Mehmet Emin Bozarslan kimdir, neden öldü? 45 yıllık sürgün son buldu

Mehmet Emin Bozarslan kimdir, neden öldü? 45 yıllık sürgün son buldu

Kürt dili ve edebiyatının çınarı, modern alfabenin mimarı Mehmet Emin Bozarslan 90 yaşında hayatını kaybetti. Sürgündeki 45 yıl ve yasaklı alfabe gerçeği... Mehmet Emin Bozarslan kimdir, neden öldü? İşte usta kalemin yaşam öyküsü.

Modern Kürtçenin Latin alfabesiyle standartlaşmasını sağlayan, yazdığı "Alfabê" kitabı nedeniyle yargılanan, yarım asrı aşkın süredir dilbilim, çeviri ve tarih alanında eserler veren araştırmacı yazar olarak tanınan Mehmet Emin Bozarslan hayatını kaybetti. Bozarslan, 90 yaşında ve İsveç'te sürgün hayatı yaşamaktaydı.

Kürt dili, kültürü ve edebiyat dünyası bugün İsveç'ten gelen acı bir haberle sarsıldı. Modern Kürtçenin yazılı temellerini atan, Ahmed-i Hani'den Şeref Han'a kadar pek çok klasik eseri günümüze kazandıran, dilbilimci ve yazar Mehmet Emin Bozarslan, 90 yaşında hayatını kaybettiği açıklandı. Hayatının tam 45 yılını memleketinden uzakta, sürgünde geçiren Bozarslan'ın vefatı, edebiyat dünyasında büyük bir boşluk bıraktı.

MEHMET EMİN BOZARSLAN NEDEN ÖLDÜ?

Mehmet Emin Bozarslan, 1979 yılından bu yana zorunlu ikamet ettiği İsveç'in Uppsala kentinde yaşamını yitirdi. Yapılan açıklama kapsamında 90 yaşındaki Bozarslan'ın vefatı, ilerleyen yaşına bağlı doğal nedenler ve yaşlılığa bağlı gelişen sağlık sorunları sonucunda gerçekleşti

MEHMET EMİN BOZARSLAN KİMDİR?

1934 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde dünyaya gelen Mehmet Emin Bozarslan'ın yaşam öyküsü, merakla araştırılmaya devam etmekte. Geleneksel medrese eğitimiyle büyüyen ancak vizyonunu modern dünyaya çeviren Bozarslan, o dönemde resmi eğitim imkanlarına ulaşamamasına rağmen, kendi kendine okuma yazma ve Türkçe öğrendi.

1956 yılında girdiği sınavla müftü olan Bozarslan'ın kürt kimliği ve dili üzerine yaptığı çalışmalar, dönemin siyasi ortamında sakıncalı bulunması akabinde görevinden uzaklaştırılmasına mahal verdi.

MEHMET EMİN BOZARSLAN YASAKLI 'ALFABE'

Onu tarihe geçiren asıl olay ise 1968 yılında yayımladığı Alfabe adlı eseridir. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Latin harfleriyle basılan ilk Kürtçe alfabe olma özelliği taşıyan bu kitap, matbaadan çıktığı gün toplatıldı. Bu çalışma nedeniyle "bölücülük" suçlamasıyla yargılanan Bozarslan, düşünceleri nedeniyle tutuklandı. 1971 muhtırasının ardından Diyarbakır Cezaevi'nde 3 yıl hapis yatan yazar, 1979 yılında İsveç'e yerleşti.

MEHMET EMİN BOZARSLAN ESERLERİ

Bozarslan, sadece bir alfabe yazarı değildi. O, "Şerefname" ve "Mem û Zîn" gibi Kürt edebiyatının çevirilerini yapmıştır. Özellikle hazırladığı Kürtçe-Türkçe Sözlük, bugün hala alanındaki en kapsamlı kaynaklardan biri olarak kabul edilmektedir. Ayrıca Jîn dergisi ve Kürdistan gazetesinin eski sayılarını Latin alfabesine çeviren isim olarak tanınmaktadır.

"Meyro", "Mîr Zoro" gibi çocuk hikayeleriyle folklorik öğeleri de kayıt altına alan Mehmet Emin Bozarslan, ardında onlarca ciltlik devasa bir külliyat bıraktı. Özellikle Ahmed-i Hani’nin ölümsüz eseri Mem Ü Zin ile Bitlisli Şeref Han’ın tarihsel başyapıtı Şerefname’yi modern okuyucuyla buluşturması, Doğu edebiyatı ile Batı formları arasında kurulmuş bağ olarak bilinmektedir.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN