Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte yaz aylarındaki serbest ve hareketli düzen; yerini ders saatleri, uzun servis yolculukları, ödevler ve ekran başına bırakıyor. Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, çocukların gün boyu hareketsiz kalmasının fiziksel ve zihinsel gelişimlerini olumsuz etkilediğini vurguladı.
"GÜNDE EN AZ 60 DAKİKA HAREKET ŞART"
Dünya Sağlık Örgütü’nün 5-17 yaş grubu için günde en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunluklu fiziksel aktivite tavsiye ettiğini belirten Heybet, hareketin gün içine yayılması gerektiğini ifade etti:
Doğal rutin: Fiziksel aktivite yalnızca spor salonuna gitmekle sınırlı kalmamalı; yürüme, koşma, bisiklet sürme ve teneffüs oyunları gibi aktiviteler günün doğal bir parçası olmalı.
Tek başına spor yeterli değil: Akşam bir saat antrenman yapan bir çocuk günün geri kalanını tamamen oturarak geçiriyorsa hareketsizlik riski devam ediyor. Değerlendirmede gün boyu kesintisiz oturulan süreler de hesaba katılmalı.
Yaş ilerledikçe hareketsizlik artıyor: Özel cihazlarla yapılan takip araştırmaları, çocukların yaşları büyüdükçe ve özellikle ergenlik döneminde fiziksel aktivite düzeylerinin belirgin şekilde düştüğünü gösteriyor.
TENEFFÜSLER VE BAHÇE DÜZENİ HAREKETİ TEŞVİK ETMELİ
Teneffüslerin sadece ders molası değil, aynı zamanda hareket ve sosyal etkileşim alanı olduğunu söyleyen Heybet, okul ortamlarının rolünü şu sözlerle aktardı:
"İlkokul çağındaki çocukların yalnızca teneffüslerde bile günlük 10-12 dakikalık hareket biriktirebildiği görülüyor. Bu süre gün boyu birleştiğinde kritik bir kazanım sağlıyor. Çocukları sürekli 'otur, koşma' diyerek kısıtlamak yerine, okul bahçelerinin güvenli hareket alanları şeklinde düzenlenmesi gerekiyor."
DERS ARASINDAKİ KISA HAREKET MOLALARI AKADEMİK BAŞARIYI ARTIRIYOR
Ders sırasında uygulanacak 5 ila 15 dakikalık ayağa kalkma, esneme ve basit hareket aralarının zihinsel performansa destek sağladığı güncel araştırmalarla kanıtlandı:
Odaklanmayı güçlendiriyor: Hareket molaları, çocukların derse yeniden odaklanmasını kolaylaştırarak sınıf içi uyumu ve motivasyonu artırıyor.
Zaman kaybı değil: Bilimsel çalışmalar kısa hareketlerin dersten kopmaya yol açmadığını; aksine matematik ve genel akademik becerilerde olumlu sonuçlar sağladığını gösteriyor.
Güvenli koşulların sağlandığı bölgelerde okula yürüyerek veya bisikletle ulaşımın da günlük fiziksel aktiviteye önemli katkı sunduğu; kaldırım, trafik ve çevre düzenlemelerinin bu alışkanlıkta belirleyici olduğu hatırlatıldı.
