Back To Top
Mucizevi iktisat denklemi

Mucizevi iktisat denklemi

 - Son Güncelleme: 27.09.2019 Cuma 09:26
- A +

Bazen işler ters işler.

Aslında buradaki iki işler farklı işler. Biri işlemekten geliyor, diğeri işten.

Ama bazen matematikte ters işleyebiliyor. Daha önce yazmıştım ama tekrar edeceğim. Mesela genel kural çarpmanın toplamdan büyük olduğudur. O zaman 2+2 =4 eder ise 2x2= 4 edemez.

Çarpma işlemi büyük ise 2x2 en azından 5 vs etmelidir.

Hani anlatılır ya, 10 kişiden oluşan iktisat kurulundan 11 farklı fikir çıkar. Evet, bizde bu duruma bu sıralar çok daha sık rastlanıyor. Ama sakın yanlış anlamayın, farklı fikir çıkıyor anlamında demedim. O konuda TEKEL piyasası hâkim.

TEKEL piyasası nedir?

Tek satıcının hâkim olduğu piyasadır. Fikir piyasasında da bir tekelleşme oluşuyor. En üstten söylenen fikir tekel fikirdir. Gerisi teferruattır.

Elbette fikirler de zamanla değişebilir; ama tekelcilik değişmez kuraldır. Bugün batı diyorsak ufkumuz batıdadır diye bakın. Ama yok yarın doğu diyorsak gözlerimiz çin çin etmeye başlamalıdır.

***

Sahi, 2x2 eşittir kaç eder?

Ülkeye gelen döviz 4 milyar doların altında. Bakan Berat Bey’in 2,5 ay önce geldiğini ilan ettiği 10 milyar dolar sanırım henüz kayıtlara giremedi.

Neyse...

Biz hesaplara bakalım:

Dolar/TL kuru 2019 yılına 5,30’dan giriş yapıyor. Mayıs ayında ise 6,25 sınırına dayandıktan sonra kademeli düşüşle beraber şu sıralar 5,70’in altından işlem görüyor.

Aslında Temmuz başlarında Merkez Bankası başkan değişimi ile hızlı bir faiz indirim süreci yaşanacağı belli olmuştu. Ve o tarihlerde de 5,70 olan kur, bugün de aynı seviyelerde.

“Bir paranın değerini faiz oranı belirler”... Bu önerme aslında parasal piyasa önermesidir. Yani ABD dolarının değerini FED’in faiz oranı değil, Amerika’nın üretim gücü belirliyor.

Bizde üretime pek bakan yoktur. O yüzden faize bakıyoruz.

05 Temmuz: TL mevduat faiz oranı %22,26

02 Ağustos: TL mevduat faiz oranı %18,75

13 Eylül: TL mevduat faiz oranı %15,66

TL faizi böyle düşüyor ama TL’nin değeri e düşüyor mu?

Evet, evet ilginç bir şekilde TL faizi düşerken TL’nin değeri düşmüyor. Hatta aynı seviyelerde seyrediyor diyebiliriz.

Ama başka şey oluyor. Mesela vatandaş döviz alımına hızla devam ediyor. Toplam döviz hesapları 223 milyar 667 milyon dolara ulaştı. Bu tutar yılbaşından bu yana 31,1 milyar dolarlık bir artışa karşılık geliyor.

Son bir yıllık döviz hesaplarındaki artış ise 37,5 milyar dolara ulaştı.

20 Eylül itibariyle yurtiçi yerleşiklerin döviz varlıkları da 192 milyar 657 milyon dolar ile yeni bir rekor kırmış oldu. Bu paranın 118,6 milyar doları gerçek kişiler (bireysel hsp) ve 74,1 milyar doları da tüzel kişilere ait. Yani kurumsal hesaplar.

Gerçek kişiler yılbaşından bu yana 22 milyar dolar alırken, bunun 3,2 milyar doları altın alımı şeklinde oldu. Son haftalarda yeniden alıma geçen kurumlar ise tamamen euro alımı yapmışlar. Hatta 38,3 milyar dolar bazlı mevduatlarından 1,1 milyar dolarını bile bozarak euro alımına geçmişler.

Bu tablo bize kurumların zorunlu alım yaptıklarını düşündürüyor.

***

İşin özeti şu:

Matematik kuralı gibi bir çıkmazdayız.

TL faizleri 22’lerde dolaşırken bile parasını dövize yatıran yerli vatandaşlar bu huyundan vazgeçmiyor. Hala döviz alımı devam ediyor ama faiz düşüşüne rağmen TL’de değer kaybetmiyor. Ya da sokak dili ile söylersek dolar onca talebe rağmen yükselmiyor.

Ülkeye döviz girişi sadece 3,7 milyar dolar seviyesinde kalırken, döviz kredileri azalırken, (döviz yaratma kabiliyeti açısından) 31,7 milyar dolarlık döviz alımı TL faizleri düşmesine rağmen TL’nin değerini oynatamıyor.

Ne dersiniz?

Yeni bir ekonomi hikayesi mi yazıyoruz?

Ya da çarpma daha büyük ise 2x2= 4 eder mi?

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 29 Eylül 2019 03:06
2.5 milyon işsize istihdam yaratmaya söz verenler nerede
KARAR OKURU 29 Eylül 2019 03:07
Havaalanında 0.5 ml pet su şişesi 8 ₺
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 21:22
Dolar mevduatlarindaki dolarlar acaba piyasaya surulup tl mi aliniyor? Halk dolar aldikca devlet o dolarlari piyasaya surup yapay bir dengeleme cabasina mi girdi acaba? Birinde Ramazanda bir gece sahur vakti ~yarim saatte 6.25-6.24den 6.05e indigini bizzat gordum, asya piyasalarina dolar surulup tl cekilmisti, acaba benzer bir sey mi? Ay artik manipulasyon, swap, piyasa dengeleme vs gunlere giden teyzeler bile ogrendi, coluk cocugun agzina dustu para politikalari:(
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 20:03
Eee.. sayın yazar! yazdın yazdın... TL değer kaybetmiyor, dolar yükselmiyor .. olanlar sonrası tam tersi olması gerekiyor vs.. peki sonra!? neden ve nasıl böyle oluyor? diye sorduruyorsun bizlere ama ne dersiniz? ile bitiriyorsun! bi zahmet bu durumun nasıl böyle olabildiğini de açıklarsan ıyi olur.. bilinen tüm ekonomik gerçeklikleri çöpe atan bu durumun açıklaması nedir? CB; faiz sebep, enflasyon sonuçtur diyor.. o halde CB haklı! : faiz düşerse, enflasyon düşer !?
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 21:18
1
Faiz düştü enflasyon yüzde eli ne oldu.Enflasyon üretim ile düşer emirle değil.Millet secimde enflasyonu belirler
Karar Okuru 27 Eylül 2019 16:10
Dünyada yeni bir dolar bolluğu yaşanacak, bu süreçten önce kuru gürültü çıkarıp bizim garibanlara yüksekten doları satıyorlar, bizimkiler günün sonunda durumun farkına varacak ama çok geç olacak. Değerli(!) ekonomist abiler de işin sırrını çözene kadar atı alan Üsküdarı geçecek.
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 13:23
Kayitdisi olarak arap turistler yanlarinda doviz getiriyor derler ve isin icinden cikilir :)
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 12:25
belliki tl nin değer kaybetmemesi sinirlerini bozuyor karakterini açığa çıkarıyor ve anlıyoruzki sende icimizdeki bizanslilardansin.. daha oncekilergibi buda yayinlanmayacak olsun orda birkisibile okuyorsa oda yeter
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 11:42
Imf nin faiz duserken doviz neden dusuyor sorusunun cevabini bilen varsa yazsin ben de imf kadar merak ediyom lakin onlara muhalefet uyelerininverdigi cevabi mantikli bulmadim
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 11:38
Ibrahim bey kagit ustunde dolar satisini ve sahte daire satislariyla arbitraj yapan muteahhitleride yazarmisiniz
erke dönergeci 27 Eylül 2019 11:28
con ahmetin devridaim makinası
hakan guven 27 Eylül 2019 09:58
Karadenizli demişya 2 kere 2, 4 eder etse etse 5 eder bu 22 nerden çıktı diye
Abdullah hasan 27 Eylül 2019 08:16
Yok yok işi sulandırmaya gerek yok (Yorumculara diyorum) ekonomi yi belirleyen üretim olmadıkça böyle açıklaması zor fikirler olacaktır. Şunun gibi; öğrenci iyi not almak için ders çalışmayı bırakınca '' acaba arkadaşlardanmı kopi çeksem yoksa kağıttan mı kopi çeksem'' de iyi not alsam fikirleri gibi. İşin aslı ders çalışmak. Ekonomide de işin aslı üretim gerisi böyle yüz ( sayı) virgüllü teferruat.
Sezai 27 Eylül 2019 08:18
Kurun faiz düşüşüne rağmen çıkmamış olmasının niceliksel olduğu kadar psikolojik sebebleride olabilir. ABD nin yaptırım vs. spekülasyonları azalınca TL de carry trade (düşük faizli usd,jpy ,eur v.s.borçlan Yüksek faizli TL al) ciler Türkiye ye üşüşünce vatandaşın aldığı 3-5 milyar dolar denizde damladır. Londra da işler TL den yanaysa kur her zaman düşer.(vice versa) Pratiği bilmeyenlerde parmak hesabı ile teori geliştirir. :)
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 20:08
0
faizler düştü... yüksek faizli TL al!?? Şu anki dolar değeri MB nin faiz indirim furyasındaki ilk günkü değerin altında hala! niye yükselemiyor!? Cevapsız kalan soru da bu zaten; faiz düşerken döviz çıkar teorisini yerle bir eden durum!
Sezai 27 Eylül 2019 08:06
1x1 de 1+1 den küçük gibi sanki...so what?
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 09:24
1
Çaktın 'Sezai', 0 ve 1 le dünya dönüyor; sen çakılıp kalmışsın. So, change something out of anything!
Hermes 27 Eylül 2019 10:22
0
Ekonomist değilim ama, şunu mu diyorsun: Londradaki bir avuç banker habire TL alıyor, bu durumd normalde doların değeri düşmesi lazım, ama bunu vatandaşın aldığı dolar ile dengeliyor, yani TL değerli, dolar da değerli. Vatandaş dolar alımını yavaşlatınca, doların değeri düşecek ve bu bir avuç banker ellerindeki TL ile hemencecik dolar alacaklar ve bu defa dolar fırlayacak mı? :))
ARKADAŞLAR, OLAYLAR ÖYLE OLMUYOR, O KADAR ÇOK PARA VAR Kİ, VATANDAŞ DOLAR ALABİLİYOR, İNSANLAR IN AKLININ ERMEDIGI ŞEY İSE DOLAR NİYE ARTMIYOR, DEĞERİNDEN FAZLA OLMASI OLMASIN? HER ŞEYİ ŞERRE YORMAK NE KADAR SAĞLIKLI? BU İŞLER NASIL İŞLER DİYE MERAK EDİYORSANIZ, ORGANİZE HER ZAMAN İŞLER.
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 09:30
0
NO panic MAKE YOUR FORTUNE! Onu da yapamıyorsan acem palavrası yersin, onbinlerle; bonus olarak ta ayazda kalırsın palavracı hemşom...
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 05:28
Dolarizasyon olmuşuk...Faiz % 50 olsa bile bu millet dolarlarini bozdurmayacak öyle gözüküyor...Üniversite sinavlarinda matematik sinavi test ortalamasinin niye 100 soru dan 3...veya 4 oldugumuz belli oluyor...bu iş güven sorununu aşti...Aziz Nesin e hak verecek duruma mi geldik...Diyanetin enflasyon % 15.. faiz. % 17...( net de 2 )haramdir cuma hutbeleri işin boyutunu bozdu...Dövizde 10....tl 12 tl bekleyen zihniyetin kafasindaki döviz artisi minumum % 100......Bu zihniyetin paraya bakiş acisi haram....Cikmaz sokak ta miyiz ne....
musto 27 Eylül 2019 00:44
Ülkeye çantada bavulda döviz getirmenin bir sınırı yok.Getir götür seyrüsefer yaptır nereden buldun nereden aldın yasasıda yok.Eskiden hayali ihracat yapar bankalar sisteminden gelirdi kim uğraşacak mal sat akredif aç, gemi, tır ile sunta vd taşı şimdi kolay.
KARAR OKURU 27 Eylül 2019 11:54
1
Yahu 'musahhih' senin şu ateşli dilinin maşası yok mu, koparıp alalım? 'Şehir Tiyatrosunda' (yazılışında bir gariplik var da, geçelim....) ne iş? Kültürazzi mi takılıyoruz, boynuz mu parlatıyoruz? Hip, hip, hurray!
:))) 27 Eylül 2019 13:44
1
İmla yorumlarına kırmızı oy kullanan arkadaşlar hadi gene iyisiniz. Demet Akalın da sizin taifedenmiş. Tweet paylaşımını, imla yönünden eleştiren takipçilerine verdiği cevap: “Evimizin küçük köpeği kaçtı! Ben çoraplarla okula fırladım burda gelmiş millet yazmayı bilmıosun!okkalı bi küfürü hakediolat ama neyse!! Sanki ölünce dilbilgisi lazım olcak hayy allahım ya”
musahhih 27 Eylül 2019 14:06
1
İmlada herkes kafasına göre takılmasın diye, kuralları Türk Dil Kurumu belirliyor, 11:54. Eğer gariplik dediğin kesme işareti eksikliği ise, TDK’ya göre kullanılmıyor: “Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının; Bakanlar Kurulunun, Danışma Kurulundan, Yürütme Kuruluna; Türkiye Büyük Millet Meclisinin 112’nci Birleşiminin 2’nci Oturumunda; Mavi Köşe Bakkaliyesinden vb.”
musahhih 27 Eylül 2019 08:48
3
Musto, onun doğrusu şu: yasası da. Dün de/da ya durum ekidir ya bağlaçtır; ek ise bitişik, bağlaç ise ayrı yazılır, demiştim. Peki, ek mi, bağlaç mı nereden bileceğiz dersen … 1) De/da “dahi” veya “bile” manasına geliyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır. … nereden aldın yasası bile yok. 2) De/da’yı cümleden çıkardığımızda cümle anlamsızlaşırsa, o ektir, bitişik yazılır. Musto ile dün Şehir Tiyatrosunda karşılaştık. Bu cümledeki “da” ektir, atarsak cümle anlamsızlaşır: Musto ile dün Şehir Tiyatrosu karşılaştık. :)
hamza akyol 27 Eylül 2019 00:13
"dünya beşten büyüktür" matematiğini duymadınız anlaşılan. duymuş olsaydınız, piyasadaki mevcut dolardan daha fazla dolar hesabı olabileceğini kavrar, 2+2=9 bile olsa şaşırmazdınız.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN