Kar ve buzla kaplı doğası, dağları ve vahşi yaşamıyla turistleri çeken Grönland, artık sadece fotoğraf paylaşım noktası değil; jeopolitik bir çekişmenin merkezi hâline geldi. Danimarka’ya bağlı özerk bölge, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilgisiyle yeniden gündemde. Trump, Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunuyor ve karşı çıkan Avrupa Birliği ülkelerini ek gümrük vergisiyle tehdit ediyor.
UZAY ÜSSÜ İNŞA EDİLDİ
Trump’ın Grönland ilgisi yeni değil; 2017-2021 döneminde ada için satın alma fikrini dile getirmişti. ABD’nin adaya ilgisi ise çok daha eskiye dayanıyor. 1867’de dönemin Dışişleri Bakanı William Seward bu fikri ortaya attı, İkinci Dünya Savaşı’nda ise Nazi Almanyası’ndan korumak için ABD adaya askeri olarak yerleşti. 1951’de imzalanan Grönland Savunma Antlaşması’yla Pituffik Uzay Üssü inşa edildi. Arktik’te Rusya ve Çin de üsler kurarak bölgedeki varlıklarını güçlendiriyor.
Grönland, 56 bin nüfusuna rağmen 2,17 milyon km²’lik yüzölçümüyle devasa bir ada. Yüzde 80’i buzla kaplı olsa da yeraltı kaynakları açısından zengin bir bölge: Demir, altın, bakır, uranyum ve nadir toprak elementleri bakımından stratejik öneme sahip. Nadir toprak elementleri ABD için kritik, çünkü elektrikli araçlardan cep telefonlarına kadar birçok teknoloji ürünü bu malzemelere bağımlı ve tedarik zincirinin çoğu Çin’e dayanıyor.
TOPLUMSAL HAFIZA
DW Türkçe'de yer alan habere göre, iklim değişikliği de ABD ilgisini artırıyor: GEUS’un 2025 raporuna göre Grönland Buz Örtüsü 29 yıldır yılda ortalama 140 milyar ton kaybediyor. Buzulların erimesi, Kuzeybatı geçidini uluslararası ticarete açabilir ve ABD’nin mineral kaynaklarına erişimde rekabeti artırabilir.
Grönland halkı ise Trump’ın adayı satın alma isteğine karşı çıkıyor. Soğuk havaya rağmen ABD karşıtı protestolar düzenlendi ve Başbakan Jens-Frederik Nielsen gösterilere katıldı. 1979’dan bu yana özerk parlamentoya sahip olan Grönland, kendi dış ve güvenlik politikalarını Danimarka ile sınırlı olarak yürütüyor. Bağımsızlık talebi de giderek güçleniyor; tarihsel kolonyal uygulamalar ve toplumsal hafıza, bu düşüncenin şekillenmesinde rol oynuyor.
