Küresel çapta her yıl milyonlarca insanı etkileyen sağlık sorunlarının başında dolaşım sistemi rahatsızlıkları geliyor.
İnternet üzerinde en çok okunan kalp krizi risk faktörleri konusu, bu sessiz tehlikenin ciddiyetini gösteriyor.
Güncel Dünya Sağlık Örgütü verileri incelendiğinde, 2022 yılında yaklaşık 19 milyon 800 bin kişinin bu hastalıklar yüzünden yaşamını yitirdiği görülüyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2023 raporlarına göre, Türkiye genelinde meydana gelen her üç ölümden biri doğrudan bu sistemdeki bozukluklara dayanıyor.
Üstelik bu kategorideki ölümlerin önemli bir kısmını ani kalp durması oluşturuyor ve bu da ülkemizde on binlerce insanın hayatını kaybettiği anlamına geliyor.
ERKEN YAŞTA KALP KRİZİ KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Geçmiş yıllarda ani kalp krizleri genellikle 50 ile 70 yaş arasındaki bireylerde ortaya çıkıyordu.
Fakat günümüzde değişen yaşam standartları ve sessizce ilerleyen tehlikeler sebebiyle 45 yaş altındaki erken başlangıçlı vakalarda olağan dışı bir yükseliş gözlemleniyor.
Küresel ölçekte yapılan bilimsel çalışmalar, tüm vakaların yüzde 5 ile 10 arasındaki kısmının artık genç nüfusta görüldüğünü ve bu oranın son on beş yılda sürekli bir artış eğiliminde olduğunu doğruluyor.
Uykuyla arası iyi olmayanların kalbi tekliyor
KALP KRİZİ NASIL MEYDANA GELİR?
Tıbbi terminolojide miyokard enfarktüsü olarak isimlendirilen bu kriz durumu, kalbi beslemekle görevli koroner damarların aniden tıkanmasıyla kalp kasının oksijensiz kalması sonucu oluşan kritik bir tablo olarak tanımlanıyor.
Söz konusu tıkanıklık, genel olarak damar çeperinde yer alan aterosklerotik plağın yırtılarak o bölgede hızla pıhtılaşma yaratmasıyla meydana geliyor.
Genç yetişkinlerde bu riski zirveye taşıyan ana unsurlar arasında tütün kullanımı, obezite, dengesiz beslenme ve yoğun stres başı çekiyor.
AİLEDE KALP HASTALIĞI VARSA NE YAPILMALI?
Sayılan sebeplere ilave olarak, aileden genetik yollarla aktarılan kolesterol problemleri, yüksek kan basıncı ve insülin direnci gibi çoğu zaman belirti vermeyen sinsi faktörler, gençlerde yıllar boyunca fark edilmeden damar tahribatı yaratıyor.
Soyağacında erken yaşta kalp rahatsızlığı bulunan veya metabolik risk taşıyan gençlerin düzenli sağlık taramalarından geçmesi büyük önem taşıyor.
Erken tanı, vaktinde yapılan doktor kontrolleri ve sağlıklı yaşam tercihleri, bu yaş grubunda hayati tehlikelerin önüne geçilmesini büyük oranda sağlıyor.
Kardiyoloji uzmanı Dr. Redwan Seid Busery, genç nüfusta görülen vakaların sekiz temel nedenini detaylandırarak hayati tavsiyelerde bulundu.
Bilimden aşı karşıtlarına tokat gibi cevap! 28 milyon kişi incelendi aşı tartışması bitti
SİGARA İÇMEK KALP KRİZİNE NEDEN OLUR MU?
Tütün ürünlerinin tüketimi, erken yaşta yaşanan damar tıkanıklıklarının en tehlikeli tetikleyicilerinden biri sayılıyor.
Uluslararası tıp otoritelerinin hazırladığı geniş kapsamlı analizler, düzenli tütün kullanan bireylerin kullanmayanlara göre üç kat daha fazla risk altında olduğunu kanıtlıyor.
Tütünün içindeki zararlı maddeler damarların iç yapısını bozuyor, kanın pıhtılaşma eğilimini hızlandırıyor ve ani tıkanmalara zemin hazırlıyor.
Nikotin yerine koyma tedavileri ve uzman desteğiyle bu bağımlılıktan kurtulmak, riski kısa sürede en aza indiriyor.
GENETİK KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ NASIL ANLAŞILIR?
Tıp dilinde ailevi hiperkolesterolemi olarak bilinen ve kötü huylu LDL kolesterolün genetik yollarla çok yüksek değerlerde seyrettiği rahatsızlık, genç erişkinleri tehdit eden en büyük tehlikelerden biri olarak öne çıkıyor.
Gençlerde karşılaşılan beklenmedik krizlerin önemli bir kısmı doğrudan bu genetik mirasa dayanıyor.
Ailesinde erken yaşta benzer vakalar görülen kişilerin yirmili yaşlardan itibaren mutlaka düzenli kolesterol ölçümü yaptırması ve gerekli görülürse ileri tetkiklere başvurması gerekiyor.
Kalbiniz için daha az yorularak daha çok fayda sağlayın
İNSÜLİN DİRENCİ KALP KRİZİNİ TETİKLER Mİ?
Erken yaşta ortaya çıkan koroner arter hastalıklarının temelini oluşturan aşırı kilo, insülin direnci ve diyabet sorunları genç toplumda hızla artıyor.
Yapılan sistemli araştırmalar, bu metabolik bozulmaların ölümcül kriz riskini ciddi seviyede yükselttiğini işaret ediyor.
Aşırı kiloya bağlı vücut içi iltihaplanmalar, damar sertleşmesi ve metabolik stres, bu riskin arka planındaki temel mekanizmayı oluşturuyor.
Sağlıklı gıdalar tüketmek, kilo kontrolünü sağlamak ve metabolik sorunları erkenden tespit etmek koruyucu bir kalkan işlevi görüyor.
SPOR YAPMAMAK KALP HASTALIĞINA YOL AÇAR MI?
Hayatında yeterli fiziksel aktiviteye yer vermeyen gençlerde fazla kilo, kandaki yağ oranının bozulması ve yüksek tansiyon gibi etkenler hastalık riskini katlıyor.
Bilim insanlarının yürüttüğü kapsamlı araştırmalar, düzenli egzersiz yapmanın koruyucu gücünü net bir şekilde kanıtlarken, hareket arttıkça tehlikenin azaldığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar haftada en az yüz elli dakika boyunca yürüyüş, koşu veya bisiklet gibi orta tempolu aktivitelerin hedeflenmesini ve hareketsiz geçirilen sürenin olabildiğince kısaltılmasını tavsiye ediyor.
Kalp krizi geçirirken öksürmek işe yarar mı?
GENÇLERDE YÜKSEK TANSİYON NEDEN OLUR?
Gençlik döneminde fark edilmeyen veya tedavi süreci başlatılmayan kan basıncı yüksekliği, damar duvarlarını hızla aşındırarak erken dönem damar sertliğine ve kalp hastalıklarına zemin hazırlıyor.
Güncel tıbbi araştırmalar, kan basıncında sağlanan her on birimlik düşüşün ani inme ve kalp durması gibi vakaları belirgin biçimde engellediğini vurguluyor.
Sağlıklı genç yetişkinlerin bile her yıl en az bir defa tansiyon ölçümü yaptırması hayati önem taşırken, risk grubundakilerin bu takibi daha sık yapması şart koşuluyor.
VİRÜSLER KALP KASINA ZARAR VERİR Mİ?
Son yıllarda yaşanan küresel salgının baş aktörü Covid-19 başta olmak üzere çeşitli viral enfeksiyonlar, gençlerin kalp kasında iltihaplanmaya yol açarak ciddi ritim bozukluklarına ve organın fonksiyonlarını kaybetmesine neden oluyor.
Bu hastalıklar sebebiyle meydana gelen tahribat, damar sertliğinden kaynaklanan krizlerden daha farklı bir mekanizmayla gelişse de genç hastalarda ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
Enfeksiyon atlattıktan sonra göğüs bölgesinde ağrı, çarpıntı, sürekli yorgunluk ya da nefes darlığı hisseden gençlerin hiç vakit kaybetmeden uzman bir tıbbi değerlendirmeden geçmesi gerekiyor.
Sigarayı az içenlerde bile ölüm riski yüzde 60 seviyesinde
STRES VE UYKUSUZLUK KALBİ NASIL ETKİLER?
Uzun süreli stres durumu, depresyon ve uyku düzenindeki bozulmalar, genç yetişkinlerde damar sağlığını tehdit eden en önemli psikolojik faktörler arasında sayılıyor.
Uluslararası çapta yürütülen büyük ölçekli araştırmalar, psikososyal stres altında yaşayan bireylerin ani kalp krizi geçirme ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu doğruluyor.
Stres sadece vücuttaki hormonal dengeyi bozmakla kalmıyor, aynı zamanda tütün kullanımı ve sağlıksız beslenme gibi kötü alışkanlıkları da beraberinde getiriyor.
Stres yönetimi tekniklerini uygulamak, düzenli uyumak ve iş ile sosyal yaşam arasında denge kurmak büyük bir koruma sağlıyor.
ENERJİ İÇECEKLERİ KALP KRİZİ YAPAR MI?
Gençler arasında yaygınlaşan uyarıcı maddeler, ani koroner damar daralmalarına ve ölüme kadar gidebilen şiddetli ritim bozukluklarına ortam hazırlıyor.
Enerji içeceklerinin uzun vadeli etkilerine dair veriler henüz kısıtlı olsa da mevcut laboratuvar çalışmaları, bu sıvıların kısa süre içinde kalp ritmini ve kan basıncını tehlikeli seviyelere çıkartarak organa zarar verebileceğini kanıtlıyor.
Uzmanlar uyarıcı maddelerden kesinlikle uzak durulmasını, enerji içeceklerinin ise bilhassa sınav veya yoğun çalışma dönemlerinde tüketilmemesini şiddetle öneriyor.
