Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının ve özendiriciliğinin azaltılması adına yeni bir yasa tasarısının hazırlık aşamasında olduğu iddia edildi. Hükümet, Avrupa Birliği hedefleri doğrultusunda tütün ürünleriyle mücadelede bugüne kadarki en sert adımları atmaya hazırlanıyor. AK Parti ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonuyla hazırlanan yeni yasa teklifine göre, sigara yasaklarının kapsamı baştan aşağı değişecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte kafelerin açık alanlarında sigara içilmesi kısıtlanırken, sigara içilen özel kabinlere yiyecek-içecek servisi yapılamayacak. En dikkat çeken maddeler ise tütün ürünlerinin nakit parayla satışının yasaklanması ve 1 Ocak 2040 tarihi itibarıyla Türkiye'de tütün ürünlerinin satışının tamamen durdurulacak olması. Yani hazırlanan yeni kanun teklifi, sadece tiryakileri değil, restoran işletmecilerinden perakende satıcılara kadar geniş bir kesimi doğrudan etkileyecek sert kurallar ve ağır idari para cezaları içeriyor.
Peki, elektronik sigaralar ve nargileler bu yasağa dahil mi? Cezalar ne kadar olacak? İşte yeni sigara yasağının tüm detayları...
YENİ SİGARA YASASI NE ZAMAN ÇIKACAK?
Yeni yasa teklifiyle birlikte, tütün mamullerinin yasal tanımı da genişletiliyor. Artık sadece klasik kağıda sarılı sigaralar değil; sentetik veya organik nikotin içeren tüm ürünler, tütünü taklit eden elektronik sigaralar (sıvı ve kimyasal bazlı olanlar dahil), ısıtılmış tütün ürünleri ve her türlü nargile tütün ürünü statüsünde değerlendirilecek ve aynı yasaklara tabi olacak.
Henüz hazırlık aşamasında olduğu açıklanan yasa tasarısının meclise sunulup onay alması durumunda Resmi Gazete'de yayınlanması ile birlikte yürürlüğe gireceği biliniyor.
SİGARA İÇERKEN 5 METRE MESAFE KURALI NEDİR?
Bu kural, binaların girişlerindeki yoğun duman maruziyetini engellemeyi amaçlar. Yeni yasaya göre; kamu binaları, alışveriş merkezleri (AVM), oteller ve restoranların ana giriş kapılarının en az 5 metre uzağına kadar sigara içmek yasaklanmıştır. Amacı, binaya giren ve çıkan kişilerin kapı önünde biriken sigara dumanından etkilenmesini önlemektir.
TURİSTLER PLAJLARDA SİGARA İÇEBİLİR Mİ?
Turistler için ayrıcalıklı bir durum söz konusu değildir; kurallar tüm kullanıcılar için geçerlidir. Pilot bölgelerde başlatılan uygulama ile plajlarda Mavi Bölgeler oluşturulmuştur. Sahillerin büyük bir kısmı artık "dumansız hava sahası" olarak tanımlanmakta, sigara içmek isteyenlerin plajın arka kısımlarında belirlenen özel noktaları kullanması gerekmektedir. Kumların üzerine izmarit atılmasına yönelik cezai yaptırımlar da en üst seviyeye çıkarılmıştır.
NAKİT PARA İLE SİGARA SATIŞI YASAK MI?
Taslağın en çok konuşulacak maddelerinden biri de ödeme sistemleriyle ilgili. Kayıt dışılığı önlemek ve tüketimi kontrol altında tutmak amacıyla, tütün ürünlerinin nakit parayla satışı yasaklanacak. Tüm satış işlemleri elektronik sistemlerle kayıt altına alınacak. Ayrıca, 18 yaşını doldurmamış kişilerin tütün ürünü tüketim alanlarına girmesi kesinlikle yasaklanırken, çocuklara tütün ürünü satanlara 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılacak.
KAFELERDE AÇIK ALAN DÖNEMİ BİTECEK
Yeme-içme sektörünü yakından ilgilendiren maddeye göre; lokanta, kafe ve birahane gibi işletmelerin açık alanlarında eskisi gibi masalarda sigara içilemeyecek. İşletmeler, toplam kullanım alanlarının yüzde 10'unu geçmeyecek şekilde (en az 2, en fazla 20 metrekare) dışarıdan içerisi görünmeyen özel "sigara içme bölümleri" kurabilecek. Ancak bu alanlara işletme personeli tarafından kesinlikle yiyecek ve içecek servisi yapılmayacak.
HASTANE ÜNİVERSİTE PLAJ VE PARKLARDA SİGARA YASAK MI?
Sigara içilmeyen alanların kapsamı da devasa boyutlarda genişliyor. Okullar, ibadethaneler, çocuk parkları ve spor alanlarının yanı sıra;
Hastane ve Üniversiteler: Bina yerleşkelerinin içinde değil, binalara en az 20 metre mesafedeki özel alanlarda sigara içilebilecek.
Plajlar: Sahillerde aralarında en az 200 metre mesafe bulunan özel sigara kabinleri kurulacak, bunun dışında plajda sigara içilemeyecek.
Yürüyüş Yolları: Açık havada yapılan spor etkinliklerinin seyir alanlarında ve yürüyüş yollarında tütün tüketimi yasaklanacak.
SİGARA SATIŞI NE ZAMAN TAMAMEN YASAKLANACAK
Taslağın nihai hedefi ise Tütünsüz Türkiye. Teklife göre 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye sınırları içerisinde tütün ürünlerinin ithalatı, üretimi, satışı ve nakliyesi tamamen yasaklanacak. Bu tarihten sonra tütün ürünü bulunduran veya satanlara milyonlarca liralık cezalar kesilecek.
SİGARA YASAĞI KABUL EDİLEBİLİR Mİ?
Türkiye'deki binlerce küçük esnaf, POS cihazı komisyon oranlarının yüksekliği nedeniyle uzun süredir sigara satışlarında nakit ödemeyi tercih ediyordu. Sadece kartla satış zorunluluğunun esnafın kar marjını nasıl etkileyeceği büyük bir tartışma konusu.
Öte yandan, Türk kafe kültürünün bel kemiğini oluşturan açık havada çay/kahve eşliğinde sigara ve nargile ritüeli, yeni yasayla fiilen sona eriyor. Müşterilerin izole edilmiş, içerisi görünmeyen ve çay dahi içemeyecekleri 20 metrekarelik cezaevi tipi kabinlere girmek zorunda kalması, yeme-içme sektöründe müşteri alışkanlıklarını kökünden değiştirecek ve sektörde ciddi bir ciro kaybı endişesi yaratacaktır.
