A’dan Z’ye her işimiz bozuktur

Başlıktaki sözü bir başbakan söylemişti. Atatürk’ün ölümünden sonra cumhurbaşkanı olan İsmet Paşa yeni hükümeti kurmakla Refik Saydam’ı görevlendirmişti. Saydam ise başbakanlık görevine geldiğinde “A’dan Z’ye her işimiz bozuktur” diye demeç vermişti. Eskiler hatırlar, rahmetli Çetin Altan neredeyse üç dört yazısından birinde bu anekdotu tekrar anlatırdı.

Refik Saydam’ın eleştirisinin Atatürk döneminin özellikle son yıllarındaki yönetim sorunlarına yönelik olduğu belli. Gerçi bazı konular bizde tabu durumunda olduğundan bunlar gündeme geldiğinde kendiliğinden bir kavga patlıyor hemen. Oysa şu dönem olsun bu dönem olsun, bahse konu problemin ne olduğunu, nerede yanlış yapıldığını, çözümün nasıl bulunacağını konuşup tartışmak lazım. Geçmişteki tecrübeler de bugünkü kavgaların dayanağı değil, ibret konuları olmalı.

Öyle yapmıyoruz, mevzuya öyle bakmıyoruz. Söz gelimi Abdülhamit dönemi de Atatürk dönemi de taraftarlık yaklaşımıyla ve futbol maçı heyecanıyla tartışılıyor. Sanki dert hepimizin derdi değilmiş gibi... Sanki bu memleket hepimizin memleketi değilmiş gibi… Sanki sorunlar ve çözümler hepimizi etkilemiyormuş gibi…

Bugün tabiri caizse asrı saadet gibi algılanan bir dönemde devlet aygıtının doğru işletilemediğini kabullenmek istemiyoruz.

Bu yüzden Sultan Hamid’in 33 yıllık saltanatı boyunca izlenen yönetim anlayışı neticesinde devlet kurumlarının iflas etmiş olduğu gerçeğinden hoşlanmayanlar bunu dile getirenlere kızıyorlar.

Aynı şekilde, Atatürk’ün sağlık bakanı ve İnönü’nün başbakanı Saydam’ın 1939’un başlarında dile getirdiği “A’dan Z’ye her işimiz bozuktur” tespitini duyunca yüzü buruşanlarımız var. Böyle şeyleri duymak istemiyoruz. Bunun İstiklal Harbini zaferle sonuçlandırıp Cumhuriyetimizi kurmuş olan kadrolara saygısızlık olacağını düşünüyoruz.

Gelgelelim bizzat Atatürk’ün de “Bugünkü manzaramız aşağı yukarı bir diktatörlük manzarasıdır. (…) Ben öldükten sonra arkamda kalacak müessese bir istibdat müessesesidir” gibi özeleştiri anlamı taşıyan ifadeleri vardır.

Şu sözler de Atatürk’ün: “Millî hâkimiyet esasına müstenit temsilî bir hükümette, efkâr-ı umumiye büyük bir rol oynar. Matbuat ve içtima hürriyetleri olmaksızın ve ammeye ait işler hakkında geniş bir tenkit sahası bırakılmaksızın, efkâr-ı umumiye ifa-yı vazife edemez.”

Burada özellikle “ammeye ait işler hakkında geniş bir tenkit sahası bırakılması” konusunda söylenenler aslında her devir için geçerli bir uyarı anlamı da taşıyor.

Şimdi bir de bugünkü fon soygunu dolayısıyla ortaya çıkan “kurumsal” manzaraya bakalım… Söz konusu astronomik vurgunla ilgili olarak bugüne kadar kamuoyuna sızmış olan isimlerle birlikte iki de kurumun adı çokça geçiyor. SPK ile BDDK. İkisi de “denetim” kurumu.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) adı üstünde sermaye piyasasının güvenliğini sağlamaktan ve yatırımcıyı korumaktan sorumludur. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ise yine adı üstünde bankacılık sektörünün kontrolünden ve mevduat sahiplerinin haklarının ve çıkarlarının korunmasından sorumludur.

Şu an itibarıyla SPK’nın eski Başkan Vekili ile eski Denetim Dairesi Başkanı tutuklu. Eski Başkan ise adli kontrol şartlarıyla serbest.

BDDK Başkanı görevinden affını istedi, savcılık hakkında soruşturma izni talep etti, kurumun eski Başkan Yardımcısı ile daire başkanlarından ikisi hakkında da çeşitli suçlamalar söz konusu.

Diğer yandan kamu kurum ve kuruluşlarının -bu arada SPK ve BDDK’nın da- denetiminden sorumlu Devlet Denetleme Kurulu’nun eski başkanı yine fon soruşturması kapsamında tutuklu.

İlaveten, bütün finansal sistemin sağlıklı çalışmasını temin etmekle görevli olan Merkez Bankası’nın kimi eski yöneticileri de bu işlere karışmış görünüyorlar. Geçen hafta görevinden affını isteyen BDDK Başkanı daha önce Merkez Bankası Başkanıydı zaten. Ayrıca iki eski başkan yardımcısının da fon dosyasında yer aldığını biliyoruz. Başka bir eski başkan yardımcısı ise daha önce ihale dolandırıcılığı suçlamasıyla tutuklanmıştı. Bu dört kişinin tedavüldeki paraların üstünde imzası var üstelik.

Şimdi devletimizin bu fotoğrafına bakıp ne söyleyelim? Ehliyet ve liyakat uyarılarımızı mı hatırlatalım? Kurumların etkisizleştirilmesinin sonuçlarına mı işaret edelim? “Güçlü iktidar zayıf devlet” modelinin risklerinden mi dem vuralım? Denge denetleme sisteminin ve kuvvetler ayrılığının yasını mı tutalım?

Bütün bunları yıllardır söyledik durduk zaten. Gelinen noktada artık “A’dan Z’ye her şeyimizdir bozuktur” demek durumundayız. Maalesef.

YORUMLAR (2)
2 Yorum
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.