Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD’nin Avrupa’daki üretim stratejisine ilişkin yeni gelişmeler, şirketin Türkiye’de planladığı Manisa yatırımının geleceğini yeniden tartışmaya açtı. Bloomberg’in haberini aktaran Reuters’a göre BYD, Stellantis ve diğer Avrupalı otomobil üreticileriyle, bölgede düşük kapasiteyle çalışan fabrikaların devralınması konusunda görüşmeler yürütüyor. BYD’nin üst düzey yöneticisi Stella Li, şirketin bu tür tesisleri ortak girişim yerine kendi kontrolünde işletmeyi tercih ettiğini söyledi.
STELLANTIS VE AVRUPALI ÜRETİCİLERLE GÖRÜŞME
BYD’nin Avrupa’da mevcut tesisleri devralma seçeneğini gündemine alması, kıtada elektrikli araç üretiminde hız kazanmak isteyen Çinli üreticilerin yeni stratejisi olarak değerlendiriliyor. Avrupa’daki bazı büyük otomotiv tesisleri düşük kapasiteyle çalışırken, Çinli markalar da Avrupa Birliği pazarına daha hızlı ve yerel üretim avantajıyla girmek istiyor.
Reuters’ın aktardığına göre BYD, özellikle İtalya dahil olmak üzere Avrupa’daki bazı tesisler için temas yürütüyor. Stellantis ise söz konusu görüşmelere ilişkin yorum yapmadı.
Volkswagen tarafında da benzer tartışmalar gündeme gelmişti. Almanya’da IG Metall sendikası, Çinli otomobil üreticilerinin düşük kapasiteyle çalışan Volkswagen tesislerini kullanması fikrine temkinli yaklaşılması gerektiğini açıklamıştı. Reuters’a göre bu tartışmalarda Almanya’daki Zwickau tesisi gibi düşük kapasiteyle çalışan fabrikalar öne çıkıyor.
AVRUPA’DA İLK TESİS MACARİSTAN’DA
BYD’nin Avrupa’daki en önemli üretim ayağı ise Macaristan’ın Szeged kentinde kurulan tesis. Guardian’ın haberine göre BYD’nin Avrupa’daki ilk elektrikli araç fabrikası olarak öne çıkan Szeged tesisinin 300 bin araçlık yıllık kapasiteye ulaşması ve yaklaşık 10 bin kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.
Bu tablo, BYD’nin Avrupa’da hem sıfırdan tesis kurma hem de mevcut fabrikaları devralma yoluyla kapasite oluşturma arayışını birlikte yürüttüğünü gösteriyor.
MANİSA YATIRIMI İÇİN BELİRSİZLİK
BYD’nin Türkiye yatırımı Temmuz 2024’te büyük bir törenle duyurulmuştu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın açıklamasına göre şirketin yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla Manisa’da yıllık 150 bin araç kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile bir Ar-Ge merkezi kurması planlanmıştı. Tesisin 2026 sonunda üretime başlaması ve 5 bin kişiye kadar doğrudan istihdam yaratması hedeflenmişti.
Ancak son aylarda Manisa yatırımında ilerleme olup olmadığına ilişkin tartışmalar büyüdü. Bazı haberlerde yatırım sürecinin yavaşladığı ya da askıya alındığı iddia edilirken, Ticaret Bakanı Ömer Bolat şubat ayında yaptığı açıklamada BYD’nin Türkiye yatırımında “bir sorun olmadığını” ve görüşmelerin sürdüğünü söylemişti.
İTHALAT KOTASI VE SATIŞLAR TARTIŞILIYOR
Türkiye’de BYD’nin satış stratejisi de ayrı bir başlık olarak gündemde. Yerel basında yer alan haberlere göre, şirketin yatırım taahhüdü kapsamında sağlanan ithalat kotasının dolduğu ve yeni kota verilmediği öne sürüldü. Bu iddialara göre, Manisa tesisinde somut ilerleme sağlanmaması halinde BYD’nin Türkiye’ye yeni araç ithalatında sorun yaşayabileceği belirtiliyor.
Artık saatlerce beklemeyeceksiniz: BYD, şarj sorununu çözdü
BYD’nin Türkiye resmi fiyat listesinde ise markanın bazı modellerinin satışta görünmeyi sürdürdüğü görülüyor. Listede Seal gibi modeller için güncel tavsiye edilen fiyatlar yer alıyor.
Bu nedenle Türkiye pazarındaki asıl soru, BYD’nin mevcut stoklar, bayilerdeki araçlar ve olası yeni ithalat izinleriyle satışlarını nasıl sürdüreceği üzerinde yoğunlaşıyor.
AVRUPA HAMLESİ TÜRKİYE PLANINI NASIL ETKİLEYECEK?
BYD’nin Avrupa’da mevcut fabrikaları devralma yönündeki yeni stratejisi, Manisa yatırımının geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Şirket, Macaristan’daki tesisle Avrupa üretim ayağını kurarken, Stellantis ve diğer üreticilerle yapılabilecek anlaşmalar Avrupa’da daha hızlı kapasiteye ulaşmasını sağlayabilir.
Bu durum Türkiye açısından iki ihtimali gündeme getiriyor: Manisa yatırımı BYD’nin Avrupa üretim ağında tamamlayıcı bir merkez olarak ilerleyebilir ya da şirket, kısa vadede Avrupa’da hazır tesisleri kullanmaya öncelik vererek Türkiye yatırımını daha geri plana itebilir.
BYD'nin tahtını sarsan yeni Çinli dev: Geely dünya otomotiv pazarını ele geçiriyor
Şirketten ve Türk makamlarından Manisa yatırımının takvimine ilişkin yeni ve net bir açıklama gelmediği sürece, BYD’nin Türkiye planı otomotiv sektörünün en kritik belirsizliklerinden biri olmaya devam edecek.
