Afganistan’da 2021 yılında kontrolü ele geçiren Taliban, uluslararası toplumun tüm tepkilerine rağmen radikal dönüşümünü "yasal" bir boyuta taşıdı. AFP tarafından aktarılan yeni ceza kanunu, modern dünyanın kabul ettiği "hukuk önünde eşitlik" ilkesini tamamen ortadan kaldırarak; dini kimlik, toplumsal statü ve cinsiyet temelli ayrımcı bir yargı sistemi inşa ediyor.
YASAL KÖLELİK VE "EFENDİ" İMTİYAZI
NTV'nin haberine göre, yeni düzenlemenin en çarpıcı ve tepki çeken maddesi, köleliğin hukuki bir statü olarak geri getirilmesi oldu. Metinde "efendi" ve "köle" kavramları defalarca zikredilirken; bir kölenin işlediği suçun cezalandırılma yetkisi tamamen "sahibine" devrediliyor. Bu durum, devlet denetiminden uzak, keyfi ve bedensel cezaların önünü açıyor.
HUKUKTA KAST SİSTEMİ: STATÜNE GÖRE CEZA
Taliban, Afgan toplumunu resmi olarak dört katı sosyal sınıfa ayırdı. Suçun türünden ziyade, suçu işleyen kişinin kimliği cezanın şiddetini belirleyecek.
EĞİTİM TAMAMEN YASAK, ŞİDDET MEŞRU
Yeni kanunname, kız çocuklarının eğitim hakkını tamamen gasp ederken, aile içi şiddeti de yasal zırha büründürüyor:
Deride yırtılma veya kemik kırığına yol açmadığı sürece fiziksel şiddet suç kapsamından çıkarıldı. Çocuk istismarı ve çocuğa yönelik şiddete dair cezai yaptırımlar kaldırıldı.
Babalara, namazı ihmal eden 10 yaşındaki oğullarını fiziksel olarak cezalandırma yetkisi verildi.
Akrabalık bağı olmayan kadın ve erkeklerin bir arada bulunması hapis sebebi sayıldı.
muhalefete ölüm, vatandaşa "infaz" yetkisi
Rejime yönelik her türlü eleştiriyi "isyan" olarak nitelendiren Taliban, yargıya muhalifleri doğrudan ölüm cezasına çarptırma yetkisi verdi. Ayrıca:
İhbar Zorunluluğu: Muhalif faaliyetleri yetkililere bildirmeyen vatandaşlar hapisle cezalandırılacak.
Sokak İnfazları: Bir "günah" işlendiğine şahit olan vatandaşlara, suçluyu bizzat ve olay yerinde cezalandırma (halk tipi infaz) izni verildi.
İnanç Özgürlüğüne Darbe: Mezhep Değiştirene Hapis
Taliban, Hanefi mezhebini devletin tek meşru inanç esası olarak ilan etti. Buna göre, mevcut mezhebini terk eden veya başka bir dini görüşe yönelen kişiler "kafir" ilan edilerek ağır hapis cezalarına çarptırılacak. Ayrıca dans etmek, dans edenleri izlemek ve "ahlaksızlık yerleri" olarak tanımlanan mekanlarda bulunmak da ağır suçlar kategorisine alındı.
