Sosyal güvenlik uygulamalarında silme ve düzeltme işlemleri
Sosyal güvenlik mevzuatına göre işyeri bildirgesinin, işe giriş bildirgesinin ve işten ayrılış bildirgesinin 5510 sayılı yasada öngörülen süre içinde ve elektronik ortamda SGK’ya gönderilmesi zorunludur.
Söz konusu bildirgelerin elektronik ortamda gönderilmesinin ardından kimi zaman bildirgenin hatalı düzenlenmiş olması veya sehven düzenlenmiş olması yahut sigortalının işe başlamaması gibi nedenlerle bildirgelerin silinmesi/güncellenmesi gerektiği durumlarla sıklıkla karşılaşılabilmektedir.
Bahse konu bildirgelerin elektronik ortamda silinmesine/güncellenmesine yönelik her bir bildirge için sosyal güvenlik mevzuatında farklı süreler tayin edilmiş olup, hatalı düzenlenmiş bildirgelerin bu süreler içinde elektronik ortamda silinmesi/güncellenmesi mümkündür.
Söz konusu bildirgelerin belirlenen süre içinde e-SGK uygulamaları vasıtasıyla silinmesi/güncellenmesi halinde konunun ayrıca denetime sevk edilmesine yönelik bir işlem yürütülmediği gibi hatalı düzenlenmiş bildirgelerin iptal edilmesi/silinmesi nedeniyle işverenler aleyhine idari para cezası da uygulanmamaktadır. Bu nedenle yapılan hatalı işlemin mevzuatta belirlenen süreler içinde elektronik ortamda düzeltilmesi/silinmesi önem arz etmektedir.
İşyeri bildirgesi yönünden silme ve düzeltme işlemleri
İlk defa sigortalı çalıştırılmaya başlanılan işyerlerinde, işyeri bildirgesinin en geç sigortalı çalıştırılmaya başlanılacak tarihe kadar e-Devlet uygulamaları üzerinde yer alan İşyeri Bildirgesi (4-a lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden) uygulaması vasıtasıyla gönderilmesi gerekmektedir.
İşyeri bildirgesinin e-Devlet uygulamaları üzerinden onaylanması sonrasında, SGK Müdürlüğünce tescil işlemi yapılmamış olmak ve işyeri bildirgesinde beyan edilen sigortalı çalıştırılmaya başlanılacak tarih alanında belirtilen tarih aşılmamış olmak (bu tarih dahil) kaydıyla işyeri bildirgesinin aynı uygulama üzerinden silinmesi mümkün olduğu gibi güncellenmesi de mümkündür.
İşyeri bildirgesinin SGK Müdürlüğü tarafından onaylanarak işyeri dosyasının tescil edilmiş olması veya işyeri bildirgesinde beyan edilen sigortalı çalıştırılmaya başlanılacak tarihin geçirilmesi halinde ise elektronik ortamda silme veya düzeltme işlemi yapılmasına müsaade edilmemektedir.
İşyeri dosyası tescil edildikten sonra, işe giriş bildirgesi verilmemiş olmak ve sigortalı çalıştırıldığına yönelik ihbar veya şikâyet halinin de bulunmaması kaydıyla işverenlerce dilekçe ile yapılacak müracaata istinaden tescil edilmiş işyeri dosyası işlemden kaldırılmaktadır.
İşe giriş bildirgesi yönünden düzeltme ve silme işlemleri
İşe giriş bildirgesi düzenlenen sigortalının işe başlamaması veya işe giriş bildirgesine sigortalı çalıştırılmaya başlanılacak tarihin hatalı kaydedilmesi yahut işe giriş bildirgesinin farklı bir işyerinin e-Sigorta şifresiyle gönderilmesi halinde, işe giriş bildirgesinde yer alan sigortalı çalıştırılmaya başlanılacak tarihi izleyen ilk iş gününe kadar işe giriş bildirgesinin aynı uygulama üzerinden silinmesi veya güncellenmesi mümkündür.
İşe giriş bildirgesi verildiği halde işe başlamamış ve takip eden ilk iş günü içinde e-SGK uygulamaları üzerinden silme işlemi de yapılmamış sigortalılar için işveren/işveren vekili ve şahitlerce imzalanacak ilgili kişinin işe başlamadığına dair bir tutanak ve konuyu açıklayan bir dilekçe ile SGK Müdürlüğüne başvurulması yerinde olacaktır.
İşe giriş bildirgesinin aynı işverene ait farklı bir işyerinin e-Sigorta şifresiyle gönderilmiş olması, başka bir ifadeyle işe giriş bildirgesinin aynı işverene ait hatalı SGK işyeri dosyasından düzenlenmiş olması nedeniyle işe giriş bildirgesindeki işyeri sicil numarasının hatalı olması ve işe giriş tarihini takip eden ilk iş günü içinde silme işlemi yapılmamış olması durumunda ise sigortalının fiilen çalıştığı işyerinin (doğru SGK işyeri dosyasının) bağlı bulunduğu SGK Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurularak işyeri sicil numarasının düzeltilmesi cihetine gidilmelidir.
Sigortalının işe başlama tarihinin hatalı yazılmış olması durumunda ise 2013/11 sayılı Genelgeye göre sigortalının işe başladığı tarihini kanıtlayan ve sigortalı tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan “4A(SSK) Sigortalılarının Kendini Bildirmesi” uygulaması vasıtasıyla bir aylık süre içinde yapacağı bildirimin bir dilekçe ekinde sunularak işe başlama tarihinin düzeltilmesi talep edilmelidir.
İşten ayrılış bildirgesi yönünden düzeltme ve silme işlemleri
İşten ayrılan sigortalılara ilişkin işten ayrılış bildirgelerinin işten ayrılış tarihini izleyen on günlük süre içinde e-SGK uygulamaları vasıtasıyla silinmesi/güncellenmesi mümkündür.
Buna karşın sehven verilmiş ve işten ayrılış tarihini izleyen 10 günlük süre içinde silinmemiş işten ayrılış bildirgeleri için SGK Müdürlüğüne işten ayrılış bildirgesinin sehven verildiği, sigortalının hizmet akdinin kesintisiz olarak devam ettiği ve silinmesi gerektiği yönünde hazırlanmış bir dilekçe ile başvurulması gerekecektir. Yapılacak olan başvurular sonrasında 2013/11 sayılı Genelgeye göre sehven düzenlenmiş işten ayrılış bildirgesi, ilgili döneme ait MUHSGK’da kayıtlı bildirimlerle karşılaştırılacağından 10 günlük süre sonrasında yapılacak başvuruların muhtasar ve prim hizmet beyannamesi gönderildikten sonra yapılması yerinde olacaktır.
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin gönderilmesi aşamasında, her ne kadar işten ayrılış bildirgesi henüz silinmemiş olsa da MUHSGK uygulamasında işten ayrılış tarihi yazılmadığı takdirde hata mesajı alınmayacaktır.
İşten ayrılış bildirgesine işten ayrılış tarihinin hatalı yazılmış olması halinde ise MUHSGK’ya işten ayrılış bildirgesindeki işten ayrılış tarihinden farklı bir tarih yazıldığı takdirde sistem tarafından hata mesajı üretilerek beyannamenin onaylanmasına izin verilmeyecektir.
Bu durumda işten ayrılış bildirgesindeki işten ayrılış tarihinin güncellenmesi noktasında onaylı MUHSGK’ da ibraz edilemeyeceğinden başvurunun bir dilekçe ve eki doğru işten ayrılış tarihinin yer aldığı onaysız MUHSGK ile yapılması en makul yöntem olacaktır.
