Yaz tatili boyunca geç yatıp geç kalkmaya alışan çocukların yeniden okul disiplinine girmesi ailelerin en çok zorlandığı konuların başında geliyor. Tatilde gece geç saatlere kayan uyku düzeni; ders başında odaklanamama, unutkanlık, tahammülsüzlük ve akademik başarıda düşüş gibi tablolarla kendini gösterebiliyor. Medicana Çocuk Nörolojisi Uzmanı Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, biyolojik saatin "Hemen uyu" demekle sıfırlanamayacağını belirterek sürecin tüm aile tarafından bir rutin olarak yönetilmesi gerektiğini söyledi.
"ÇOCUĞUM ÇOK ENERJİK, UYKUSUZ OLAMAZ DEMEYİN"
Toplumda yetersiz uykunun yalnızca gözleri ovuşturma veya esneme olarak algılandığını aktaran Uzm. Dr. Dezhakam, poliklinik gözlemlerini şu sözlerle paylaştı:
"Aileler bazen 'Benim çocuğum yerinde duramıyor, uykusuz olması mümkün değil' diyerek yanılıyor. Özellikle okul çağındaki çocuklarda uyku eksikliği; aşırı hareketlilik, huzursuzluk, dürtüsellik ve sabırsızlık şeklinde de yansıyabiliyor. Bu nedenle ödev başında duramayan ya da okulda dikkatini toplayamayan bir çocuğun sadece tembellik yaptığı veya ders çalışmak istemediği düşünülmemelidir."
YETERSİZ UYKU AKADEMİK BAŞARIYI VURUYOR
Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi'nin önerilerine dikkat çeken Dr. Dezhakam; 6-12 yaş grubunun günlük 9-12 saat, 13-18 yaş grubunun 8-10 saat, 3-5 yaş grubunun ise 10-13 saat uykuya ihtiyaç duyduğunu hatırlattı. Çocuğun sınıfta fiziksel olarak oturmasının öğrenmenin gerçekleştiği anlamına gelmediğini vurgulayan uzman, eksik uykunun bilgiyi işleme ve hafızaya kaydetme süreçlerini doğrudan sekteye uğrattığını kaydetti.
EKRANI YATMADAN EN AZ 1 SAAT ÖNCE KAPATIN
Tablet ve telefonlarda izlenen kısa videolar ile oyunların beyni uyardığını ve uyku vaktini fark ettirmeden ileri ötelediğini belirten Dezhakam, önerilerini şöyle sıraladı:
Kademeli geçiş yapın: Çocuğu bir gecede erken yatmaya zorlamak yerine, yatış ve uyanış saatleri her birkaç günde bir 15-30 dakika öne çekilmelidir.
Sabah güneş ışığı: Sabahları gün ışığına maruz kalmak ve gün içinde hareketli olmak biyolojik saati hızla hizalar.
Ortak dijital kural: Ekranlar yatmadan en az 1 saat önce bırakılmalı ve odadan çıkarılmalıdır. Ebeveynlerin kendileri telefona bakarken çocuğa baskı yapması sürdürülebilir değildir.
Akşam rutinleri oluşturun: Ilık duş, hafif bir akşam yemeği ve kitap okuma gibi adımlar çocuğun beynine günün bittiği sinyalini verir.
Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, yeterli uyumasına rağmen sabahları uyanmakta aşırı zorlanan, uykuda nefesi kesilen veya yüksek sesle horlayan çocukların altta yatan başka bir uyku bozukluğu açısından uzmanlarca değerlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
