Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminde yeni değişiklik için harekete geçildi. Milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için taslak detaylar bugün itibarıyla netleşmeye başladı. Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında uzun süredir konuşulan düzenlemede sona gelindi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı yeni model, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi'ni (BES) rafa kaldırarak, yerine "cayma hakkı olmayan" ve işveren katkılı yeni bir dönem başlatıyor. Peki, TES ne zaman yürürlüğe girecek, maaşlara etkisi ne olacak? İşte detaylar...
Yeni sistemde çalışanın brüt maaşından %3 oranında kesinti yapılması, işverenin de aynı oranda katkı sağlaması öngörülüyor. Devlet katkısı ise %30 seviyesine çekilirken, sistemin tamamen zorunlu olacağı ve çalışanlara sistemden cayma hakkı tanınmayacağı biliniyor. Hedeflenen başlangıç tarihi ise 2026'nın ikinci çeyreği
İKİNCİ BASAMAK EMEKLİLİK GELİYOR
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, aslında Türkiye'nin ekonomi gündeminde uzunca bir süredir var olan bir sistem olarak biliniyor. Geçtiğimiz yıllarda sıkça Kıdem Tazminatı Fonu tartışmalarıyla birlikte anılan, ancak sendikaların ve kamuoyunun tepkisiyle rafa kaldırılan fonlu sistem modelleri, 2024 ve 2025 yıllarında Orta Vadeli Program (OVP) hedefleri arasına İkinci basamak emeklilik adıyla girmişti.
Bilindiği üzere hükümet, emeklilikte gelir kaybını önlemek amacıyla Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) işlevsiz kaldığını belirterek, işveren katkılı ve zorunlu bir modele geçileceğinin sinyallerini uzun süredir veriyordu. Sistem nihayet devreye alınmaya hazırlanmakta.
TES İLE MAAŞLARDAN NE KADAR KESİNTİ OLACAK?
Sızan bilgilere göre, yeni sistemde asgari ücretliler dahil tüm çalışanlar kapsama alınacak. Mevcut BES uygulamasında çalışanlar 2 ay içinde sistemden çıkıp paralarını alabiliyordu. Ancak TES modeli ile bu kapı kapatılacak. Yani sistem zorunlu olacak.
Sistemden erken çıkış sınırlandırılacak. Katılımcının birikimine ulaşabilmesi için en az 10 yıl sistemde kalması gerekecek. Öte yandan birikimlerin tamamını alabilmek veya ikinci maaşa bağlanabilmek için SGK emeklilik yaşı (Kadınlarda 58-65, Erkeklerde 60-65) beklenecek.
DEVLET VE İŞVERENDEN DESTEK
BES'te %25'ten %30'a çıkarılan devlet katkısı, TES'te de %30 olarak devam edecek. Ancak en büyük fark işveren tarafında. BES'te işveren katkısı gönüllülük esasına dayanırken, TES'te işveren de çalışanı için fona %3 oranında zorunlu katkı sunacak
BES ile TES ARASINDAKİ FARKLAR
| Özellik | Bireysel Emeklilik (BES/OKS) | Tamamlayıcı Emeklilik (TES) |
| Katılım | 45 yaş altı için otomatik (Cayma hakkı var) | Tüm çalışanlar için ZORUNLU (Cayma yok) |
| Çalışan Kesintisi | %3 (İsteğe bağlı artırılabilir) | %3 (Standart ve Zorunlu) |
| İşveren Katkısı | Yok (Gönüllü) | %3 Zorunlu Katkı |
| Devlet Katkısı | %30 | %30 |
| Sistemden Çıkış | 2 ay içinde cayma serbest | Yasak (Emeklilik yaşı veya 10 yıl şartı) |
| Emeklilik Şartı | 56 yaş + 10 yıl prim | SGK Emeklilik Yaşı (58-60-65 yaş) |
| Ödeme Şekli | Toplu para veya maaş | Emekli maaşına ek İkinci Maaş veya Toplu Ödeme |
TES NE ZAMAN DEVREYE ALINACAK
Hükümetin yol haritasına göre, düzenlemenin 2026 yılı Nisan ile Haziran ayları arasında yasalaşarak hayata geçmesi bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın teknik çalışmaları tamamlamasının ardından teklif TBMM'ye sunulacak. Yasanın Meclis'ten geçmesiyle birlikte, hem kamu çalışanları hem de özel sektör çalışanları için maaş bordrolarında yeni bir dönem resmen başlamış olacak.
