İktidarın propaganda makinesinin gerçeklerin üzerine nasıl beton döktüğünü; hukuki, siyasi ya da ekonomik bir meseleyi bağlamından koparıp kendi çıkarına göre nasıl yeni bir “gerçek” yazdığını gösteren son örnek, Anayasa Mahkemesi’nin CHP ile eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak arasındaki “128 milyar dolar” tartışmasına ilişkin kararı oldu.
Meseleyi doğru zemine oturtmak ve AYM’nin kararının gerçekte olduğunu ve ne anlama geldiğini görmek için mevzuyu kısaca hatırlayalım:
Ekonomist Haluk Bürümcekçi 21 Mart 2019’da Bloomberg’e TCMB rezervlerinde anlaşılamayan bir düşüş hesapladığını ve TCMB tarafından buna bir açıklık getirilmesi gerektiğini söyledi. TCMB bu soruya net bir cevap vermek yerine “rezerv biriktirme politikasına devam ediyoruz” açıklaması yapmıştı.
Bürümcekçi 1 Nisan 2019 tarihinde “Rezerv kaçağı” başlığı altında konuyu bu kez detaylı olarak gündeme getirince işi bilen ekonomistler meselenin peşine düştü ve olay buradan patlak verdi.
Meselenin kronolojisi açısından en kapsamlı yazıyı “Con Ahmet’in devri daim makinesi döviz piyasasında” (2 Kasım 2019) başlığıyla ekonomist Kerim Rota yazmış, Merkez Bankası’ndaki kaybın 128 Milyar Dolar olduğunu söylemişti.
CHP, Merkez Bankası rezervlerinin şeffaf olmayan yöntemlerle, “arka kapı” işlemleri üzerinden, döviz kurundaki yükselişi önlemek amacıyla eritilmesini “128 milyar dolar nerede?” kampanyasına dönüştürdü.
CHP, Genel Merkez binasından il ve ilçe binalarına kadar bütün parti binalarını “128 milyar dolar nerede?” afişleriyle kapladı; ve bu soruyu gündemlerinden düşürmediler. Meseleyi ortaya çıkaran o dönem Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı olan Kerim Rota’ydı ama CHP’nin sahiplenmesiyle iktidarı savunma pozisyonuna çeken, zorlayan ve kamuoyunda karşılık bulan bir muhalefet hamlesine dönüştü.
Nitekim 8 Kasım 2020 gecesi, dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, sosyal medya hesabından yaptığı alışılmadık bir açıklamayla görevinden ayrıldığını duyurdu. Gerekçesi “sağlık sorunları”ydı; fakat açıklamanın asıl akılda kalan kısmı, “at izinin it izine karıştığı, hak ile batılı ayırt etmenin zorlaştığı” sözleri ve “Cenab-ı Allah sonumuzu hayreylesin” duasıydı.
Albayrak’ın istifasından birkaç gün sonra Beştepe’den kamuoyuna dikkat çekici bir kulis bilgisi sızdırıldı. Sızdırılan kulis bilgisine göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ekim ayının son haftasında Beştepe’de yapılan ekonomi toplantısında, dönemin Strateji ve Bütçe Başkanı Naci Ağbal’a, “Merkez Bankası rezervleri için sağda solda ‘eksi rezerv’ deniliyor; bu ne demek?” diye sormuştu. Naci Ağbal da MB rezervlerinin eksiye düştüğünü “sağda solda konuşulanların doğru” olduğunu söylüyor, Erdoğan büyük bir şaşkınlık geçiriyor ve rezervlerdeki erimeye çok öfkeleniyor. (12 Kasım 2019)
Muhalefetin “128 milyar dolar nerede?” kampanyasıyla sıkıştığı köşeden çıkamayan Beştepe, kamuoyuna sızdırdığı bu kulisle gerçeği inkâr etmiyor, sorumluyu işaret ediyordu. Yani “para erimedi” demiyordu, “para eridi ama Erdoğan bilmiyordu” ayrıca öğrendiği anda da çok öfkelendi, sorumlularını görevden aldı. İktidarın süper başarılı propaganda makinasının nasıl devreye girdiğini görüyorsunuz değil mi?
Devam edelim.
CHP, o dönemde partinin kurumsal hesabından Berat Albayrak’ı direk hedef alan bir videolar yayınladı. Berat Albayrak CHP’nin yayınladığı 19 Şubat 2021, 20 Şubat 2021, 21 Şubat 2021 tarihli “Merkez Bankası’nın 128 milyar doları kayıp, sorumlusu damat firarda. Yarın 13’te damadı buluyoruz” videolarını ve CHP’nin dolar işareti olan para çuvalı taşıyan, gözlerinin etrafında siyah bant maske bulunan hırsız figürlü afişleri hakkında 24 Şubat 2021’de suç duyurusunda bulunmuştu.
İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi, CHP’nin bazı açıklamalarını siyasi eleştiri özgürlüğü sınırları içinde kabul etti ancak partinin kurumsal sosyal medya hesabı üzerinden yayımlanan videoların Berat Albayrak’a yönelik “açık bir suç isnadı ve karalama niteliği” taşıdığına hükmederek, 40 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar vermişti.
CHP mahkemenin tazminat kararıyla ilgili İstinaf’a başvurdu, İstinaf Mahkemesi CHP’nin başvurusunu reddetti. CHP de bunun üzerine Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştu.
İşte Anayasa Mahkemesi, CHP’nin bireysel başvurusunu değerlendirdi ve CHP’nin 19 Şubat 2021 tarihli videosunda yer alan “damat”, “firarda”, hırsız figürü ve para çuvalı gibi unsurların, somut bağlamda ifade özgürlüğü kapsamında korunamayacağına karar verdi. Bu nedenle İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin CHP aleyhine hükmettiği 40 bin liralık manevi tazminatın, CHP’nin ifade özgürlüğünü ihlal etmediği sonucuna vardı.
Bütün mesele bundan ibaret.
Dava, CHP ile Berat Albayrak arasındaki bir manevi tazminat davasıydı. AYM’nin baktığı şey de “128 milyar dolar nerede?” sorusunun doğru mu yanlış mı olduğu değil; bu tartışma yürütülürken kullanılan hırsız/firari çağrışımlı dil nedeniyle verilen tazminatın ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğiydi. Mahkeme, oy çokluğuyla “ihlal yok” dedi.
***
Peki iktidar kanadı AYM’nin bu kararını nasıl duyurdu kamuoyuna?
Önce AK Parti sözcüsü Ömer Çelik’e bakalım: “AYM'nin kararıyla CHP’nin ‘128 milyar dolar yalanı’ milletimize söylenmiş büyük bir “siyasi yalan” olarak tescillendi.”
Sabah Gazetesi: “CHP’nin ‘128 milyar dolar’ yalanı AYM’de tescillendi: CHP'nin uzun süredir eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak üzerinden yürüttüğü ve kamuoyunu manipüle etmeye yönelik "128 milyar dolar" iddiaları, yargı duvarına çarptı.” (12 Haziran)
Haber7: “AYM'den CHP'nin ‘128 milyar dolar’ iftirasına ret: Karar çıktı, yalan çöktü!” (11 Haziran)
Takvim: “CHP'nin '128 milyar dolar' iftirası üçüncü kez tescillendi! AYM de noktayı koydu! Berat Albayrak bir kez daha haklı çıktı” (12 Haziran)
Türkiye Gazetesi: “AYM’den Berat Albayrak kararı! ‘CHP’nin ‘128 milyar dolar’ yalanı tescillendi" (12 Haziran)
Milliyet: “AYM'den '128 milyar dolar' iddiasına ret” (12 Haziran)
Ve iktidar trolleri topkeyün: CHP’nin ‘128 milyar dolar çalındı’ yalanını AYM'de tescilledi. Merkez Bankası Rezervleri şu an 159,4 milyar dolar oldu.
Peki, Merkez Bankası “128 Milyar Dolar” hakkında mı karar verdi? AYM “CHP’nin 128 Milyar dolar iddiası yalandır” mı dedi?
Hayır, AYM “Berat Albayrak’ı hırsız/firari gibi gösteren video nedeniyle CHP aleyhine verilen manevi tazminat, ifade özgürlüğünü ihlal etmez” dedi.
Bu kadar…
Kaldı ki CHP Anayasa Mahkemesi’ne “Merkez Bankası’nın 128 Milyar dolarına ne olmuş, bir inceleyin, bakın” başvurusunda mı bulundu?
Peki, Anayasa Mahkemesi’nin mali denetim yapma yetkisi var mı?
Anayasa Mahkemesi Merkez Bankası’nın rezerv hareketlerini denetleyen, döviz satışlarının kimlere yapıldığını araştıran, kamu zararı hesabı çıkaran, para politikalarının ekonomik doğruluğunu test eden, 128 Milyar dolar nereye gitti sorusuna cevap verecek bir kurum mu?
Anayasa Mahkemesi’nin TCMB’den rezerv satış kayıtlarını isteyip mali analiz yapma, hangi bankaya, hangi aktöre döviz satıldığını tespit etme, para kayboldu, kaybolmadı diyerek ekonomik hüküm verme yetkisi var mı?
Yok. Ama iktidar medyası ve AK Parti sözcüsü Ömer Çelik bu gerçeği bilmiyor mu?
