Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan "2026 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu" verilerine göre; kara, hava, deniz ve demir yolu gümrük kapılarında kaçakçılıkla mücadele kapasitesini artırmaya yönelik teknik altyapı çalışmaları sürdürülüyor. Yerli ve milli imkânlarla geliştirilen Milli Tarama Sistemleri Projesi (MİLTAR) ve yeni nesil denetim teknolojilerinin gümrük sahalarındaki yaygınlığı artırılıyor.
YILIN İLK YARISINDA ATILAN ADIMLAR
2026'nın ilk 6 aylık döneminde gümrük kapılarında hizmete alınan ve süreci başlatılan sistemler şunlardır:
MİLTAR Kurulumları: Habur Gümrük Kapısı'na yarı sabit x-ray, Gürbulak Gümrük Kapısı'na ise binek araç tarama sistemi kuruldu.
Bagaj X-Ray İhtiyacı: Sarp Gümrük Kapısı'nda 2 bagaj x-ray sistemi faaliyete geçti, 10 yeni sistem için alım ihalesi yapıldı. Gürbulak'ta ise 5 bagaj x-ray sistemi sahada hizmete sunuldu.
Analiz Dedektörleri: Havalimanları ve hurda ithalatı yapılan sahalarda kullanılmak üzere 20 adet metal-maden analiz dedektörü temin edildi.
Yapay Zeka Entegrasyonu: Gümrüklü Eşya ve Nesne Takip Sistemi (GENTSİS) kapsamında, sensör verilerini analiz ederek personele ön veri sunan yapay zeka destekli yazılım geliştirildi.
YIL SONUNA KADAR PLANLANAN HEDEFLER
Yılın ikinci yarısında kaçakçılıkla mücadele kapsamında hayata geçirilmesi öngörülen projeler ise şu şekilde planlandı:
MİLTAR ve X-Ray Yaygınlaştırması: Kapıkule, Dilucu ve Sarp gümrük kapılarına yarı sabit x-ray; Habur Gümrük Kapısı'na ise 3 açılı mobil (backscatter) x-ışını tarama sistemi kurulacak.
Test Kitleri ve Dedektörler: İhale süreci tamamlanan 50 bin uyuşturucu test kitinin Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerine dağıtımı yapılacak. Ayrıca 3 vücut tarama, 3 yutucu tespit sistemi ve 700 adet GENTSİS cihazı tedarik edilecek.
Eğitim ve Önleyici Tedbirler: Tütün mamulleri ve yasa dışı soğutucu gaz ticaretine yönelik saha denetimleri artırılacak; personelin yasa dışı kültür varlığı ticareti gibi değişen kaçakçılık yöntemlerine ilişkin eğitimlerine devam edilecek.
