Rekabet Kurulu, teknoloji dünyasında dengeleri değiştiren ve ekonomik kuralları yeniden tanımlayan yapay zeka ekosistemine yönelik geniş kapsamlı bir sektör incelemesi başlattığını duyurdu. Kurumdan yapılan açıklamada, yapay zekanın artık sadece bir teknolojik gelişim alanı değil, piyasa güçlerini dönüştüren ve rekabetin kurallarını sil baştan yazan stratejik bir araç haline geldiği vurgulandı.
YAPAY ZEKA DEĞER ZİNCİRİ VE DİKEY BÜTÜNLEŞME RİSKİ
Rekabet Kurumu, inceleme kararının gerekçelerini açıklarken özellikle üretken yapay zeka alanındaki hızlı ilerleyişe dikkat çekti. Yapay zeka değer zincirinin; altyapıdan model geliştirmeye, oradan da son kullanıcı uygulamalarına kadar çok katmanlı bir yapı üzerine kurulduğu belirtildi.
Açıklamada, temel modellerin geliştirilmesi aşamasında veri, hesaplama gücü (GPU), teknik uzmanlık ve finansman gibi kritik girdilere erişimin belirleyici rol oynadığı ifade edildi. Bu kaynaklara erken ve yoğun şekilde erişen şirketlerin, değer zincirinin her katmanında konumlanarak "dikey bütünleşik" yapılar kurduğu ve bu sayede pazardaki güçlerini rakiplerinin aleyhine olacak şekilde hızla pekiştirebildikleri kaydedildi.
PAZARA GİRİŞ ENGELLERİ VE "KİLİTLENME" TEHLİKESİ
Kurum, temel modellerin genel amaçlı niteliğinin rekabet risklerini derinleştirdiğine işaret etti. Geniş veri setleriyle eğitilen bu modellerin, ekosistemin yönünü belirleyen kritik bir unsur olduğu hatırlatıldı. Erken avantaj elde eden teşebbüslerin bu üstünlüklerini sürdürmesinin şu riskleri beraberinde getirdiği bildirildi:
Yeni oyuncular için pazara giriş koşullarının ağırlaşması,
Kullanıcıların belirli ekosistemlere mahkum kalarak "kilitlenmesi",
Rakiplerin veri ve hesaplama gücü gibi temel girdilere erişimde zorlanması.
BÜYÜK PLATFORMLAR VE REKABET HUKUKU KAYGILARI
Yapay zeka teknolojilerinin, dev dijital platformların mevcut ürün ve hizmetlerine entegre edilmesinin rekabet hukuku açısından kritik sorunlar doğurduğu belirtildi. Bu entegrasyonun; kendini kayırma, dışlama, bağlama, erişim kısıtlamaları ve geçiş maliyetlerinin artırılması gibi davranışlara zemin hazırlayabileceği uyarısı yapıldı.
Açıklamada ayrıca, son dönemdeki birleşme ve devralma işlemlerinde yapay zekanın veri avantajı ve potansiyel inovasyonun korunması gibi unsurlar üzerinden daha kritik bir değerlendirme gerektirdiği ifade edildi.
HEDEF: YAPISAL EĞİLİMLERİ VE RİSKLERİ ERKEN TESPİT ETMEK
Başlatılan sektör incelemesi kapsamında yürütülecek çalışmaların odağında şu başlıklar yer alacak:
Yapay zeka ekosisteminin temel modeller ekseninde nasıl şekillendiği,
Değer zincirinin katmanları arasındaki ilişkiler,
Büyük teknoloji devleri ile yenilikçi girişimler arasındaki etkileşim,
Veri ve hesaplama gücünün rekabet üzerindeki doğrudan etkileri.
