Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, karaciğer yağlanması bulunan bireylerin yaklaşık yüzde 1’inde 10 yıl içinde siroz gelişebileceğini belirterek, “Bu oran, önümüzdeki dönemde yaklaşık 400 bin yeni siroz hastasıyla karşılaşabileceğimizi gösteriyor. Bu tablo son derece kaygı verici” dedi.
Geçmişte sirozun en önemli nedeninin hepatit virüsleri olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Yaprak, aşılama ve modern tedaviler sayesinde bu riskin azaldığını söyledi. Günümüzde ise asıl tehdidin karaciğer yağlanması olduğuna dikkat çekti. 2000’li yılların başında toplumda karaciğer yağlanması oranının yüzde 10 civarında olduğunu belirten Yaprak, bu oranın bugün yüzde 40’a yükseldiğini ifade etti. “Bu, çok kısa sürede dört katlık bir artış anlamına geliyor” dedi.
“KARACİĞER VÜCUDUN KİMYA MERKEZİDİR”
Karaciğerin hayati işlevlerine dikkat çeken Prof. Dr. Yaprak, bu organın protein üretiminden safra salgısına, pıhtılaşma faktörlerinden yağ ve karbonhidrat metabolizmasına kadar pek çok kritik görevi olduğunu vurguladı. Siroz geliştiğinde bu işlevlerin ciddi biçimde bozulduğunu belirtti.
METABOLİK SENDROM SİROZ SÜRECİNİ HIZLANDIRIYOR
Karaciğer yağlanmasının metabolik sendromla doğrudan ilişkili olduğunu ifade eden Yaprak, obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve karın bölgesinde yağlanmanın bu süreci tetiklediğini söyledi. Karaciğer hücrelerinin yüzde 5’inden fazlasının yağla kaplanmasının yağlanma olarak tanımlandığını aktaran Yaprak, “Bu tablo ilerlediğinde iltihaplanma eklenir ve NASH gelişir. Yağlanması olan kişilerin yaklaşık yüzde 25-30’unda NASH ortaya çıkar. Bu grubun yüzde 10’unda ise hastalık siroza kadar ilerler” diye konuştu.
Bel çevresi erkeklerde 100 cm, kadınlarda 85 cm’nin üzerindeyse ve eşlik eden diyabet ya da tansiyon varsa karaciğer yağlanması riskinin yüzde 60-70’e çıktığını söyleyen Yaprak, morbid obez bireylerin ise büyük çoğunluğunda yağlanma görüldüğünü belirtti.
YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİYLE GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR
Karaciğer yağlanmasının erken dönemde geri çevrilebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Yaprak, tedavinin temelini yaşam tarzı değişikliğinin oluşturduğunu söyledi.
Akdeniz tipi beslenmenin önemine vurgu yapan Yaprak, işlenmiş karbonhidratlar ile fruktoz ve mısır şurubu içeren ürünlerden uzak durulmasını önerdi. Uygun bireylerde 14–16 saatlik aralıklı oruç uygulanabileceğini belirten Yaprak, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş ve kas güçlendirici egzersizlerin metabolizma açısından kritik olduğunu ifade etti.
40 yaş üzeri ve kalp hastalığı riski bulunan kişilerin egzersiz öncesinde mutlaka kardiyolojik değerlendirmeden geçmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
