Deakin Üniversitesi'nden Prof. Felice Jacka'nın yıllardır yürüttüğü çalışmalar da beslenme ile depresyon arasında bağlantı bulunduğuna işaret ediyor. Araştırmalara göre sebze, meyve, tam tahıl, balık ve zeytinyağı gibi besinlerin ağırlıkta olduğu Akdeniz tipi beslenme, daha iyi ruh sağlığıyla ilişkilendiriliyor.
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, Jacka'nın yürüttüğü SMILES çalışmasında da beslenme düzeninin iyileştirilmesinin depresyon belirtilerinin azalmasına katkı sağlayabileceği görüldü.
Uzmanlara göre günlük beslenmede yapılabilecek bazı basit değişiklikler ruh halini desteklemeye yardımcı olabilir.
Yaz aylarında beslenme uyarısı: Hafif yemeklerle proteini ihmal etmeyin
1. Öğünlerinizi düzenli hale getirin
Uzun süre yemek yememek kan şekeri seviyelerinde düşüşe neden olabilir. Bu durum bazı kişilerde yorgunluk, huzursuzluk ve konsantrasyon güçlüğü gibi sorunlara yol açabilir.
Beslenme uzmanı ve psikolog Dr. Sonal Shah, özellikle açlığın enerji, dikkat ve ruh hali üzerindeki etkisini fark eden kişilerin daha düzenli öğünler planlamasını öneriyor.
Shah, genel olarak üç ila dört saatlik aralıklarla yemek yenmesini tavsiye ediyor. Ancak bunun gün boyunca sürekli atıştırmak anlamına gelmediğini, öğünlerin iştah ve insülin düzeninin sağlıklı biçimde çalışmasına izin verecek şekilde planlanması gerektiğini belirtiyor.
2. Su tüketimini ihmal etmeyin
Vücudun yeterince su almaması yalnızca fiziksel olarak susuzluk yaratmıyor; zihinsel performansı da etkileyebiliyor.
Susuz kaldığımızda odaklanmak ve düşünmek zorlaşabilir. Shah, beynin sağlıklı çalışabilmesi için yeterli sıvıya ihtiyaç duyduğunu ve suyun kan dolaşımının yanı sıra vücudun atık maddeleri uzaklaştırmasına da katkı sağladığını belirtiyor.
Yeterli sıvı tüketmek için en iyi seçeneklerden biri su. Bununla birlikte diğer şekersiz içecekler de günlük sıvı alımına katkıda bulunabilir. Uzmanlar özellikle yüksek miktarda şeker içeren içeceklerin sınırlandırılmasını öneriyor.
3. Aşırı işlenmiş gıdaları azaltın
Yüksek miktarda şeker, tuz ve ilave yağ içeren aşırı işlenmiş gıdalar ile olumsuz ruh sağlığı arasında bağlantı bulunduğunu gösteren araştırmalar bulunuyor.
Bilim insanları bu ilişkinin mekanizmasını henüz bütünüyle açıklayabilmiş değil. Ancak Prof. Felice Jacka, farklı ülkelerde yürütülen araştırmaların bu tür beslenme biçimlerinin depresyonun yanı sıra kalp hastalıkları ve diyabet gibi sağlık sorunlarıyla da bağlantılı olduğunu gösterdiğini belirtiyor.
Bazı araştırmalar, aşırı işlenmiş gıdaların öğrenme, hafıza ve duyguların düzenlenmesinde rol oynayan hipokampüs üzerinde de olumsuz etkileri olabileceğine işaret ediyor.
Stresli veya yorgun olduğumuz dönemlerde hızlı enerji sağlayan rafine ve işlenmiş yiyeceklere yönelmek daha kolay olabiliyor. Ancak bu alışkanlık sürekli hale geldiğinde sağlıksız bir döngü oluşabiliyor.
Shah, bu alışkanlıkların yalnızca iradeyle değiştirilmesinin her zaman kolay olmadığını vurguluyor. Kişinin belirli yiyeceklere neden yöneldiğini anlaması ve gerekiyorsa bu davranışların altında yatan nedenler üzerinde bir uzmanla çalışması önemli görülüyor.
4. Sofranızdaki bitkisel çeşitliliği artırın
Bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmaların genel sağlık kadar beyin ve ruh sağlığı açısından da önemli olabileceğine ilişkin araştırmalar giderek artıyor.
Prof. Jacka'ya göre beslenme, bağırsakların ve burada yaşayan bakterilerin sağlığını belirleyen en önemli faktörlerden biri. Bağırsak mikrobiyotasının bağışıklık sistemi, metabolizma, genlerin çalışma biçimi ve beyin sağlığıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor.
Farklı türlerde sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, kuruyemiş ve diğer bitkisel gıdaların tüketilmesi, daha çeşitli bir bağırsak mikrobiyotasının desteklenmesine yardımcı olabilir.
Beyin dostu beslenme modeli belli oldu
BÜYÜK DEĞİŞİKLİKLER YERİNE SÜRDÜRÜLEBİLİR ALIŞKANLIKLAR
Beslenme düzenini bir anda tamamen değiştirmek yerine küçük adımlarla ilerlemek daha sürdürülebilir olabilir.
Uzmanlar, ruh sağlığını desteklemek isteyen kişilerin günlük beslenmelerindeki değişiklikleri profesyonel ruh sağlığı desteğiyle birlikte yürütmesini öneriyor. Yedikleriniz ile ruh haliniz arasındaki bağlantıları takip etmek için günlük tutmak da hangi alışkanlıkların kişiyi nasıl etkilediğini fark etmeye yardımcı olabilir.
Beslenme tek başına depresyon ya da diğer ruh sağlığı sorunlarının tedavisi olarak görülmemeli. Ancak dengeli beslenme, hareket ve uygun profesyonel destekle birlikte genel ruh sağlığını korumaya yönelik yaklaşımın bir parçası olabilir.
