Bir yere yetişmeye çalışırken zamanın nasıl geçtiğini anlamıyor, "5 dakikaya oradayım" dedikten yarım saat sonra ancak evden çıkabiliyorsanız, bu durum sadece bir alışkanlık değil, nörolojik bir fenomen olabilir. İlk kez 1997 yılında ünlü psikolog Dr. Russell Barkley tarafından popüler hale getirilen "time blindness" kavramı, özellikle DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) olan bireylerde sıkça görülse de birçok insanı etkileyebiliyor. Yapılan araştırmalar, bu durumun beynin planlama ve zamanlama merkezi olan prefrontal korteks ile doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
TİME BLİNDNESS NEDİR?
Psychology Today ve MDPI gibi akademik kaynaklarda yayınlanan çalışmalara göre, zaman körlüğü beynin zamanı tahmin etme, üretme ve algılama mekanizmalarındaki bir aksaklıktır.
Ölümden sonra düğün ve sıra dışı yolculuklar! Dünyanın en şaşırtıcı 8 cenaze ritüeli
Güne kahveyle başlayanlar dikkat! Aç karnına içilen kafein vücutta neleri tetikliyor?
Journal of Attention Disorders'da yayınlanan makaleler, zaman körlüğü yaşayan kişilerin dahili bir kronometreye sahip olmadığını, zamanın onlar için akışkan ve öngörülemez bir kavram olduğunu belirtir.
Dr. Barkley, bu bireylerin dünyayı "şimdi" ve "şimdi değil" şeklinde ikiye ayırdığını savunur. Gelecekteki bir randevu, "şimdi değil" kategorisinde olduğu için beyin tarafından bir aciliyet sinyali olarak algılanmaz; ta ki olay "şimdi" haline gelene kadar.
ZAMAN KÖRLÜĞÜ YAŞADIĞINIZIN 3 TEMEL BELİRTİSİ
Hiperodaklanma (Hyperfocus): Sevdiğiniz bir işle uğraşırken 3 saatin 10 dakika gibi gelmesi.
Planlama Yanılgısı: Bir işin (örneğin duş almak) aslında 20 dakika sürmesine rağmen, her seferinde 5 dakikada biteceğine dair sarsılmaz bir inanç beslemek.
Bekleme Moduna Girmek: Önemli bir randevu akşam saatindeyse, tüm günü hiçbir şey yapmadan o anı bekleyerek geçirmek.
BİLİMSEL OLARAK KANITLANMIŞ ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Zaman körlüğü ile başa çıkmak, irade gücünden ziyade çevresel düzenlemeler gerektirir. İşte uzmanların önerdiği somut stratejiler:
Analog Saat Kullanın: Dijital saatler sadece rakamları gösterir; oysa analog saatler zamanın görsel olarak "tükendiğini" görmenizi sağlar. The Guardian'da yer alan bir uzman görüşüne göre, analog saatler zamanın geçişini somutlaştırır.
Görsel Zamanlayıcılar (Visual Timers): Zamanın azaldığını renkli bir kadranla gösteren araçlar, beynin zamanın bittiğini görmesine yardımcı olur.
"Hazırlanma Süresi"ni de Planlayın: Randevu saati 14:00 ise, evden çıkış saatinizi değil, "giyinmeye başlama" saatinizi ajandanıza kaydedin.
Zaman Günlüğü Tutun: Rutin işlerin (kahvaltı, yol, hazırlanma) aslında kaç dakika sürdüğünü bir hafta boyunca not edin. Bilimsel araştırmalar, "tahmin edilen" ile "gerçekleşen" zaman arasındaki farkı görmenin beyindeki zaman sensörünü kalibre ettiğini gösteriyor.
