IKEA'da alışveriş yaparken telefonla konuşanlar tek tek uyarılıyor

IKEA'da alışveriş yaparken telefonla konuşanlar tek tek uyarılıyor

Almanya'da görünmeyen engelleri bulunan bireylerin günlük hayata katılımını kolaylaştırmak amacıyla kamusal ve ticari alanlarda ses seviyesi düşürülüyor. IKEA, REWE ve Edeka gibi dev markaların öncülük ettiği Sessiz Saat uygulaması kapsamında belirli günlerde müzikler kapatılıyor, ışıklar kısılıyor ve gereksiz anonslar engelleniyor. Küresel boyuta ulaşan farkındalık hamlesiyle aşırı duyusal uyaranların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Almanya genelindeki mağaza ve ticari kurumlarda gürültüyü, ışığı ve kalabalık uyaranları azaltmayı hedefleyen Sessiz Saat uygulaması, 15 Haziran 2026 Pazartesi günü itibarıyla her geçen gün daha geniş kitlelere ulaşıyor.

Ülkedeki IKEA mağazaları, haziran ayı itibarıyla çarşamba günleri saat 17.00 ile 19.00 arasında kapılarını çok daha sakin bir ortam için açıyor.

Belirtilen saat dilimlerinde müzik yayını tamamen durduruluyor, reyonlardaki aydınlatmalar loş hale getiriliyor ve hoparlör anonsları sadece acil durumlar söz konusu olduğunda yapılıyor.

Girişimin temel gayesi, dışarıdan bakıldığında fark edilemeyen görünmeyen engellere sahip özel bireylerin toplumsal ve günlük yaşama katılımını kalıcı olarak kolaylaştırmak.

GÖRÜNMEYEN ENGELLERE KARŞI BİRLİKTE BİR ARADA ADIMI

Deutsche Welle Türkçe'de yer alan habere göre, söz konusu uygulamanın hayata geçirilmesi, Gemeinsam Zusammen (Birlikte Bir Arada) adlı kapsayıcılık derneğinin yürüttüğü girişimler sayesinde mümkün oldu.

Derneğin sözcülüğünü yürüten Rebecca Lefèvre, konuya dair yaptığı resmi açıklamada, Sessiz Saat hamlesiyle dışarıdan fark edilmeyen engellerle mücadele eden kişilerin üzerindeki yükü hafifletmeyi amaçladıklarını belirtti.

Bu gruptaki bireylerin merkezi sinir sistemleri üzerinde oluşan aralıksız baskı sebebiyle günlük hayatta çok büyük zorluklar yaşadığını vurgulayarak, onlar adına uyaran düzeyi asgariye indirilmiş özel alanlar inşa etmek istediklerini ifade etti.

DUYUSAL ENGELLER EVDEN ÇIKMAYI ZORLAŞTIRIYOR

Geliştirilen özel sistem; hedef kitlesindeki bireylerin karşı karşıya kaldığı duyusal engelleri azaltmayı, bunun yanı sıra kimyasal, sosyal ve iletişime dayalı bariyerleri ortadan kaldırmayı amaçlıyor.

Çünkü bahsi geçen engeller, pek çok insanın sadece markete gitmek için bile evinden dışarı adım atmasını imkansız hale getirebiliyor.

Sağlıklı bir insanın çoğunlukla farkına bile varmadığı bir gerçeklik söz konusu:

Büyük bir mobilya mağazasında ya da süpermarkette bulunulduğu esnada tüm insani duyular aralıksız biçimde farklı etkenlerle uyarılıyor.

Reyonları süsleyen rengarenk tabelalar, alışveriş arabalarının çıkardığı metalik sesler ve birbirine karışan çok sayıda farklı koku, birçok insan için ciddi bir bunalım ve yorgunluk kaynağı haline dönüşebiliyor.

OTİZM VE DEHB OLAN BİREYLER İÇİN UYARAN BOMBARDIMANI

Oluşan tablo; özellikle otizm spektrumunda yer alan kişiler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bulunanlar, kronik yorgunluk ya da kronik ağrı sendromu yaşayanlar, psikolojik rahatsızlıkları olanlar ve ileri düzey duyusal engelleri bulunanlar için geçerlilik taşıyor.

Tüm dünyada yankı bulan Sessiz Saat fikrinin öncülüğünü ise otizmli bir evladı olan ve bir süpermarket zincirinde iş veren bünyesinde işçi olarak çalışan Yeni Zelandalı Theo Hogg yaptı.

2019 yılında yürüttüğü yoğun çabalar neticesinde çalıştığı şirketi ikna ederek ülke çapındaki tüm mağazalarda bu düzeni başlattı.

Elde edilen bu küresel başarının ardından pek çok gelişmiş ülke de aynı koruyucu yöntemi kendi bünyesinde uygulamaya koyuldu.

ALMANYA TOPRAKLARINDA TOPLUMSAL ALGIYI YIKMA MÜCADELESİ

Almanya sınırları içinde bu kapsayıcı hareket resmi olarak 2023 yılında filizlendi.

Sürecin arka planına dair stratejik noktaları paylaşan Rebecca Lefèvre, bu hassas meselenin toplumsal alanda görünürlük kazanmasını çok önemsediklerini dile getirdi.

Yaşanan sorunların dışarıdan bakıldığında anlaşılamadığını şu sözlerle anlattı:

"Bu konunun görünürlük kazanmasını da istiyoruz.

Çünkü etkilenen kişiler çoğu zaman sorunun tam olarak ne olduğunu anlatamıyor ve dışarıdan bakıldığında da bu durum anlaşılmıyor.

Bu insanlar sık sık 'abartıyorsun' ya da 'kendine dert ediyorsun' gibi tepkilerle karşılaşıyor."

SÜPERMARKET ZİNCİRLERİNDE ELEKTRONİK SESLER SUSTURULUYOR

Günümüz dünyasında çığ gibi büyüyen bu uygulamaya her geçen gün yeni bir şirket ve mağaza entegre oluyor.

Ülkenin en büyük perakende zincirlerinden Edeka ve REWE marketlerinin çok sayıdaki şubesinde, haftanın belirli zaman dilimlerinde ortam tamamen sessiz bir çehreye büründürülüyor.

Örnek olarak, Diez şehrinde faaliyet gösteren bir REWE mağazasında, her çarşamba saat 15.00 ile 16.00 arasında reyon ışıkları kısılıyor, kasaların çıkardığı o alışılmış elektronik bip sesleri tamamen kapatılıyor ve raflara yeni ürün yerleştirme faaliyetleri o süreliğine tamamen durduruluyor.

YÜKSEK SESLE TELEFONLA KONUŞANLARA NAZİK ENGEL

Uygulamanın sahadaki yansımalarını aktaran ilgili mağazanın müdürü Rudolf Schmidt, "Birisi cep telefonuyla yüksek sesle konuşuyorsa, görüşmesini sonlandırmasını nazikçe rica ediyoruz" şeklinde konuştu.

Girişimin ilk uygulayıcılarından ve destekçilerinden biri olan deneyimli yönetici, bu sessiz saat dilimi için özel olarak alışverişe gelen müşterilerden çok sayıda teşekkür mesajı aldıklarını belirtti.

Nadiren de olsa, "Buna gerçekten gerek var mı?" sorusuyla karşılaştıklarını ancak durumun bilimsel ve insani boyutunu izah ettiklerinde herkesin anlayış sergilediğini sözlerine ekledi.

SİNEMA SALONLARINDAN HAVUZLARA SESSİZLİK YAYILIYOR

Gemeinsam Zusammen (Birlikte Bir Arada) Derneği'nin sözcüsü Rebecca Lefèvre, gürültüsüz saat konseptinin sadece gıda veya mobilya mağazalarıyla sınırlı kalmadığının altını çizdi:

"Sinemalar, yüzme havuzları ve bowling salonları da katılıyor.

Yakında muhtemelen ilk trambolin salonumuz da olacak.

Oysa bu tür yerler normalde son derece yoğun uyaran içeriyor.

Ama önemli olan denemek ve bunu mümkün kılmak."

Bu çerçevede Münster Kent Müzesi de 2026 Şubat ayından itibaren bu sisteme dahil oldu.

Sanatseverler, ayda bir kez salı günleri saat 16.00 ile 18.00 arasında özel mobil uygulama ya da basılı broşürler vasıtasıyla kendileri için hazırlanan sessiz rota üzerinden sergileri gezebiliyor.

MÜZELERDE REHBERLİ TURLAR DURDURULDU

Münster Kent Müzesi, belirlenen bu özel zaman dilimi boyunca hiçbir rehberli tur organize etmiyor ve sesli etkinlik düzenlemiyor.

Müze içerisinde ziyaretçilerin dinlenebilmesi için özel alanlar kurulurken, bireylerin kendilerini rahatça ifade edebilmesi adına iletişim kartları da kullanıma sunuluyor.

Müzenin müdür yardımcılığını yürüten Axel Schollmeier, uygulamanın toplumda karşılık bulduğunu şu sözlerle aktardı:

"Sessiz saat için özel olarak kaç kişinin geldiğini kaydetmiyoruz.

Ancak sunduğumuz hizmetin kullanılmaya başlandığını açıkça görüyoruz."

KASSEL KENTİNDEKİ BOTANİK MAĞAZASINDA DAİMİ SESSİZLİK

Akıllı telefonların ve sosyal medyanın hayatın tam merkezinde konumlandığı modern çağda, sakin bir alışveriş ortamından keyif almak için illa ki psikolojik ya da nörolojik bir rahatsızlığa sahip olmak gerekmiyor.

Kassel kentinde büyük bir bahçe ve botanik ürünleri mağazası işleten Frank Rohde, katılım listesinde de tescillendiği üzere işletmesindeki tüm çalışma saatlerini Sessiz Saat olarak kabul ettiğini açıkladı.

Geleneksel esnaflık kültürünün önemine şu sözlerle değindi:

"Biz bunu zaten hep böyle yapıyorduk.

Müzik çalmıyor, ortam sakin ve müşterilerle sohbet ediyoruz.

Müşteriler bunu seviyor.

Sürekli müzik sesi duymak istemiyorlar."

SAKİN ORTAM TERCİHİ İLE AŞIRI UYARAN ACISI ARASINDAKİ FARK

Rebecca Lefèvre, bu sistemin herhangi bir sağlık sorunu veya engeli bulunmayan bireylere de olumlu yansımasını kıymetli bir yan etki olarak değerlendiriyor.

Her gün yoğun uyaran dalgalarıyla kuşatılmış bir ülkede yaşandığını belirten girişimin lideri, buna karşın hassas bir nüansın altını çizdi:

"Bir insanın sadece daha dingin bir alanı tercih etmesiyle; aşırı uyaran maruziyeti yüzünden fiziksel acı çekmesi, şiddetli ağrılar yaşaması ya da toplumsal ve sosyal hayata hiçbir şekilde katılım sağlayamaması arasında çok keskin ve büyük bir fark bulunuyor."

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN