Orta Doğu’daki çatışmalar, küresel ekonomiyi sarsacak bir "enerji savaşı" boyutuna evrildi. Saldırıların üçüncü gününde İran, bölgedeki en stratejik kozunu sahaya sürerek Hürmüz Boğazı üzerindeki tüm sivil ve askeri trafiği durdurduğunu açıkladı.
"GEÇMEYE ÇALIŞAN GEMİLER ATEŞE VERİLECEK"
İran Devlet Televizyonu’na açıklamalarda bulunan Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, kararın bir misilleme değil, "ulusal savunma zorunluluğu" olduğunu savundu. Cebbari’nin açıklamaları, denizcilik dünyasında şok etkisi yarattı:
"ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı geçişlere tamamen kapatmış bulunmaktayız. Uyarılarımızı dikkate almayıp boğazı geçmeye teşebbüs eden her türlü gemi, Devrim Muhafızları tarafından hedef alınacak ve ateşe verilecektir."
ENERJİ PİYASALARINDA "KARA SALI" ENDİŞESİ
Hürmüz Boğazı, dünya genelinde deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte birinin geçiş güzergahı olması sebebiyle hayati bir öneme sahip. Boğazın kapatılması, küresel enerji tedarik zincirinde büyük bir kırılmaya yol açma potansiyeli taşıyor.
Kararın ardından Basra Körfezi'nde bulunan onlarca petrol tankeri ve yük gemisinin güvenli limanlara çekildiği veya açık denizde beklemeye başladığı bildiriliyor.
Analistler, boğazın kapalı kalma süresine bağlı olarak ham petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar sınırını hızla aşabileceği uyarısında bulunuyor.
Tuğgeneral Cebbari, şu ifadeleri kullandı:
"Hürmüz Boğazı kapatıldı. Geçmeye çalışan her gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz. (Geçmeye çalışan gemiler) Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri'ndeki kahramanlarımız tarafından yakılacaktır.
Bu bölgeye gelmeyin. Petrolün fiyatı 82 dolara ulaştı ve dünya kesinlikle en az 200 dolara ulaşmasını bekliyor. Petrol boru hatlarına da saldıracağız ve bölgeden tek bir damla petrolün çıkmasına izin vermeyeceğiz."
Devrim Muhafızları, bugün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan "Athena Nova" isimli bir geminin 2 İHA tarafından vurulduğunu açıklamıştı. Açıklamada, yollarla Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalıştığı sırada hedef alınan tankerde yangın çıktığı ifade edilmişti.
Basra Körfezi'nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yüzde 20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu stratejik geçitten, özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran'ın önemli miktarda petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Buradaki sevkiyatın önemli bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor.
FİİLEN KAPANMIŞTI
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hafta sonunda başlattığı saldırılar sonrası Hürmüz Boğazı fiilen kapanmıştı. Sigorta şirketlerinin yüksek risk nedeniyle maliyetleri artırmasıyla, gemi operatörleri Boğaz'dan geçişleri askıya aldı.
Gerçek zamanlı veri analitik şirketi Kpler'in analizine göre, 27 Şubat'ta Hürmüz Boğazı'ndan 21 milyon varil ham petrol ve petrol ürünleri taşıyan 15 tanker geçti. Geçişler 28 Şubat'ta 18 gemiyle 21,6 milyon varile yükseldi.
Ancak bölgede gerilimin artmasıyla 1 Mart'ta Hürmüz Boğazı'ndan sadece 3 tanker geçiş yaptı. Bu tankerlerde 2,8 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşındı. Tankerlerden birinde yaklaşık 2 milyon varil ham petrol bulunuyordu.
