Maalesef, edebiyat pazarımızda genellikle kötü yazarlardan simsarlar vasıtasıyla ‘başarı-lı’ romancılar icât ediliyor. Bu simsarlar çetesinin görevi pazara iyi yazarlar kazandırmak değildir, ‘edebiyat yıldızları’ icât etmektir. On bin, otuz bin, yüz bin satanlar benim ilgi alanımda değil, onlar kendi çöplüklerinde şöhret olmanın keyfini çıkarsınlar. Ben hakiki edebiyatçıların derdindeyim; yeni edebiyat sezonunda usta kalemlerden, nitelikli ve ce-sur yayınevlerinden ne gelecek diye merak ediyorum.

Yıllar önce Türk Edebiyatı’nın en saygın isimlerinden biri olan Tahsin Yücel, ‘Kötü bir yazar başarılı bir romancı olabilir mi?’ diye sormuştu. Maalesef, edebiyat pazarımızda genellik-le kötü yazarlardan simsarlar vasıtasıyla başarılı romancılar icât ediliyor. Buradaki ‘ba-şarılı’ sıfatı, lûgatlarda ‘başarı gösteren’ ve ‘başarıyla yapılmış’ anlamlarında olmasına rağmen, bugün pazar için normalleştirilen her türlü acımasızlığı ve hileyi de içererek lûgat dışı yeni bir anlam kazanmıştır.

Edebiyat pazarlarında ‘iyi yazar’ ile ‘kötü yazar’ arasında bir fark yoktur. Çünkü kendileri-ne bazı imkânlar ve ayrıcalıklar sağlanmış olan ‘büyük’ yayınevleri, yazarları ‘iyi’ ve ‘kötü’ olarak tasnif etmiyorlar, onların fıtraten markalaşmaya müsâit olup olmadıklarını dikka-te alıyorlar.

PAZARIN ‘YILDIZ’ İMALATHANESİ

Edebiyat pazarlarının işleyişi, her ‘büyük’ yayınevi markalaşmaya müsâit ‘yazar’ bulduğunda, editörlerin, eleştirmenlerin ve gazetecilerin arasından bir simsarlar çetesi oluşturmalarını gerektiriyor. Bunların görevleri pazara ‘iyi yazarlar’ kazandırmak değildir, ‘edebiyat yıldızları’ icât etmektir. Bu süreçte icât edilen ‘edebiyat yıldızları’ ise, bir yığın palavrayla gündemi ne kadar fazla değiştirip yayıncılarına ne kadar fazla kazandırırsa, o kadar ‘başarılı’ sayılıyor.

Bana sorarsanız, kapitalist pazar ile çene ve diş bağlılığı gösteren ‘büyük’ yayıncıların Türk Edebiyatı listelerini hiç ama hiç merak etmediğimi söylerim. Çünkü ben hakiki ede-biyatçıların dosyalarını kitaplaştırabileceği yayıncı bulup bulamayacaklarının derdinde-yim. Muhtemelen bulamayacaklardır, bulsalar da kitaplarına tanıtım kanalları kapalı olacak, kitapları çok az satacaktır. Çünkü edebiyat pazarımız ‘yok sayma’ üzerine inşâ edilmiştir.

YARIM YAMALAK ‘MÜNEVVER’ TAVRI

Kapitalistleşmiş edebiyat pazarının bir ayağı ya-yıncılarsa, diğer ayağı da okurlardır. Sayıları en fazla bin kadar olan hakiki okuru dışarıda bırakarak söylüyorum; pazara çalışan büyük ‘okur’ kitlesi, yarım yamalak ‘münevver’ takımındandır, herkesi kendi istibdatları altına almayı politikleşmek sanan ‘solcu’ veya ‘sağcı’ güruhlardır. Onların solculukları da sağcılıkları da Soğuk Savaş aparatları cinsin-dendir, yoksa ne Marx ne de Spengler bilirler. Yaşam alanları kapitalistleşmiş kültürel faaliyetlerin yapısal unsuru hâline gelen meyhaneler, barlar ve kafeler ile yozlaşmış mah-fillerin semtleri olduğundan, oralardan hakiki okura da üstten bakan kendini beğenmiş-likleriyle ve racon kesmeleriyle aramıza düşerler. Asla iyi ve değerli yazarları okumazlar, pazarın başarılı yazarlarının kitaplarını satın alıp, yanlarındakilere onlar üzerinden bir şeyleri dikte etme imkânlarını ararlar.

On bin, otuz bin, yüz bin veya dört yüz bin satanlar benim ilgi alanımda değil, onlar kendi çöplüklerinde şöhret olmanın keyfini çıkarsınlar. Ben yeni edebiyat sezonunda Cevat Ça-pan’dan, Hilmi Yavuz’dan, Güven Turan’dan, Mustafa Kutlu’dan, Enis Batur’dan ve Beşir Ayvazoğlu’ndan ne gelecek diye merak ediyorum. Büyüyen Ay’ın hangi unutulmuşu ba-sacağının peşindeyim. Timaş, Ötüken, Budala Kitap ve Vapur Yayınları’nın keşfedecekle-ri yeni isimleri öğrenmek istiyorum.

ÖRNEK BİR YAYINCILIK DERSİ: ‘İSTANBUL KONUŞUYOR’

Bu arada ıskalanan bir yayıncılık olayı oldu. Anımsarsanız Büyüyen Ay Yayınları muharri-rin ismi olmaksızın üç cilt ‘İstanbul Konuşuyor’u basmıştı. Ancak muharririn İzzet Mu-hiddin Apak olduğu tespit edilince, yeni bastığı kitapları piyasadan çekti ve İzzet Muhid-din Apak ismiyle yeni baskılarını yaptı. Büyüyen Ay’ın epeyce zarar ettiğinden eminim ama piyasaya doğru yayıncılık nasıl olurmuş onu gösterdi. Ben bunu Büyüyen Ay’ın ha-nesine artı yazıyorum ve yayıncılık anlayışlarını tebrik ediyorum. Umarım İzzet Muhiddin Apak’ın üç ciltlik nefis eseri hakiki okurlar arasında ilgi görür ve yazar unutulmuşluktan kurtulur.

OKUDUKLARIM ARASINDAN TAVSİYELER

Yazacaklarım uzar gider, bu yüzden kesip ayrı kaldığımız süre içinde okuduklarım arasından size tavsiye edeceğim kitapları yazayım: Oğuz Demiralp’in ‘Okusan Ne Ya-zar, Yazsan Kim Okur’ (Vapur Yayınları), Necati Tonga’nın yayına hazırladığı ‘Nûr-ı Ay-nım, Efendim’ (Timaş Yayınları), Siang Lu’nun ‘Hayalet Şehirler’ (Timaş Yayınları), Rüstem Aslan’ın ‘Odysseus’ (Doğan Kitap), Derek Walcott’un ‘Omeros’ (Ötüken Neş-riyât), Erman Gören’in çevirisiyle ‘Odysseia’ (Everest), Phil Cousineau’nun ‘Odysseia Bilgeliği’ (Ötüken Neşriyât), Mehmet Sermet Molu’nun ‘Ben İstanbul’ (Kapı Yayınları), Çilem Dilber’in ‘İki Bıçağı Birbirine’ (Budala Kitap), ‘Yakınlarının Kaleminden Şerafet-tin Yılmaz’ (Ötüken Neşriyât) ve Ali Akyıldız’ın ‘Sadullah Paşa, Sürgün Sefir’ (Timaş Yayınları).