Eylül ayında başlayan fon skandalının etkileri sermaye piyasalarının dışına taşarken, ikinci el otomobil sektöründe de nakit sıkışıklığının sonuçları tartışılmaya başlandı. KARAR yazarı İsmet Berkan, 24 Ekim tarihli "Karamsar olmayayım diyorum ama durum sandığımız gibi değil" başlıklı köşe yazısında, fon krizinin borsadaki değer kayıplarıyla sınırlı kalmadığını, tüketici harcamalarını ve kredi geri ödemelerini de etkilemeye başladığını belirtti.
Fonlarda birikimlerine ulaşamayan veya borsadaki yatırımlarında büyük kayıplar yaşayan vatandaşların nakit ihtiyaçlarını karşılamak için otomobillerini satışa çıkardığını yazan Berkan, finansal krizin reel ekonomiye yayılmaya başladığı uyarısında bulundu.
Otomotiv sektöründen gelen son veriler de ikinci el araçların enflasyondan arındırılmış fiyatlarında gerileme olduğunu gösteriyor.
İkinci el pazarı dinamizmini koruyor! En çok satılan 5 araba modeli belli oldu
İSMET BERKAN: "PEK ÇOK KİŞİ OTOMOBİLİNİ SATIŞA ÇIKARDI, FİYATLAR DÜŞTÜ"
Fon skandalının ekonominin geneline yayıldığını savunan İsmet Berkan, borsada yaşanan kayıpların milyonlarca kişinin tüketim ve ödeme gücünü olumsuz etkilediğini belirtti.
Berkan, yazısında şu ifadeleri kullandı:
"455 bin kişi az değil; onlara borsada kayıp yaşayan 7 milyon kişiyi de eklerseniz ciddi bir kalabalık buluyoruz. Bu insanlar birdenbire parasız kaldı."
Finansal kayıpların kredi kartları ve tüketici kredilerinde ödeme sorunlarına yol açtığını ileri süren Berkan, otomobil piyasasındaki gelişmeleri de şöyle anlattı:
"O yüzden ansızın ödenemeyen kredi kartları sıçradı, diğer tüketim kredilerinde ödeme sorunları başladı. Pek çok kişi otomobilini satışa çıkardı, ikinci el otomobil fiyatları bile düştü."
Berkan, nakit sıkışıklığının özel sektör tahvil piyasasına da yayıldığını belirterek fon krizinin yalnızca yatırım fonu sahiplerinin sorunu olarak görülmemesi gerektiğini savundu.
ARABAM.COM CEO'SU: "FONDAKİ PARASINA ULAŞAMAYANLAR ARAÇLARINI SATIŞA ÇIKARIYOR"
İkinci el otomobil piyasasındaki gelişmeler hakkında açıklama yapan arabam.com CEO'su Önder Oğuzhan da fon krizinin otomotiv sektörünü etkilediğini belirtti.
Oğuzhan, fonlardaki likidite sıkışıklığı nedeniyle birikimlerine ulaşamayan yatırımcıların nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla araçlarını satışa çıkardıklarını tahmin ettiklerini söyledi.
Fon yatırımlarından elde edecekleri gelirle sıfır otomobil almayı planlayan tüketicilerin ise satın alma kararlarını ertelediklerini ifade etti.
Oğuzhan, finansal piyasalardaki gelişmelerin tüketici davranışlarına etkisini şöyle değerlendirdi:
"Fon piyasasının etkisiyle borsada görülen düşüş ve altın fiyatlarındaki dalgalanmalar, yatırımcıların birikimlerini değerlendirme, nakde çevirme ve harcama kararlarını etkiledi."
Sektördeki reel fiyat düşüşünün ekim ayında da devam edebileceğini belirten Oğuzhan, fon ve para piyasalarındaki gelişmelerin otomobil alım satım kararlarını bir süre daha etkilemesini beklediklerini açıkladı.
Arızası çok onarım masrafı daha da çok: Uzmanlar en kötü ikinci el arabaları sıraladı
VAVACARS VERİLERİ: ARAÇ FİYATLARI ENFLASYONUN GERİSİNDE KALDI
İkinci el otomobil piyasasında fiyatların reel olarak gerilediği, VavaCars'ın yayımladığı verilerde de görülüyor.
Şirketin VavaAI Fiyat Endeksi'ne göre ikinci el otomobil fiyatları ağustosta yüzde 0,2 geriledikten sonra eylülde TL bazında yüzde 1,1 yükseldi.
Ancak 2026 yılının ilk dokuz ayında ikinci el otomobil fiyatlarındaki toplam artış yalnızca yüzde 6,3 oldu.
Aynı dönemde dolar kuru yüzde 14,2, avro kuru ise yüzde 10,5 yükseldi.
Son 12 aylık dönemde ikinci el otomobil fiyatlarındaki artış yüzde 8'de kalırken yıllık enflasyon yüzde 29,7 olarak gerçekleşti.
Bu tablo, ikinci el araç fiyatlarının hem enflasyonun hem de döviz kurlarındaki yükselişin gerisinde kaldığını gösterdi.
İKİNCİ EL SATIŞLARI GEÇEN YILIN GERİSİNDE, ARAÇLARIN SATIŞ SÜRESİ UZADI
Quick Finans ve SmartIQ iş birliğiyle hazırlanan Eylül 2026 İkinci El Oto Raporu da piyasadaki talep ve satış koşullarına ilişkin dikkat çekici veriler ortaya koydu.
Rapora göre 15 yaş ve 350 bin kilometre sınırına kadar olan ikinci el araçların satışları eylül ayında ağustosa göre yaklaşık yüzde 3 arttı. Ancak satışlar, geçen yılın aynı ayının yüzde 6 altında kaldı.
Ocak-eylül dönemindeki toplam daralma ise yıllık bazda yüzde 8,7 olarak gerçekleşti.
İkinci el otomobillerin stokta kalma süresi 49 günden 51 güne yükseldi.
Raporda, araçların satışta bekleme süresinin uzamasında yaz sezonunun sona ermesiyle kiralama şirketlerinden gelen araç arzının artmasının ve bireylerin gelirlerindeki bozulma nedeniyle araçlarını satışa çıkarmalarının etkili olduğu değerlendirildi.
Bu gelişmeler, ikinci el piyasasında nakit ihtiyacının ve alıcı bulma koşullarının önem kazandığını gösterdi.
SEKTÖRDEN FARKLI DEĞERLENDİRME: "FON KRİZİNİN FİYATLARA ETKİSİ SINIRLI"
Buna karşılık otomotiv sektöründe fon krizinin fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını savunan isimler de bulunuyor.
İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, 23 Ekim'de A Haber'e yaptığı açıklamada, fon krizinin otomotiv sektöründe hissedildiğini ancak satışları ve fiyatları büyük ölçüde değiştirmediğini söyledi.
Ertemel, fon krizi nedeniyle araç fiyatlarının belirgin şekilde düştüğünü söylemenin doğru olmayacağını belirterek piyasadaki mevcut fiyatların alıcılar açısından uygun seviyelerde olduğunu ifade etti.
İkinci el otomobil fiyatlarını etkileyen diğer unsurlar arasında yüksek faizler, taşıt kredilerine erişimdeki zorluklar ve sıfır kilometre otomobillerdeki kampanyalar da bulunuyor.
İkinci el araç alacaklar dikkat: 2016 model arabadan 2019 model airbag çıktı, zarar 150 bin TL
BERKAN'DAN İKTİDARA 2001 KRİZİ HATIRLATMASI
İsmet Berkan, otomobil piyasasındaki gelişmeleri ele aldığı yazısında 2001 ekonomik kriziyle bugünkü fon skandalını da karşılaştırdı.
2001 krizinde Kemal Derviş'in göreve getirilerek kısa sürede ekonomik program açıkladığını hatırlatan Berkan, mevcut iktidarın fon krizinin başladığı tarihten bu yana geçen sürede piyasalarda güveni yeniden sağlayamadığını savundu.
Borsa İstanbul'daki değer kaybının yaklaşık 142 milyar dolara ulaştığını ileri süren Berkan, sorunun artık yalnızca borsayla sınırlı olmadığını belirtti.
Özel sektör tahvil piyasasında yaşanan sıkışıklığa da dikkat çeken Berkan, fon krizinin ödeme zincirini bozabileceği uyarısında bulundu.
Berkan, hükümetin gelişmeleri başlangıçta küçümsediğini ve krize yeterli müdahalede bulunmadığını savunarak yazısını şu sözlerle tamamladı:
"Terzi kendi söküğünü dikemez sözünün gerçek hayattaki halini yaşıyoruz korkarım."
EKİM AYI VERİLERİ FON KRİZİNİN ETKİSİNİ DAHA NET GÖSTERECEK
İkinci el araç piyasasındaki mevcut göstergeler, reel fiyatlardaki düşüşün sürdüğünü ve alım satım kararlarında likidite ihtiyacının etkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Ancak fiyatlardaki gerileme fon skandalından önce de başlamıştı. Ayrıca açıklanan son kapsamlı fiyat verileri eylül ayını kapsıyor.
Bu nedenle ikinci el otomobil piyasasındaki değer kaybının ne kadarının doğrudan fon krizinden kaynaklandığı henüz kesin olarak hesaplanamıyor.
Ekim ayına ilişkin ilan, satış ve fiyat verilerinin yayımlanmasıyla birlikte, fon krizinin ikinci el otomobil piyasasındaki etkisinin boyutu daha net görülebilecek.
