Batı yaptırımlarının Rusya’nın uluslararası finans sistemine erişimini sınırlandırdığı dönemde, Kremlin tarafından desteklenen bir ödeme ağının milyarlarca doları küresel bankacılık sistemi üzerinden taşıdığı ortaya çıktı. Financial Times’ın (FT) A7 adlı fintech grubundan elde ettiği yüz binlerce belgeyi inceleyerek hazırladığı araştırma, yaptırımları aşmak amacıyla kurulan sistemin boyutlarını gözler önüne serdi.
FT’ye göre A7 bağlantılı işlemlerin toplamı 6,9 milyar doları aşarken, belgelerde ayrıca tutarı kesin olarak hesaplanamayan 17 bin 500’den fazla ödeme daha bulunuyor.
Rusya’da parlamento seçiminin son gününde Moskova’ya İHA saldırısı: 2 ölü
STANDARD CHARTERED HESAPLARINA 1,1 MİLYAR DOLAR
Sızdırılan kayıtlara göre A7 bağlantılı kuruluşlardan, şirketin faaliyete geçtiği 2024 sonlarından Ağustos 2025’e kadar Standard Chartered’ın Hong Kong’daki hesaplarına 1,1 milyar dolar gönderildi.
Aynı dönemde Hong Kong’daki DBS hesaplarına 273 milyon dolar, Citigroup müşterilerinin hesaplarına 74 milyon dolar, Deutsche Bank’ın Avrupa’daki müşterilerine ise yaklaşık 18 milyon dolar ulaştı.
FT’nin bulgularına göre Standard Chartered daha sonra bazı A7 bağlantılı alıcıların hesaplarını kapattı. Ağ bunun ardından ödeme trafiğinin daha büyük bölümünü Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden yürütmeye başladı.
FIRST ABU DHABI BANK ÜZERİNDEN 1,8 MİLYAR DOLAR
Araştırmada A7’nin Birleşik Arap Emirlikleri’nin en büyük bankası First Abu Dhabi Bank’da (FAB) 17 farklı şirket adına hesap açtığı belirtildi.
Bu hesaplar üzerinden yapılan dış ödemelerin toplamı 1,8 milyar doların üzerine çıktı. Belgelerde A7 bağlantılı kuruluşların JPMorgan Chase ve DBS’de de hesap açtığı bilgisi yer aldı.
FT’ye göre para hareketlerinin yarısından fazlasının nihai adresi Çin’deki banka hesapları oldu. Çin, Rusya’nın yaptırımlar sonrasında en önemli ticaret ortaklarından biri konumunda bulunuyor.
SAHTE FATURA VE YÜZLERCE PARAVAN ŞİRKET
A7’nin uluslararası finans sistemine erişebilmek için geleneksel para aklama yöntemlerini yoğun biçimde kullandığı belirtildi.
FT, ödeme yaptığı tespit edilen 100 paravan şirket belirledi. Sızdırılan belgelerde bunlara ek olarak 100’den fazla şirketin daha adı geçiyor. Ağın Birleşik Arap Emirlikleri, Hong Kong, Kırgızistan, Endonezya, İngiltere ve Macaristan’a kadar uzandığı kaydedildi.
Sistem, A7 adına ödeme yapıldığı izlenimini ortadan kaldırmak için paravan şirketlerin SWIFT erişimini kullanıyordu. Rus şirketlerinin yurt dışındaki tedarikçilerine yapılacak ödemeler bu şirketler üzerinden gerçekleştiriliyordu.
BİNLERCE ŞİRKET KAŞESİNDEN “SAHTE BELGE KÜTÜPHANESİ”
FT’nin ortaya çıkardığı en dikkat çekici bulgulardan biri ise bankaların kara para aklama ve yaptırım kontrollerini aşmak için kullanılan belge üretim sistemi oldu.
A7’nin binlerce şirkete ait kaşe ve mühürden oluşan bir arşiv oluşturduğu; bunların bir bölümünün sahte, bir bölümünün ise işlemden haberi olmayan gerçek şirketlerin belgelerinden alındığı belirtildi.
Belgelerde, yaptırıma tabi ürünlerin gümrük kodlarının, bunlara en yakın yaptırım dışı ürün kodlarıyla değiştirilmesi yönünde talimatların da bulunduğu aktarıldı.
ASKERİ MALZEMELERİ DE GİZLEDİLER
Sızdırılan kayıtlardaki bazı ödemelerin askeri ekipman ve Rus güvenlik servislerinin satın almalarıyla bağlantılı olduğu belirtildi.
FT’nin incelemesine göre bazı askeri nitelikteki ürünler, belgelerde farklı ticari ürünler gibi gösterilerek uluslararası ödeme kanallarından geçirildi.
A7’NİN ARKASINDA İLAN SHOR VE RUS DEVLET BANKASI VAR
A7, Moldovalı iş insanı Ilan Shor tarafından Rusya ve Kırgızistan’da kuruldu. Şirketin arkasındaki diğer önemli aktör ise Rus savunma sanayisiyle yakın bağlantılı devlet bankası Promsvyazbank (PSB).
Kremlin, Batı yaptırımları nedeniyle Rus bankalarının SWIFT’e erişiminin kısıtlanmasının ardından A7’yi uluslararası ticaret ödemelerinde alternatif sistemlerden biri olarak öne çıkardı.
