Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte tıp dünyasının odağı yalnızca ömrü uzatmak değil, zihinsel ve bedensel yetileri koruyarak bağımsız yaş almayı sağlamak haline geldi. Burtom Biyofiz Tıp Merkezi Nöroloji Uzmanı Dr. Şule Karaarslan, beynin biyolojik yaşı ile kimlikteki yaşın çoğu zaman örtüşmediğini belirterek merak eden, sürekli öğrenen ve sosyal kalan bireylerin zihinsel olarak çok daha genç kaldığını ifade etti.
ALZHEİMER TANISINDA YENİ DÖNEM: KAN TESTİ İLE ERKEN TEŞHİS
Bilişsel değerlendirmelerde ayrıntılı nörolojik muayene, hafıza testleri ve beyin MR görüntülemesinin kritik rol oynadığını belirten Uzm. Dr. Karaarslan, tanı yöntemlerindeki yenilikleri aktardı:
Yeni biyobelirteçler: Eskiden yalnızca belden alınan omurilik sıvısıyla bakılan bazı göstergeler, artık rutin kan tahlilleriyle incelenebiliyor.
Erken safhada müdahale: Başta pTau217 ve Aβ42/40 oranı olmak üzere kandaki biyobelirteçler sayesinde Alzheimer henüz başlangıç aşamasındayken yakalanıp tedavi süreci planlanabiliyor.
Eksikliklerin giderilmesi: B12, folat, D vitamini eksiklikleri ve tiroit fonksiyon bozuklukları gibi tedavi edilebilir durumların düzeltilmesi, bunlara bağlı hafıza sorunlarını ortadan kaldırabiliyor.
BEYNİ DİNÇ TUTAN 4 TEMEL YAŞAM KURALI
Biyolojik yaşlanmanın doğru alışkanlıklarla yavaşlatılabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Şule Karaarslan, şu tavsiyelerde bulundu:
Melatonin ve kaliteli uyku: Melatoninin zirve yaptığı 23.00 ile 03.00 saatleri arasında derin uykuda olmak, gün içinde beyinde biriken zararlı atıkların temizlenmesini sağlar. Uykudan 1-2 saat önce ekran ışığından uzak durulmalıdır.
Düzenli hareket: Hareketsiz yaşam bilişsel gerilemeyi hızlandırır. Düzenli yürüyüş ve egzersiz, damar ve beyin sağlığının temelidir.
Akdeniz tipi beslenme: Taze sebze, meyve (yaban mersini, nar gibi antioksidanlar), baklagiller, sızma zeytinyağı ve balık ağırlıklı bir beslenme düzeni tercih edilmeli; kırmızı et sınırlandırılmalıdır.
Sürekli öğrenme ve sosyal bağlar: Yeni hobiler edinmek, üretmek ve sosyal çevreden kopmamak zihinsel fonksiyonları koruyan en güçlü kalkanlardır.
Hafıza şikayeti yaşayan kişilerin durumlarını geçiştirmeden erken tanı olanakları için vakit kaybetmeden bir nöroloji uzmanına başvurmaları gerektiği hatırlatıldı.
