Trabzon'un Ortahisar ilçesindeki Merkez Fen Lisesi 9. sınıf öğrencisi 15 yaşındaki Eflal Keskin, gördüğü skolyoz tedavisi esnasında yaşadığı yürüme ve denge sorunlarından ilham alarak kendi deneyimini bilimsel bir projeye dönüştürdü.
Genç öğrenciye bundan 3 yıl önce, tıpta omurganın sağa veya sola eğriliği şeklinde tanımlanan skolyoz teşhisi konuldu.
Tedavi sürecinde ayağının iç kısmına basma ve dengeli yürüyememe gibi zorluklar yaşayan genç kız, karşılaştığı bu engellerin ardından skolyoz hastalarının kullanımına yönelik sensörlü bir ayakkabı sistemi geliştirmeye karar verdi.
HATALI BASIŞI ALGILAYAN İVME SENSÖRLERİ TİTREŞİMLE UYARIYOR
Projesini hayata geçirmek için yaklaşık 10 ay boyunca çalışan Eflal Keskin, geliştirdiği ayakkabının tabanına ivme ölçer sensörleri yerleştirdi.
Tabana entegre edilen bu sensörler aracılığıyla kullanıcının yere basışını, attığı adımları ve yürüme dengesini anlık olarak takip eden özel bir mekanizma tasarlandı.
Skolyoz rahatsızlığında yana ve içe basma durumlarına sık rastlandığını dile getirerek, hastalarda doğru yürüyüş alışkanlığı geliştirmenin ve doğru postürü sağlamanın büyük önem taşıdığını ifade etti.
Kişinin iki ayağı arasındaki basış dağılımının dengeli olmaması halinde devreye giren sistem, kullanıcıyı anında titreşim yoluyla uyarıyor.
Eflal Keskin, düzeneğin işleyişini, "Bu sensörler dengeyi ölçüyor. Basış dengemiz sağlanmadığında sistemimiz titreşimle beraber uyarı veriyor" sözleriyle anlattı.
YORUCU TEDAVİ SÜRECİNİ KLİNİKTEN GÜNLÜK YAŞAMA TAŞIYOR
Okul derslerinin yanı sıra Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM) eğitim aldığını belirten Eflal Keskin, bu kurumda günlük hayatta karşılaşılan problemlere çözüm üretmeye yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi.
Kendi tedavi sürecinin projeye doğrudan ilham kaynağı olduğunu ifade eden genç kız, yaklaşık 3 yıl önce başlayan skolyoz rahatsızlığı nedeniyle aylar süren fizik tedavi gördüğünü aktardı.
Her hafta düzenli tedaviye ve her ay doktor kontrolüne gitmenin kendisi için oldukça yorucu olduğunu kaydeden mucit, geliştirdiği bu sistem sayesinde, "Tedaviyi klinik ortamdan günlük yaşama taşımayı hedefledim" diyerek projenin temel amacını vurguladı.
YÜRÜYÜŞ VERİLERİ DOKTOR TAKİBİ İÇİN BİLGİSAYARA AKTARILIYOR
Ayakkabıdan bilgisayara aktarılan verilerin yazılım kodlamasını da bizzat kendisinin yaptığını belirten Eflal Keskin, tasarladığı sistemin doğrudan kullanıcının ayak hareketlerine göre ölçüm yaptığını aktardı.
Hastanın yürüyüşü sırasında elde edilen tüm verilerin bilgisayar ortamında güvenle depolanabildiğine işaret ederek, kaydedilen bu bilgilerin hastayı takip eden doktor veya fizik tedavi uzmanıyla paylaşılabileceğini söyledi.
Dijital ortamda biriken ölçüm kayıtları, uzmanların fizik tedavi sürecinin gidişatını detaylı biçimde değerlendirmesine doğrudan katkı sağlıyor.
YÜZDE 80 BAŞARI SAĞLAYAN PROJEYE TÜRKİYE ÜÇÜNCÜLÜĞÜ ÖDÜLÜ
Tasarladığı sistemi 10 gönüllü skolyoz hastasının katılımıyla 2 hafta boyunca test ettiklerini belirten Eflal Keskin, yapılan denemeler sonucunda yüzde 80 oranında başarı sağlandığını vurguladı.
Genç araştırmacı, geliştirdiği bu projeyle Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından düzenlenen 'TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda Türkiye üçüncüsü olduğunu da ifade etti.
Çalışmayı değerlendiren Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Mehmet Ali Koçaslan ise öğrencisi Eflal Keskin'in kendi yaşadığı sağlık sorunundan yola çıkarak böyle faydalı bir proje geliştirmesinin çok kıymetli olduğunu kaydetti.
Eflal Keskin
