Basın İlan Kurumu'nun (BİK) 65. kuruluş yıl dönümü ve 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü kapsamında Ankara'da "Dijital Dönüşüm Çağında Habercilik: Yapay Zeka ve Dijital Yetkinlikler" başlıklı bir panel düzenlendi. Programa İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran, akademisyenler, basın meslek örgütü temsilcileri ve 81 ilden gelen gazeteciler katıldı. Toplantıda konuşan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Çay, dijitalleşmenin getirdiği fırsatların yanı sıra "dijital döküntü" ve manipülasyon risklerine karşı uyarılarda bulundu.
DİJİTAL VİCDAN VE 'SLOP' KAVRAMI
Konuşmasında dijital çağın yeni kavramlarına değinen Çay, Türk Dil Kurumu'nun 2025 yılı için "Dijital Vicdan" kavramını öne çıkardığını hatırlattı. Sosyal medya etkileşimi uğruna üretilen içeriklerin kalitesine vurgu yapan Çay, uluslararası terminolojiden de örnekler verdi.
Oxford Sözlüğü'nün "Rage-bait" (Öfke Tuzağı) ve Merriam-Webster'ın "Slop" (Döküntü/Çöp İçerik) kavramlarını yılın kelimesi seçtiğine işaret eden Çay, "Yapay zeka kaynaklı çöpler her yerde uyarısı yapılıyor. Rikkat sahibi bir toplumdan, dijital vicdan arayışında bir topluluğa dönüşmek hüzün verici. Ancak biz bu geleceğe şekil verenlerden olmayı hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.
VERİ ZEHİRLENMESİ RİSKİ
Genel Müdür Çay, Montreal Üniversitesi Quebec Yapay Zeka Enstitüsü'nün hazırladığı 2025 tarihli güvenlik raporuna atıfta bulunarak, yapay zeka modellerindeki güvenlik açıklarına dikkat çekti. Özellikle "veri zehirlenmesi" (data poisoning) konusunun üzerinde duran Çay, kötü niyetli veri girişleriyle yapay zeka sonuçlarının manipüle edilebileceğini belirtti.
Çay, konuyu şu sözlerle örneklendirdi: "Avusturya'nın aslında Avustralya olduğuna yönelik sahte makaleleri bir eğitim modeline yüklerseniz sonucu değiştirebilirsiniz. Tıpkı geçmişte geleneksel medyanın manşetlerle darbelere zemin hazırlaması gibi, bugün de dijital modeller zehirlenebilir. İletişim Başkanlığımızın dezenformasyonla mücadelesi bu noktada hayati önem taşıyor."
2025 YILINDA BASINA 6 MİLYAR TL DESTEK
Kurumun faaliyetlerine ilişkin verileri de paylaşan Genel Müdür, BİK'in görev alanında 2 bin 173 gazete ve internet haber sitesi bulunduğunu açıkladı. Çay, "Resmi ilan ve reklamların yayınlanması yoluyla basına sağlanan, özellikle yerel medya için hayati öneme sahip kamu desteği 2025 yılında 6 milyar Türk Lirasını aşmıştır" bilgisini verdi.
GAZETECİLİĞİN GELECEĞİ VE GELİR MODELLERİ
Panelde dijital gazeteciliğin gelir modellerinin de tartışılması gerektiğini belirten Çay, reklam gelirlerinden dijital aboneliklere kadar birçok alternatifin masada olduğunu söyledi. Forbes dergisindeki bir makaleye atıfta bulunan Çay, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Yapay zeka programları ne kadar iyi olursa olsun gazetecisiz, içerik kalitesinden yoksun, hatta ilkesiz gazetecilik yapamayız ve umarım yapılamaz. Gelecek bu dünyada şekilleniyor ve biz BİK olarak üniversitelerle, basın işletmeleriyle birlikte bir gelecek inşası öngörüyoruz."
