Silikon Vadisi'nin en güçlü isimleri, bir dönem tütün devlerinin yaşadığına benzer, toplumsal ve hukuki bir dönüşümün eşiğinde duruyor.
Modern dijital dünyayı şekillendiren Meta Platforms Inc. (Meta) İcra Kurulu Başkanı Mark Zuckerberg, platformlarının gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği gerekçesiyle bu hafta ilk kez jüri önünde ifade verdi.
Bu gelişme, eski çalışan Frances Haugen tarafından 4 yıl önce sızdırılan ve şirketin kendi uygulamalarının zararlarını bildiğini kanıtlayan belgelerin ardından yaşanan en kritik aşama olarak görülüyor.
ZUCKERBERG'İN JÜRİ KARŞISINDAKİ İLK SINAVI
Los Angeles'taki mahkemede çarşamba günü sunulan iç yazışmalar, kamuoyunda uzun süredir tartışılan iddiaları destekleyen nitelikler taşıyor.
Dosyalar; Meta'nın, henüz ergenlik çağına girmemiş çocukların uygulamayı kullandığından haberdar olduğunu, kullanıcıların ekranda geçirdiği süreyi en üst düzeye çıkarmak için algoritmalar geliştirdiğini ve uzmanların güvenlik tavsiyelerini bilerek geri plana ittiğini ortaya koyuyor.
Şirket yönetimi ise söz konusu belgelerin güncel olmadığını ve bağlamından koparılarak sunulduğunu savunuyor.
Meta ve Youtube'a dev dava: Bizi bilerek bağımlı yaptılar
META'NIN GİZLİ BELGELERİ VE UZMAN TAVSİYELERİ
Hukukçular, devam eden bu davanın sadece bir başlangıç olduğunu ve 1990'lı yıllarda tütün endüstrisini sarsan dava dalgasına benzer bir etki yaratacağını öngörüyor.
Eski Kaliforniya federal savcısı ve McNicholas & McNicholas davalar direktörü Joseph McNally, tütün şirketlerine karşı kazanılan zaferlerin kamuoyunda ciddi bir bilinçlenme sağladığını ve tütün kullanımını düşürdüğünü hatırlattı.
Joseph McNally, "Bence sosyal medya davalarındaki sonuçlar, insanların sosyal medyaya yaklaşım biçimlerini büyük ölçüde değiştirebilir, bu konuda birçok paralellik var" açıklamasını yaptı.
TÜTÜN ENDÜSTRİSİ İLE ŞAŞIRTICI PARALELLİKLER
Los Angeles'ta görülen ve 20 yaşındaki Kaley ile annesi tarafından açılan dava, dört büyük sosyal medya şirketini hedef alıyor.
Davacılar, platformların kasıtlı olarak bağımlılık yapıcı şekilde tasarlandığını ve bu durumun Kaley'de anksiyete ile depresyon gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını iddia ediyor.
Meta ve Youtube davanın temelini reddederken; Snap ve Tiktok gibi devler, diğer dosyalarda sanık olmaya devam etseler de bu spesifik davada uzlaşma yoluna gitmeyi tercih etti.
Telefonla uyuyanlar cemiyetine kötü haber
BAĞIMLILIK YAPICI TASARIMLAR VE RUH SAĞLIĞI SORUNLARI
Instagram üst yöneticisi Adam Mosseri, geçen hafta verdiği ifadede tartışmalı açıklamalarda bulundu.
Mosseri, bir gencin günde 16 saat boyunca platformda vakit geçirmesinin 'sorunlu' sayılabileceğini ancak bunun 'klinik olarak bağımlılık' şeklinde tanımlanamayacağını öne sürdü.
Meta ve diğer dev teknoloji firmaları, sosyal medya kullanımı ile ruh sağlığı bozuklukları arasında doğrudan ve kesin bir bilimsel bağ bulunmadığını savunmaya devam ediyor.
KLİNİK BAĞIMLILIK TARTIŞMASI VE UYARI ETİKETLERİ
Tütün şirketlerine karşı verilen hukuk savaşlarında yer alan deneyimli avukat John Uustal, Meta'nın savunma stratejisinin tanıdık olduğunu belirtti.
Teknoloji devlerinin ürünlerinin bağımlılık yapmadığını kanıtlamak için gösterdiği yoğun çabayı 'şaşırtıcı' olarak nitelendirdi.
John Uustal, "Hukuken, ahlaki olarak ve halkla ilişkiler açısından, bağımlılık yapıcı olduğunu kabul ettiğiniz anda işiniz bitti demektir" dedi.
Sosyal medyanın yaratıcılık gibi faydaları olduğu iddiasına rağmen, bazı sağlık uzmanları bu platformlara tütün ürünlerindeki gibi uyarı etiketleri konulmasını talep ediyor.
Haber okuma alışkanlıkları değişiyor: Artık kimse web sitelerine tıklamayacak
1500'DEN FAZLA DAVA İÇİN EMSAL KARAR BEKLENTİSİ
Kaley tarafından açılan bu dava, benzer nitelikteki 1.500'den fazla hukuk süreci için anahtar rolü üstleniyor.
Buradan çıkacak sonuç, diğer mağdurların ve kurumların izleyeceği yolu çizecek.
Ayrıca Meta, New Mexico'da çocuk cinsel istismarına zemin hazırladığı iddiasıyla ayrı bir davada daha yargılanıyor.
Şirket yetkilileri bu iddiaları 'sansasyonel ve alakasız' olarak tanımlarken, önümüzdeki aylarda okul bölgelerinin açtığı yüzlerce davanın ilk duruşmaları da başlayacak.
230. MADDE ZIRHININ DELİNMESİ VE ÜRÜN TASARIMI
Teknoloji dünyası bugüne kadar, kullanıcı içeriklerinden dolayı şirketleri sorumlu tutmayan 230. madde korumasına güveniyordu.
Ancak yeni hukuki yaklaşımlar, içerikten ziyade 'ürün tasarımı' kararlarına odaklanıyor.
Avukatlar, şirketlerin genç kullanıcıları kasten zararlı bir döngüye sokan algoritmalar tasarladığını ve bu tasarım kararlarının hukuki sorumluluk doğurduğunu savunuyor.
Bu stratejik değişim, teknoloji devlerinin dokunulmazlık kalesinde büyük bir gedik açabilir.
Meta hâlâ bilimsel kanıt beklediğini söylese de kâr hırsı suçlamaları davanın merkezinde yer alıyor.
