Back To Top
Ekonomide bir kıpırtı var

Ekonomide bir kıpırtı var

 - Son Güncelleme: 02.07.2019 Salı 09:03
- A +

Yılın ilk beş ayında İTO aylık fiyat artış oranı toplamda yüzde 6.70’e ulaşırken, Türkiye’deki fiyat artış oranı toplamda yüzde 4.89’da kaldı. Oysa haziran ayında İstanbul enflasyonu (İTO) yüzde 0.98 düşüş gösterirken TÜİK’in Türkiye enflasyon beklentisi sıfır noktasında.

Elbette İTO’nunki ile TÜİK’in fiyat hesabı arasında farklar var ama bu kez İstanbul fiyatları Türkiye beklentisinin oldukça altında kaldı. Yarın bunu göreceğiz.

Geçen yıl haziran ayında Türkiye’de aylık fiyat artışı yüzde 2.61 olmuştu. Enflasyon bu kez bırakın negatifi, sıfır bile gelse 18.71’den 2.61 düşmüş olacak ve yıllık enflasyon 16.1’e gerileyecek.

Bizler buna baz etkisi diyoruz. Ama baz etkisi asıl kalan 6 ay için geçerli. 2003-2017 arası 15 yılda kalan altı ayın ortalama artış toplamı 4.19 puan ederken, geçen yıl kur artışının etkisi ile bu artış 12.59 puana ulaştı. Yani ortada 8.40 puanlık bir baz etkisi var. Ve bu rakam -ekstra bir şey olmaz da- enflasyona yansır ise yıl sonu yıllık enflasyon oranımızı 7.7 puana kadar çekebilir.

Bu çok ama çok basit bir matematik işlemi. Yani derinlik içermeyen basit bir hesap. Olur mu olmaz mı elbette bilemeyiz. Mesela kasım ayı 15 yıllık ortalama fiyat artışı 0.96 puan olurken, geçen yıl kasım ayında fiyatlar eksi 1.44 düşüş göstermiş. Bu da tersine baz etkisi...

***

Dün haziran ayı ISO-Türkiye PMI Endeksi açıklandı. Endeks baz değer 50’nin altında ama 47.9 ile Temmuz 2018’den bu yana en iyi rakam. Açıklamada şöyle deniliyor: “Uluslararası pazarlarda talebin iyileştiğine yönelik sinyallerle birlikte yeni ihracat siparişleri şubat ayından beri ilk kez arttı ve toplam yeni siparişleri destekledi. İkinci çeyreğin sonunda üretim ve istihdamdaki yavaşlama daha sınırlı ölçüde gerçekleşti.

ISO-Türkiye PMI Endeksi haziran ayında 2.6 puan artış gösterirken, MÜSİAD SAMEKS Endeksi de haziran ayında 5.8 puan artışla 46.5 değerine ulaştı. SAMEKS Endeksinde özellikle hizmet sektörü eşik değerin yeniden üzerine çıkışı dikkat çekerken, Sanayi Endeksi de 47.7 ile eşik değer 50’ye yaklaştı.

Kısaca hem PMI hem de SAMEKS Endeksleri dış sipariş artışları ile reel sektörde ihracata dayalı toparlanma gösteriyor. Ama hala eşik değerin altında olması da krizin devam ettiğini göstermektedir.

***

Ocak-nisan arası toplam 4 ayda Türkiye’de toplam elektrik tüketimi (TEİAŞ verileri) yüzde 1.36 azaldı. Burada EPDK verilerinden görüyoruz ki, meskenlerde ve kısmen ticarethanelerde tüketim artarken, sanayide tüketim çift haneye yakın azalıyordu.

Mayıs ayında elektrik tüketimi yüzde 1.69 artış gösterirken, Haziran ayında artış yüzde 0.11’de kaldı. Hatta Haziran ayının son günlerindeki artış sayesinde bu tüketim gerçekleşti.

EPDK verilerine göre mart ayında sanayide kullanılan elektrik yüzde 8.67 azalış gösterirken, nisan ayında bu azalış yüzde 3.80’e geriledi. Nisan ayında en dikkat çekici yer ise ticarethanelerde elektrik tüketiminin yüzde 1.02 azalmasıydı. Mart ayında ticarethanelerde elektrik tüketimi yüzde 1.11 artış göstermişti.

İşin özeti şu: Henüz iç piyasaya yansımamış bir reel sektör aktivitesi yaşanıyor. Hatta iç piyasada daha da sıkışan bir ticaret ortamına rağmen, ihracata dayalı bir sipariş artışı geldi.

Mayıs ayında 84.7’den 77.5’e gerileyen Ekonomik Güven Endeksi de haziran ayında yeniden artarak 83.4’e yükseldi. Burada da özellikle hizmet ve tüketici güven endeksleri etkili oldu.

***

Fakat asıl dikkat çeken artış Kapasite Kullanım Oranlarında (KKO) yaşanıyor. Önceki aylarda yüzde 74’e kadar gerileyen KKO haziran ayında yüzde 77.1’e çıkarak oldukça dikkat çekti. Tabii ki burada bir soru da şudur: Yanan ve kapanan fabrikalar ile KKO artışına rağmen üretim de artıyor mu?

Aralık ayında 108.7’ye gerilemiş olan mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi nisan ayında 112.6’ya yükseldi. Kriz öncesinde endeks 116-118 aralığında seyrediyordu.

İşin bir de istihdam yönü var tabii. Mesela nisan ayında 10 bin kişi azalan İŞ-KUR’a kayıtlı işsizler, mayıs ayında yeniden 47 bin kişilik artışla 4 milyon 85 bin kişi ile zirveye çıktı.

Bu da gösteriyor ki henüz reel sektörde yaşanan ihracata dayalı sipariş artışları ekonomide temel bir dönüşüme yol açmadı. Fakat bazı göstergelerdeki toparlanma da önemli görülmelidir.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 23:23
Tıkırtıdır o
muraD 02 Temmuz 2019 22:49
Nedense karar okurları eleştiri müptelası olmuşlar galiba... Yazarın ekonomik durumu çok sert eleştirdiği diğer yazılarını hararetle desteklerken, birtakım teknik verilerden yola çıkarak yazdığı bu olumlu yazıyı ise içlerine pek sindirememişler gibi. :)
İşsiz 02 Temmuz 2019 22:20
40 milyon suyunu çekince görürüz kıpırtı neymiş...
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 22:01
Bazı yorumcu arkadaşlar için ekonomik rakamlar kötü çıkınca acayip inanalari geliyor iyi çıkınca rakamlara inanmamak lazım diyorlar.haklilar nasıl görmek istiyorlarsa öyle görüyorlar.ibrahim hocam birazda olsa karamsarliktan çıkmışsınız.hele şükür
hamza akyol 02 Temmuz 2019 17:19
haziran ayında ihracat %14 daralmış diye haber okudum. Hangisi doğru?
Türkiye en büyük ticari ortağı ve en büyük yatırımcısı AB ile ilişkilerini düzeltmeden ekonomide kalıcı/sürdürülebilir iyileşme olmaz. Ne iç pazar, ne iç tasarruflar, ne Rusya, ne Çin, ne Japonya, ne Araplar AB'yi ikame edecek kapasiteye/kabiliyete sahip değil. Bu matematik bir kesinlik. Gerisi havanda su.
Menderes YILDIRIM 02 Temmuz 2019 11:00
İbrahim Bey; Karar Gazetesinin biraz önce manşetinde Mevduatta Sigorta Limiti Arttırılıyor haberi okudum. Ör: 10 - 15 yıldır Mevduatta Sigorta Limiti 100 Bin TL idi. Oysa bu artış olayını Yıllık Enflasyon oranında arttırılır maddesi eklenmiş olsa şuan bu limit 200 - 250 - hatta 400 binlerde olacak olurdu. İnsanlarda paralarını MEVDUATTA BANKALAR da rahat tutardı. Artış Doğru ama geç kalınmış ve ENFLASYON ARTIŞ HIZINA bağlanmaması ise başlı başına hala hata ve eksikliktir. Saygılarımla
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 10:23
Sayın yazar bu verilerdeki iyileşeme İşverenler ve Bürokratlar ve yeni atanan Cumhurbaşkanlığı Danışma Kurulu için iyi olabilir. İlk Toplantılarında kendilerine %40 zam yaptılar.. o zaman neden işciye memura emekliye +3.5,+3.5 zam yapıyorlar.. Ben cebime girene ve çıkana bakarım kredi çekerek kredi kartı ile ay başı getiriyorum. gerisi bana hikaye gelir.. yok şu kadar turist geldi, yok bu kadar ihraçat var hikaye hepsi.. iç piyasada pazarda biraz düşüş var evet rusya ve ukraynanın almadığı mallar bize satılıyor.
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 18:27
0
Hayat yandaşlara güzel. Vergilerimizi sömürerek kral gibi yaşıyorlar. Oh ne ala!
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 10:11
Maşallah ekonomi kıpır kıpır. Hergün yüzde 20-25 zam geliyor. Pek yaramaz bizim ekonomi canım.
Karar Okuru 02 Temmuz 2019 09:40
Ben pazardaki gida fiyatlarinda bir kipirdama goremiyorum dar gelirli bir vatandas olarak. Bizim ekonomimiz ne zaman duzelecek?
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 10:58
10
2 ay önce 7-8 liraya aldığın domates 2 lira veya daha düşük, hangi Pazar’a gidiyorsunuz anlamak mümkün değil
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 17:51
0
19 lira olan deterjan bugün 49 lira. 15 lira olan tuvalet kağıdı bugün 30 lira. 20 lira olan bebek bezi 46 lira. Ama nasıl oluyorsa enflasyon %15 çıkıyor. Yerseniz...
cem ceminay 02 Temmuz 2019 08:55
İnsan ağır hasta olur uzunca bir zaman bu durumda kalır sonra iyileşir gibi olur arkasından hastalık son darbeyi vurur. Bizim ekonomide buna benziyor dolayısıyla gelen veriler bizi kandırabilir. Bence ciddiye alınmamalı.
Takipci 02 Temmuz 2019 08:44
Rakamlara inanabilmek, iste butun mesele...
Musto 02 Temmuz 2019 08:06
Bif aydır anadoludayım sabah ondan önce hayat başlamıyor ticaret durmuş köyde hayvancılık tarım ölmüş mllet ağzını açmış devlete bakıyor yine danışıklı boşanmalar baba ana maaşlarından geçinme devlette iş bulabilme peşinde turizim canlı yabancı yatırım gelmezse düze çıkmamız mümkün görünmüyor.
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 17:52
1
O Anadolu bu akp ve tarikatleri başımıza bela etti. Hiç ağlamasınlar.
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 07:27
Gerçek enflasyon oranını, gerçek büyüme oranını veya gerçek işsizlik oranını açıklamasının AKP'ye siyaseten zarar vereceğini bile bile, AKP'nin TÜİK'in gerçek oranları açıklamasına izin vereceğini mi sanıyorsunuz ? İşte o nedenle TÜİK'in açıkladığı hiç bir oranın gerçeği yansıtmadığına inanıyorum. Siz siz olun Bloomberght ve onun gibi iktidara midesinden bağlı tv kanallarındaki cici akademisyenlerin, yorumcuların güçlüye güzellemeler yapan sözlerine sakın inanmayın ...
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 05:08
Hepimiz biliyoruz ki bu rakamlarla oynanıyor. Bu hükümetin yaptığı en iyi iş rakamları değiştirerek, verileri çarpıtarak insanları kandırmak. Piyasada tüketim durmuş durumda. Millet de para yok. Bütün kalemler de büyük düşüşler yaşanırken nasıl ekonomi düzeliyor. Öyle ki kefen parasına bile el atıldı. Millet boğazından kesiyor.
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 01:11
BU VERİLERİN DOĞRULUĞU KONUSUNDA SİZİN GİBİ BİZİMDE ENDİŞELERİMİZ VAR. UMARIZ DOĞRUDUR. çünkü hoşa gitmeyecek veri yayınlayanlar. Hemen görevden alınıyor. YENİ gelenler uygun veri yayınlıyorlar.
KararSIZ Okur 02 Temmuz 2019 09:36
6
Yazının hiçbir yerinde yazarın bu rakamlara inanmadığına dair dair bir ifade yok, haftalardır bunalım hikayesi yazan yazar olumlu birleyler yazınca inanasınız gelmemiş. Yazıyı okuyun yazarın iyileşmenin sebebi olarak “artan ihracat siparişlerini “ gösterdiğini anlarsınız ( anlarmısımız???)
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 17:23
0
09:36! bu verilerin doğruluğu konusunda ibrahim bey, daha önceden, defalarca kuşkusunu dile getirdi. Bu yazıda, seni sevindirmek için dile getirmemiş olabilir.
Menderes YILDIRIM 02 Temmuz 2019 00:47
İbrahim Bey; AKP Hükümeti, Enflasyon denen İlimi - bilimi ortadan kaldırmış, kafalarının içindeki rakamı vermek için önce enflasyon sepetini - olmadı mı TUİK Yöneticisini - o da olmadı mı kafalarının içinde ki enflasyon rakamını açıklatarak, Emekli - İşçi - Memur - Asgari Ücretli lere hak ettikleri zamlar yerine KENDİLERİNİN ZEVK ve SEFALARINDAN ARTAN BÜTÇEDEKİ KIRINTI kadar emekliye - memura - işçiye zam yapmayı yöneticilik sanıyorlar. Birinci yorumum da belirttiğim değerler bu sebeple aşağılara inecektir. Saygılarımla
KararSIZ Okur 02 Temmuz 2019 09:37
9
Henüz ortadan kaldırmadı ise de bu yıl tek haneye düşürmeye doğru gidiyor, sizin gibi bunalım bekleyenler de iyi haberler ile bunalıma giriyor . Nerense
KararSIZ Okur 02 Temmuz 2019 09:49
5
Adam ihracat yapan şirketleri , birlikleri desteklesin tüm etkinliklerine katıksın, yurtdışı gezilerinde ihracatı arttırmaya çalışsın, tüm destek ve teşvik sistemini teknoloji ve ihracat odaklı yapılandırsın beyim de bu verilerdeki başarıyı ADAM a yakıştıramasın. Pazarda 2 liraya düşen domatesin fiyatını radyoda 5 lira olarak dinlersen inanamazsın tabi, memlekette en avantajlı kesim olan Memura( bu siz olabilirmisiniz) daha ne zammı verilecekmiş, kendisi memnun emeklilerin maaşı sizi neden tatmin etmez
Menderes YILDIRIM 02 Temmuz 2019 10:45
0
Yorumuma Yorum yazan arkadaşlar. Be sadece Emekli - Memur - İşçi - Asgari Ücretli için istediğimi DAHA NET - AÇIK ve SİZİN ANLAYACAĞINIZ ŞEKİLDE yazayım. 1) Cumhurbaşkanı Tayyip Bey kendi maaşına 01.01.2019 yılında yaptığı zam oranını (% 26), 2) Cumhurbaşkanlığı YİK Üyelerine Göreve başladıkları gün kendi kendilerine yaptıkları (% 40) zam oranını, Tüm Emekli - Memur - İşçi - Asgari Ücretliler için İSTİYORUM. 1) MÜSLÜMAN AYRIMCILIK YAPAR mı? 2) AYRIMCILIK YAPANA MÜSLÜMAN DENİR mi? 3) AYRIMCILIK YAPANLARA OY VERENLERE MÜSLÜMAN DENİR mi? Saygılarımla
KARAR OKURU 02 Temmuz 2019 18:25
0
Başkanlık gelince faizler , döviz nasıl düşecek göreceksiniz demişti akpliler. Anlaşılan gene yalan söylediler. Şimdi de çıkmış enflasyon tek haneye inecek diyorlar. Yahu son bir senedir fiyatlar üç katına çıktı. Bu sene tek hane olsa ne yazar. Asgari ücret açlık sınırının altında hala ne anlatıyorsunuz?
Menderes YILDIRIM 02 Temmuz 2019 00:16
İbrahim Bey; Şahsım olarak da Ülkemizin 2019 yılı ikinci yarısı için ekonomi de olağanüstü durum olmadığı takdirde Ekonominin çok iyi olmasa da, kriz bekleyenlerin hevesleri kursaklarında kalacağına inanıyorum. Hatta bazı rakamlar verecek olursak, Kur ortalama % 30 - 40 arasında gerileyeceğini düşünüyorum. Cari açık sıfır veya çok az da olsa (+) olacaktır. İşsizlik tek haneleri rakamlara (9,5 - 9,8)ineceğine inanıyorum. Faizlerin ise ŞOK düşüş göstereceğine olan inancım (% 11 - 12 ler) olacak gibi. Başarı HÜKÜMETİN mi? Saygılarımla
KararSIZ Okur 02 Temmuz 2019 09:38
10
Yok canııııııım Başarı hükümetin olurmu, işler kötüye gidince hükümete bakarız iyiye giderse şanstır o şans. Trumpun açıklaması ile artan kurda hükümeti eleştirenler Erdoğan ın görüşmeleri ile düşünce başarıyı Trump a bağlarlar, bunalım bekleyenler işler düzelme eğilimi gösterince başarıyı ihracata bağlarlar. Baksanıza diğer yorumcular yazdıklarınızı hiç beğenmemiş, beden acaba?
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN