Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) eski Başekonomisti Prof. Dr. Ali Hakan Kara, Türkiye’nin dış ticaret ve gümrük verileri üzerinden yaptığı analizde, altın kaçakçılığında 2025 yılında eşi benzeri görülmemiş bir yükseliş yaşandığını ortaya koydu. Kara, elde edilen gümrük istatistiklerinin, ödemeler dengesindeki belirsiz para giriş-çıkışlarını ifade eden "net hata noksan" kalemindeki artışla doğrudan bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
VERİLERDEKİ KESKİN YÜKSELİŞ: KAÇAKÇILIKTA "PATLAMA" YAŞANDI
Prof. Dr. Ali Hakan Kara’nın Ticaret Bakanlığı ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü (GTB) verilerinden derlediği grafiğe göre, yakalanan kaçak değerli maden miktarı 2025 yılında dikey bir ivme kazandı. Uzun yıllar boyunca düşük seyreden ve 2024 yılında yaklaşık 100 milyon dolar seviyelerinde bulunan yakalama rakamları, 2025 yılı itibarıyla 700 milyon dolar sınırını aşarak tarihi bir seviyeye ulaştı.
Kara, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı değerlendirmede, "Ödemeler dengesinde net hata noksan artışının altın kaçakçılığından kaynaklanabileceğine bir süredir işaret ediyordum ama somut kanıt sunamamıştım. Ticaret Bakanlığı gümrük istatistikleri bu düşüncemi destekliyor. 2025’te altın kaçakçılığı patlamış" ifadelerini kullandı.
İTHALAT KOTASI VE KAYIT DIŞI HAREKETLİLİK
Haberde yer alan analizlere göre, altın kaçakçılığındaki bu olağanüstü artışın kökeninde 2022 yılında altın ithalatına getirilen kotalar bulunuyor. İthalatın sınırlandırılmasıyla birlikte piyasada oluşan arz-talep dengesizliğinin, kayıt dışı yöntemleri ve kaçakçılık faaliyetlerini tetiklediği görülüyor.
Grafik verileri, yakalanan maden değerinin 2017-2022 yılları arasında stabil bir seyir izlediğini, ancak kotanın etkilerinin hissedilmeye başlandığı 2023 ve 2024 yıllarındaki artışın ardından 2025 yılında kontrol edilemez bir boyuta ulaştığını belgeliyor.
NET HATA NOKSAN VE ALTIN BAĞLANTISI
Ekonomi literatüründe kaynağı belirlenemeyen döviz hareketlerini temsil eden "net hata noksan" kalemi, son dönemde Türkiye ekonomisinin en çok tartışılan konuları arasında yer alıyordu. Prof. Dr. Kara, bu kalemdeki yüksek meblağlı artışların artık somut gümrük verileriyle de desteklendiğini ve bu hareketliliğin büyük bir kısmının kaçak altın trafiğinden kaynaklandığının kanıtlandığını ifade etti.
Ödemeler dengesinde “net hata noksan” artışının altın kaçakçılığından kaynaklanabileceğine bir süredir işaret ediyordum ama somut kanıt sunamamıştım. Ticaret Bakanlığı gümrük istatistikleri bu düşüncemi destekliyor. 2025’te altın kaçakçılığı patlamış. pic.twitter.com/XPZc7crPNp
— Hakan Kara (@ali_hakan_kara) February 26, 2026
