Büyük kentlerde yaşayan vatandaşlar yola çıkarken en yakın metro istasyonu aramasıyla rotasını belirliyor.
Gideceği yere hızla ulaşmak isteyenler istasyonlarda bekleme yapmamak için tramvay saatleri hakkında detaylı araştırma yapıyor.
Uzak ilçelere konforlu seyahat etmeyi planlayan yolcular internet üzerinden banliyö tren seferleri bilet ve kapasite durumunu inceliyor.
Karmaşık kent trafiğinde kaybolmak istemeyen herkes dijital cihazlarındaki güncel ulaşım haritası ile yolculuğunu planlıyor.
Ulaşım altyapısında faaliyet gösteren taşıtlar donanımlarına ve taşıdıkları yolcu sayılarına göre 14 ayrı sınıfa ayrılıyor.
KENT İÇİ RAYLI SİSTEM TÜRLERİ NELER?
Kent içi raylı sistemler, kapasitelerine ve yapım tekniklerine göre şöyle:
* Banliyö tren
* Ağır metro
* Orta metro
* Hafif metro
* Mini metro
* Hızlı metro
* Hafif raylı sistem
* Tramvay
* Nostaljik tramvay
* Havaray/monoray
* Füniküler
* Lastik tekerlekli tramvay
* Lastik tekerlekli metro
* Teleferik
Ankara B1 Kayaş - Sincan (Başkentray) banliyö tren hattı Gazi istasyonu
BANLİYÖ TREN NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Banliyö tren, şehir merkezi ile uzak yerleşim alanları arasında ulaşımı sağlayan ve genellikle ulusal demiryolu hattını kullanan raylı sistemdir.
Merkezi bölgeleri çevre ilçelere bağlayan banliyö trenleri, geniş yolcu taşıma kapasitesiyle ön plana çıkıyor.
Karayolu trafiğinden tamamen izole edilen bu hatlar, yer üstünde veya yer altında hizmet verebilir.
5-10 vagonlu banliyö treni, tek yönde saatlik ortalama 30.000 ile 75.000 arasında yolcu taşıyabilir.
İstasyon aralıkları 2 ile 5 kilometre arasında planlanır.
Saatte 100 ile 120 kilometre hıza çıkabilen banliyö trenler, 10 vagonlu diziler kullanarak tek seferde 3 binden fazla kişiyi ulaştırır.
İleri teknoloji sinyalizasyon altyapısı kullanan sistemlerin yapım bütçeleri orta ve yüksek seviyelerde bulunur.
Türkiye'de faaliyet gösteren banliyö tren hatları şunlar:
İstanbul:
B1 Halkalı - Gebze (Marmaray) / 76,6 km / 43 istasyon
B2 Halkalı - Bahçeşehir / 13,5 km / 3 istasyon
T6 Sirkeci - Kazlıçeşme / 8,3 km / 8 istasyon
Ankara:
B1 Kayaş - Sincan (Başkentray) / 36 km / 24 istasyon
B1 Sincan - Yenikent (Başkentray) (Planlanan açılış 2027) / 18 km / 7 istasyon
İzmir:
B1 Aliağa - Selçuk (İZBAN) / 136 km / 41 istasyon
Gaziantep:
B1 Başpınar - Taşlıca (Gaziray) / 25,5 km / 16 istasyon
Sakarya:
B1 Adapazarı - Arifiye (Adaray) / 8,4 km / 5 istasyon
Konya:
B1 Konya Gar - Kayacık (Konyaray) (Planlanan açılış 2027) / 17,4 km / 13 istasyon
İstanbul T6 Sirkeci - Kazlıçeşme tren hattı Yedikule istasyonu
AĞIR METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Ağır metro, tamamen yalıtılmış bir hat üzerinde, çok yüksek yolcu kapasitesi ve yüksek hızla çalışan şehir içi raylı sistemdir.
Çoğunlukla yer altında kazılan ve karayolu trafiğinden tamamen izole edilen ağır metro hatları, çok yüksek yolcu talebini karşılar.
Araç dizileri 4 veya 8 vagondan oluşur.
4-8 vagonlu ağır metro, tek yönde saatlik ortalama 25.000 ile 65.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Saatte 80 ile 100 kilometre hız yapan sistemlerin istasyon arası mesafeleri 1 ile 2 kilometre arasında belirlenir.
Sürücüsüz altyapıya uygun tam otomatik sinyalizasyon tercih edilir.
Ağır metro hatları, inşaat bütçeleri en yüksek ulaşım aracı olarak dikkat çekiyor.
Türkiye'de faaliyet gösteren ağır metro hatları şunlar:
İstanbul:
M2 Yenikapı - Seyrantepe - Hacıosman / 23,5 km / 16 istasyon
M3 Bakırköy - Kayaşehir / 26,7 km / 19 istasyon
M4 Kadıköy - Sabiha Gökçen Havalimanı / 33,5 km / 23 istasyon
M4 Tavşantepe - Kaynarca (İnşa halinde) / 7,9 km / 6 istasyon
M7 Yıldız - Mahmutbey / 20 km / 17 istasyon
M7 Yıldız - Kabataş (Planlanan açılış 2027) / 4,5 km / 2 istasyon
M7 Mahmutbey - KSS Hastanesi (İnşa halinde) / 6,8 km / 5 istasyon
M9 Ataköy - Olimpiyat / 17,2 km / 14 istasyon
M10 Pendik Merkez - Fevzi Çakmak (İnşa halinde) / 5,1 km / 2 istasyon
M12 60. Yıl Parkı - Kazım Karabekir (Planlanan açılış 2026) / 13 km / 11 istasyon
Ankara:
M1 Kızılay - Batıkent / 14,6 km / 12 istasyon
M2 Kızılay - Koru / 16,5 km / 11 istasyon
M3 Batıkent - OSB/Törekent / 15,3 km / 11 istasyon
M4 Kızılay - Şehitler / 12,5 km / 11 istasyon
İzmir:
M2 Üçyol - Çamlıkule (Planlanan açılış 2027-2028) / 13,5 km / 11 istasyon
Kocaeli:
M1 Darıca Sahil - Gebze OSB (Planlanan açılış 2026) / 15,4 km / 11 istasyon
M2 Körfez - Kartepe (Planlanan açılış 2029) / 28,5 km / 18 istasyon
İstanbul M2 Yenikapı - Seyrantepe - Hacıosman ağır metro hattı Haliç istasyonu
ORTA METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Orta metro, yolcu kapasitesi ve vagon boyutları bakımından hafif metro ile ağır metro arasında konumlanan, orta ölçekli yolcu yoğunluğuna uygun ulaşım sistemidir.
Yolcu yoğunluğunun nispeten daha az olduğu bölgelerde planlanan orta metro sistemleri, 3 ile 6 vagon arası dizilerle hizmet verir.
3-6 vagonlu orta metro, tek yönde saatlik ortalama 12.000 ile 40.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Karayolu trafiğinden izole edilen ve yer altından ilerleyen bu taşıtlar, saatte 80 kilometre hıza ulaşabilir.
İstasyon aralıkları 1,5 kilometre civarında seyreder.
Otomatik işleyişi destekleyen sistemlerin yapım bütçeleri, ağır metroya kıyasla daha düşük seviyede kalır.
Türkiye'de faaliyet gösteren orta metro hatları şunlar:
İstanbul:
M5 Üsküdar - Samandıra / 26,5 km / 20 istasyon
M5 Samandıra Merkez - Sultanbeyli (Planlanan açılış 2026) / 4,4 km / 4 istasyon
M8 Bostancı - Parseller / 14,2 km / 13 istasyon
M13 Emek - Yenidoğan (İnşa halinde) / 6,9 km / 6 istasyon
M14 Altunizade - Bosna Bulvarı (Planlanan açılış 2027) / 4,5 km / 4 istasyon
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB) bünyesindeki M14 metro hattı, ilk etapta 4,5 kilometre uzunluğunda ve 4 istasyon olarak 'mini metro' kategorisinde planlansa da, daha sonra planlanan 11,5 kilometre uzunluğa ve 10 istasyona sahip uzatma hattıyla 'orta metro' kategorisine dahil oldu.
İzmir:
M1 Narlıdere Kaymakamlık - Evka 3 / 27 km / 24 istasyon
İzmir M1 Narlıdere Kaymakamlık - Evka 3 orta metro hattı
HAFİF METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Hafif metro, tramvay teknolojisinden türetilen, ancak ağır metronun bazı özelliklerini de taşıyan, genellikle hem yer altında hem de yer üstünde giden orta kapasiteli bir ulaşım biçimidir.
Yer altı ve yer üstü güzergahları birleştiren hafif metro hatları, orta kapasiteli ulaşım taleplerine kesin çözüm sunar.
Karayolu trafiğinden izole çalışan ve 3 veya 4 vagonlu dizilerden oluşan taşıtlar saatte en fazla 80 kilometre hız sınırını görür.
2-4 vagonlu hafif metro, tek yönde saatlik ortalama 10.000 ile 25.000 arasında yolcu taşıyabilir.
İstasyon aralıkları ortalama 1 kilometre.
Sinyalizasyon yarı otomatik veya tam otomatik şekilde devreye girer.
İnşaat rakamları, ağır metro projelerine göre çok daha uygun seviyelerde seyreder.
Türkiye'de faaliyet gösteren hafif metro hatları şunlar:
İstanbul:
M1A Yenikapı - Atatürk Havalimanı / 21,7 km / 18 istasyon
M1B Yenikapı - Kirazlı / 14 km / 13 istasyon
M1B Kirazlı - Halkalı Üniversite (İnşa halinde) / 9,7 km / 9 istasyon
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bünyesindeki M1A ve M1B metro hattı, artan yolcu yoğunluğu, devam eden istasyon genişleme çalışmaları, yeni alınacak 5 vagonlu setler dolayısıyla yakın zamanda orta metro kategorisinde yer alacak.
Ankara:
A1 AŞTİ - Dikimevi / 8,5 km / 11 istasyon
A2 Dikimevi - Natoyolu (İnşa halinde) / 7,4 km / 8 istasyon
Adana:
M1 Hastane - Akıncılar / 13,5 km / 13 istasyon
Ankara A1 AŞTİ - Dikimevi hafif metro hattı
MİNİ METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Mini metro, düşük yolcu talebi olan hatlarda veya dar tünellerde daha küçük vagonlarla hizmet veren kompakt metro türüdür.
Kısa mesafeli güzergahlarda dar alanlara kurulan mini metro ağları, 2 veya 4 vagonlu ufak dizilerle taşıma işlemi yapar.
2-4 vagonlu mini metro, tek yönde saatlik ortalama 5.000 ile 15.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Karayolu trafiğinden izole yer altı tünellerinde istasyon aralıkları 500 metre ile 1 kilometre arasında tasarlanır.
Araçlar saatte 60 ile 70 kilometre bandında hız yapabilir.
Tünel çapları küçük olduğu için inşaat harcamaları, diğer yer altı yatırımlarına kıyasla daha düşük oranlarda kalır.
Türkiye'de faaliyet gösteren mini metro hattı şu:
İstanbul:
M6 Levent - Boğaziçi Üni./Hisarüstü / 3,3 km / 4 istasyon
İstanbul M6 Levent - Boğaziçi Üni./Hisarüstü mini metro hattı
HIZLI METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Hızlı metro, istasyon aralıkları daha geniş tutularak tasarlanan ve şehir merkezini uzak noktalara veya havalimanlarına çok daha yüksek hızla bağlayan metro hattıdır.
Şehir merkezlerinden uzak yerleşim alanlarına veya havaalanlarına uzanan hızlı metro sistemleri, yolculuk sürelerini en aza indirir.
4-8 vagonlu hızlı metro, tek yönde saatlik ortalama 40.000 ile 70.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Karayolu trafiğinden izole yer altında hizmet veren taşıtlar saatte 120 kilometre ve üstü hızlara çıkabilir.
İstasyon aralıkları 3 ile 10 kilometre arasında değişiklik gösterir.
Araç kapasiteleri, orta veya ağır metro standartlarını rahatça yakalar.
Gelişmiş sinyalizasyon ve yapım bütçeleri oldukça yüksek seviyeleri bulur.
Türkiye'de faaliyet gösteren hızlı metro hattı şu:
İstanbul:
M11 Gayrettepe - İstanbul Havalimanı - Arnavutköy Hastane / 51,5 km / 10 istasyon
M11 Arnavutköy Hastane - Halkalı (Planlanan açılış 2026) / 17,5 km / 7 istasyon
İstanbul M11 Gayrettepe - İstanbul Havalimanı - Arnavutköy Hastane hızlı metro hattı
HAFİF RAYLI SİSTEM NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Hafif raylı sistem; tramvay ile hafif metro arasında yer alan, yer yer fiziksel olarak trafikten ayrılmış yer yer trafikle aynı zeminde çalışan yer yer tünelde ilerleyen ve orta düzeyde yolcu kapasitesi sunan esnek bir kent içi ulaşım türüdür.
Tramvay ile metro sistemlerinin özelliklerini harmanlayan hafif raylı sistemler, genellikle karayolu trafiğinden büyük ölçüde izole edilmiş kendi özel güzergahlarında yer üstünden ilerleyerek şehir içi ulaşımda orta ve yüksek kapasiteli, hızlı bir alternatif sunar.
Gerekli durumlarda hemzemin geçitleri de barındırabilen bu hatlar, 2 ila 4 vagonlu diziler kullanarak tek yönde saatlik ortalama 12.000 ile 20.000 arasında yolcu taşıyabilir.
İstasyon aralıkları çoğunlukla 500 metre ile 1 kilometre arasında planlanan ve saatte 60 ile 80 kilometre hıza çıkabilen taşıtlar, tamamen yer altı tünelleri gerektirmediği için ağır veya orta metro projelerine kıyasla çok daha uygun bütçelerle inşa edilebilir.
Türkiye'de faaliyet gösteren hafif raylı sistem hatları şunlar:
İstanbul:
T4 Topkapı - Mescid-i Selam / 15,3 km / 22 istasyon
Bursa:
M1 Geçit/Balat - Arabayatağı/Yavuz Selim / 17,5 km / 20 istasyon
M1 Balat - Şehir Hastanesi (Planlanan açılış 2026) / 6,1 km / 4 istasyon
M2 Uludağ Üniversitesi - Kestel / 31 km / 32 istasyon
Kocaeli:
T1 Otogar - Kuruçeşme / 11,7 km / 16 istasyon
T2 Şehir Hastanesi - Kuruçeşme / 14 km / 21 istasyon
T3 Otogar - Kocaeli Stadyumu / 16 km / 23 istasyon
T3 Kocaeli Stadyumu - Kartepe (Planlanan açılış 2026) / 1,4 km / 2 istasyon
Antalya:
T1A Fatih- Havalimanı / 29 km / 25 istasyon
T1B Fatih - EXPO / 30 km / 28 istasyon
T1C Fatih - Aksu / 28 km / 27 istasyon
T3 Müze - Varsak / 18 km / 29 istasyon
Samsun:
T1 OMÜ Rektörlük - Gar / 29 km / 36 istasyon
T2 Gar - Stadyum / 14 km / 21 istasyon
T3 OMÜ Rektörlük - OMÜ Yurtlar / 6 km / 7 istasyon
Kayseri:
T1 Organize Sanayi - İldem / 27 km / 43 istasyon
T2 Cumhuriyet Meydanı - Talas / 10 km / 18 istasyon
T3 Kumsmall AVM - İldem / 30 km / 49 istasyon
T4 Cumhuriyet Meydanı - Anayurt / 9,5 km / 17 istasyon
İstanbul T4 Topkapı - Mescid-i Selam hafif raylı sistem hattı Demirkapı istasyonu
TRAMVAY NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Tramvay, şehir içi caddelerde, genellikle karayolu ve yaya trafiğiyle aynı seviyede veya ayrılmış şeritlerde raylar üzerinde hareket eden, düşük yolcu kapasiteli ulaşım aracıdır.
Kent merkezlerinde karayolu ve yaya trafiğiyle zaman zaman iç içe geçen tramvay sistemleri, kısa mesafeli yolculukları hızlandırır.
İstasyon aralıkları 300 ile 500 metre arasında planlanır.
Yer üstünden ilerleyen taşıtlar 1 veya 2 vagonlu biçimde çalışıp saatte 40 ile 50 kilometre hıza ulaşır.
1-2 vagonlu tramvay, tek yönde saatlik ortalama 3.500 ile 10.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Yolcu taşıma kapasitesi yer altı taşıtlarına göre çok daha düşük seviyede kalır.
Basit sinyalizasyon altyapısı bulunur veya sürüş görsel kurallara göre uygulanır.
Yer üstünde olduğu için inşaat bütçeleri çok düşük rakamlara iner.
Türkiye'de faaliyet gösteren tramvay hatları şunlar:
İstanbul:
T1 Kabataş - Bağcılar / 19,3 km / 31 istasyon
T5 Alibeyköy - Eminönü / 10,1 km / 14 istasyon
T7 Feshane - Bayrampaşa (Planlanan açılış 2027) / 3,2 km / 6 istasyon
İzmir:
T1 Alaybey - Flamingo / 12 km / 17 istasyon
T2 Fahrettin Altay - Halkapınar / 12,8 km / 19 istasyon
T3 Flamingo - Çiğli / 12 km / 14 istasyon
Eskişehir:
1 Otogar - SSK / 15 km / 22 istasyon
3 Osmangazi Üni. - SSK / 12 km / 18 istasyon
4 Osmangazi Üni. - Otogar / 11 km / 16 istasyon
7 Osmangazi Üni. - Çankaya / 3 km / 6 istasyon
8 SSK - Batıkent / 5 km / 9 istasyon
9 SSK - Çamlıca / 4 km / 7 istasyon
10 Şehir Hastanesi - Kumlubel / 13 km / 21 istasyon
12 75. Yıl - Osmangazi Üni. / 11 km / 15 istasyon
36 Otogar - Osmangazi Üni. / 11 km / 16 istasyon
Bursa:
T1 Kent Meydanı - Heykel / 6,5 km / 14 istasyon
T2 Kent Meydanı - Terminal / 9,4 km / 11 istasyon
Gaziantep:
T1 İbn-i Sina - Gar / 15 km / 14 istasyon
T2 Adliye - Gar / 10 km / 14 istasyon
T3 Adliye - Müzzeyen Erkul Bilim Merkezi / 5 km / 6 istasyon
Konya:
T1 Alaaddin - Selçuk Üniversitesi / 18,5 km / 21 istasyon
T2 Alaaddin - Adliye / 7 km / 9 istasyon
İstanbul T1 Kabataş - Bağcılar tramvay hattı Çemberlitaş istasyonu
NOSTALJİK TRAMVAY NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Nostaljik tramvay, tarihi semtlerde hem ulaşım hem de turistik amaçla kullanılan, eski dönem tasarımlarına sadık kalınarak işletilen düşük hızlı tramvaydır.
Turistik amaçlara hizmet eden ve tarihi dokuya uyum gösteren nostaljik tramvay taşıtları genellikle tek vagonlu eski tip araçlarla yolcu taşır.
1-2 vagonlu nostaljik tramvay, tek yönde saatlik ortalama 500 ile 1.500 arasında yolcu taşıyabilir.
Karayolu ve yaya trafiğiyle iç içe konumlanan hatlar yer üstünde saatte 15 ile 20 kilometre hızla yavaşça ilerler.
İstasyon ve yolcu kapasiteleri son derece küçük tutulurken istasyon aralıkları çok kısa tasarlanır.
Sinyalizasyon sistemi barındırmayan hatlarda sürüş tamamen makinistin inisiyatifinde.
Yapım bütçeleri en düşük ulaşım türleri arasında değerlendirilir.
Türkiye'de faaliyet gösteren nostaljik tramvay hatları şunlar:
İstanbul:
T2 Taksim - Tünel / 1,6 km / 5 istasyon
T3 Kadıköy - Moda / 2,6 km / 10 istasyon
Ankara:
T Millet Bahçesi / 1,7 km / 4 istasyon
Bursa:
T3 Zafer Plaza - Çınarönü / 2,2 km / 9 istasyon
Antalya:
T2 Müze - Zerdalilik / 4,7 km / 11 istasyon
İstanbul T3 Kadıköy - Moda nostaljik tramvay hattı
HAVARAY/MONORAY NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Havaray/monoray, yerden yükseltilmiş bir hat üzerinde, tek bir ray yardımıyla hareket eden modern ve düşük kapasiteli bir taşıma sistemidir.
Yer darlığı yaşanan alanlarda beton veya çelik kılavuz kirişler üzerinden havadan ilerleyen havaray sistemleri, ulaşımda alternatif seçeneklerden biri.
Karayolu trafiğinden tamamen izole edilen taşıtlar saatte 60 ile 80 kilometre hıza kadar ulaşabiliyor.
2 ile 4 vagon arasında değişen diziler orta seviye taşıma kapasitesi barındırır.
1-4 vagonlu havaray/monoray, tek yönde saatlik ortalama 5.000 ile 15.000 arasında yolcu taşıyabilir.
İstasyon aralıkları 1 ile 2 kilometre arasında seyreder.
İnşaat süreci hızlı tamamlansa da kolon ve kiriş yapım bedelleri oldukça yüksek seviyelere ulaşır.
Türkiye'de faaliyet gösteren havaray/monoray hattı bulunmuyor.
İstanbul'da F3 Seyrantepe - Vadistanbul füniküler hattı, bazı mecralarda havaray/monoray olarak tanıtılsa da çelik halatlar vasıtasıyla ray üzerinde hareket etmesi dolayısıyla füniküler kategorisinde yer alıyor.
İstanbul F3 Seyrantepe - Vadistanbul füniküler hattı
FÜNİKÜLER NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Füniküler, çok eğimli arazilerde, bir kablo yardımıyla birbirini dengeleyen vagonların raylar üzerinde çekilmesiyle çalışan kısa mesafeli ulaşım sistemidir.
Yüksek kot farkının bulunduğu eğimli arazilerde devreye giren füniküler hatları, halat çekme yöntemiyle karşılıklı hareket eden iki araçtan meydana gelir.
1-2 vagonlu füniküler, tek yönde saatlik ortalama 2.000 ile 8.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Tamamen izole ve çoğunlukla yer altında inşa edilen taşıtlar saatte 20 ile 30 kilometre hızla seferlerini gerçekleştirir.
İstasyon aralıkları çoğunlukla 500 metreyi aşmaz.
Kapasitesi araç büyüklüğüne göre değişen sistemin kontrolü, mekanik halata entegre edilir.
Yapım harcamaları tünel eğimi ve zemin şartlarına göre farklılık gösterir.
Türkiye'de faaliyet gösteren füniküler hatları şunlar:
İstanbul:
F1 Taksim - Kabataş / 0,6 km / 2 istasyon
F2 Karaköy - Beyoğlu / 0,5 km / 2 istasyon
F3 Seyrantepe - Vadistanbul / 0,75 km / 2 istasyon
F4 Boğaziçi Üni./Hisarüstü - Aşiyan / 0,8 km / 2 istasyon
İstanbul F4 Boğaziçi Üni./Hisarüstü - Aşiyan füniküler hattı Boğaziçi Üni./Hisarüstü istasyonu
LASTİK TEKERLEKLİ TRAMVAY NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Lastik tekerlekli tramvay, klasik raylar yerine asfalt üzerinde, elektrikli bir kılavuz veya sanal ray hattını takip ederek ilerleyen tramvay benzeri sistemdir.
Raylı sisteme ihtiyaç duymayan ve asfaltta giden lastik tekerlekli tramvay araçları trafiğe kapalı tarihi caddelerde tercih edilir.
1 üniteli lastik tekerlekli tramvay, tek yönde saatlik ortalama 500 ile 1.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Akülü veya elektrikli sistemlerle çalışan bu taşıtlar, yayaların olduğu alanlarda düşük hızlarda ilerler.
Taşıma kapasiteleri son derece kısıtlı seviyelerde seyreder.
Ray inşaatı gerektirmediği için yatırım bütçesi yalnızca araç alımından ibaret.
Çevre dostu yapısıyla ilgi görür.
Türkiye'de faaliyet gösteren lastik tekerlekli tramvay hatları şunlar:
Bozüyük (Bilecik):
Adliye - Diş Hastanesi / 4 km / 6 istasyon
İzmir:
Cumhuriyet Meydanı - Alsancak Liman / 1,6 km / 4 istasyon
Uşak:
Eski Belediye - Otogar / 5,85 km / 11 istasyon
Edirne:
Selimiye - Karaağaç / 5 km / 3 istasyon
Ordu:
Rıhtım - Atatürk Parkı / 2,1 km / 2 istasyon
Şanlıurfa:
Sakıbın Köşkü - Balıklıgöl / 1,2 km / 4 istasyon
Bolu:
Belediye Önü - Valilik / 1 km / 3 istasyon
Akşehir (Konya):
Akşehir Garı - Cumhuriyet Meydanı / 2,1 km / 4 istasyon
Tefenni (Burdur):
Belediye - Barutlu Su / 1,5 km / 3 istasyon
Amasya:
Şehzadeler Gezi Yolu (Yeşilırmak kenarı) / 2,5 km / 5 istasyon
Afyonkarahisar:
Uzun Çarşı - Ulu Camii / 0,7 km / 3 istasyon
Bahçelievler (İstanbul):
Şirinevler Metro/Metrobüs - Fetih Caddesi / 0,25 km / 2 istasyon
Bozüyük (Bilecik) Adliye - Diş Hastanesi lastik tekerlekli tramvay hattı
LASTİK TEKERLEKLİ METRO NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Lastik tekerlekli metro, geleneksel çelik raylar üzerinde hareket eden ancak klasik demiryolu tekerlekleri yerine kauçuk lastikler kullanarak daha yüksek ivmelenme, sessiz sürüş ve dik eğimleri tırmanma kabiliyeti sağlayan bir raylı sistem türüdür.
Geleneksel çelik raylar yerine özel olarak tasarlanmış kılavuz yollar üzerinde lastik tekerleklerle hareket eden lastik tekerlekli metrolar, özellikle yüksek eğimli ve virajlı coğrafyalarda üstün tırmanma, frenleme ve ivmelenme yeteneği sunarak standart sistemlerden ayrışır.
Tamamen yalıtılmış hatlarda yer altından veya viyadükler üzerinden ilerleyen bu taşıtlar, tek yönde saatlik ortalama 20.000 ile 40.000 arasında yolcu kapasitesine sahip olup klasik metrolara göre çok daha sessiz ve düşük titreşimle çalışır.
Saatte 70 ile 80 kilometre hızlara rahatlıkla ulaşabilen ve istasyon aralıkları 1 ile 2 kilometre civarında tasarlanan bu hatların, kendilerine özgü altyapı ve araç teknolojileri sebebiyle ilk yatırım ile bakım maliyetleri klasik çelik raylı sistemlere kıyasla daha yüksek seviyelerde konumlanır.
Türkiye'de faaliyet gösteren lastik tekerlekli metro hattı bulunmuyor.
Paris 6 Étoile - Nation lastik tekerlekli metro hattı Passy istasyonu
TELEFERİK NEDİR, ÖZELLİKLERİ NELER?
Teleferik, havada gerilmiş çelik halatlara asılı kabinlerle, ulaşılması zor veya yüksek noktalar arasında yolcu taşıyan ulaşım sistemidir.
Dağlık arazilerde veya vadilerde çelik halatlara asılı kabinlerle havadan ulaşım sağlayan teleferik sistemleri yolculara eşsiz manzaralı seyahatler sunar.
Çok kabinli teleferik, tek yönde saatlik ortalama 1.000 ile 4.000 arasında yolcu taşıyabilir.
Yaya ve karayolundan tamamen bağımsız çalışan kabinler saatte 15 ile 20 kilometre hızla seyreder.
İstasyon aralıkları birkaç kilometreye kadar uzanır.
Sürekli dönen halat altyapısı yolcu yoğunluğunu eşit şekilde kabinlere dağıtır.
Ray veya tünel inşaatı gerektirmediği için kurulum harcamaları düşük oranlarda kalır.
Teleferik sistemleri, teknik olarak raylı sistemler değil kablolu sistemler olmasına karşın; sabit güzergahlarda sefer yapması, toplu taşıma entegrasyonu olması, karayolu ve yaya trafiğinden izole olması dolayısıyla raylı sistemle ile birlikte değerlendirilir.
Türkiye'de faaliyet gösteren teleferik hatları şunlar:
İstanbul:
TF1 Maçka - Taşkışla / 0,3 km / 2 istasyon
TF2 Eyüp - Piyer Loti / 0,4 km / 2 istasyon
Ankara:
Yenimahalle - Şentepe (Belirsiz süreyle kapatıldı) / 3,2 km / 4 istasyon
Atatürk - Cumhuriyet (Geçici olarak kapalı) / 1,6 km / 2 istasyon
İzmir:
Yeşiloğlu Tepesi - Dededağı / 0,8 km / 2 istasyon
Bergama - Akropolis / 0,7 km / 2 istasyon
Bursa:
Teferrüç - Uludağ / 9 km / 4 istasyon
Antalya:
Damlataş - Kale / 0,9 km / 2 istasyon
Olympos - Tahtalı / 4,3 km / 2 istasyon
Sarısu - Tünektepe (Geçici olarak kapalı) / 1,7 km / 2 istasyon
Kocaeli:
Kartepe Derbent - Kuzu Yaylası / 4,6 km / 2 istasyon
Kayseri:
Hacılar Kapı - Lifos Dağı / 2,5 km / 2 istasyon
Tekir Kapı - Erciyes / 2,2 km / 2 istasyon
Ordu:
Altınordu - Boztepe / 2,3 km / 2 istasyon
Denizli:
Bağbaşı - Yayla / 1,5 km / 2 istasyon
Samsun:
Batıpark - Amisos Tepesi / 0,3 km / 2 istasyon
Muğla:
Babadağ / 3,2 km / 4 istasyon
Trabzon:
Beşikdağ - Tabiat Parkı / 3,1 km / 2 istasyon
Erzurum:
Palandöken / 3,2 km / 2 istasyon
Aydın:
Pınarbaşı - Aytepe / 0,5 km / 2 istasyon
Sakarya:
Kırkpınar - Mahmudiye / 1,5 km / 2 istasyon
Gaziantep:
Şahinbey Parkı / 1,2 km / 2 istasyon
İstanbul TF2 Eyüp - Piyer Loti teleferik hattı
