Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Maden Sahaları İhale Yönetmeliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Sektörde 2017 yılından bu yana uygulanan eski düzenlemeyi yürürlükten kaldıran yeni yönetmelik; sahaların ihale süreçlerinden ruhsatlandırma usullerine, başvuru koşullarından teknolojik altyapıya kadar pek çok alanda köklü değişiklikler içeriyor.
İHALE YÖNTEMLERİ VE AÇIK ARTIRMA SİSTEMİ
Yeni düzenlemeyle birlikte maden sahalarının ihale edilmesinde açık ihale usulü ve kapalı teklif yöntemi esas alınacak. İhale süreci, tüm isteklilerin katılabileceği bir yapıya kavuşturulurken, kapalı tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yeni bir kriter getirildi. Buna göre, sunulan tekliflerin aritmetik ortalamasının yüzde 50'sinin üzerinde teklif veren katılımcılar, belirlenen isimler arasında yapılacak olan açık artırmaya katılma hakkı kazanacak.
MAPEG’E YENİ YETKİLER: STRATEJİK SAHA BELİRLEME
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), artık ruhsatlandırılmamış boş alanları herhangi bir talep gelmesini beklemeksizin inceleyebilecek. Kurum, yaptığı değerlendirme sonucunda bu alanları ihalelik saha olarak tanımlayabilecek. Ayrıca, birbirine komşu (mücavir) olan ihalelik alanların daha verimli kullanılabilmesi adına, bu bölgelerin tek bir saha olarak birleştirilerek ihaleye çıkarılmasına da imkan tanındı.
TESİS KURMA ŞARTI VE YERLİ ÜRETİM VURGUSU
Yönetmelikte dikkat çeken en önemli maddelerden biri, madenlerin ham madde olarak satılması yerine katma değerli ürünlere dönüştürülmesini teşvik eden düzenleme oldu. Sahanın cinsi, rezerv miktarı, bulunduğu bölge ve cevher kalitesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak; ihale şartnamesine ara veya uç ürün üretimi yapacak tesis kurma zorunluluğu getirilebilecek. Şartnamelerde ayrıca taban ihale bedeli, ödeme süresi, üretim ve yatırım takvimi gibi teknik hususlar her sahanın özel durumuna göre belirlenecek.
BAŞVURU ŞARTLARI VE KATILIMCI PROFİLİ
İhalelere katılım sağlayabilecek aktörler net bir şekilde tanımlandı. Sürece;
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları,
Türk kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliğe sahip şirketler,
Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), bağlı ortaklıklar, iştirakler ve diğer kamu kurumları başvuruda bulunabilecek.
Adayların başvuru kapsamında; ihale teminatı, işletme ruhsat taban bedeli ve ihale şartname bedelini yatırmış olmaları gerekecek.
ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YAPTIRIMLAR
İhaleyi kazanan taraf, teklif ettiği bedeli 10 iş günü içinde yatırmakla yükümlü kılındı. Bu süre zarfında ödemenin yapılmaması durumunda, yatırılan teminat gelir olarak kaydedilecek ve ihale hakkı sıradaki teklif sahibine devredilecek. Ayrıca, ihaleyi kazanmasına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişiler bir yıl boyunca yeni ihalelere katılamayacak.
DİJİTALLEŞME VE HIZLANDIRMA HEDEFİ
Yönetmelikle beraber bürokratik süreçlerin hızlandırılması amaçlanıyor. İhale işlemlerinin, ihale tarihinden itibaren en geç üç ay içinde MAPEG onayına sunulması zorunlu hale getirildi. İhalelerin fiziksel ortamda mı yoksa e-ihale yöntemiyle mi yapılacağına MAPEG karar verecek. Elektronik ortamda yapılacak ihalelerde tüm süreçler kurumun internet sayfasında duyurulan saat aralıklarında sistem üzerinden yürütülecek.
