Yüksek finansman maliyetleri, daralan kredi limitleri ve artan teminat talepleri reel sektörün en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ederken, Merkez Bankası’nın fonlama maliyetini aşağı çeken son adımı iş dünyasında kredi faizlerinin de gerileyeceği beklentisini güçlendirdi. Bankalar kararın ardından vadesi dolan mevduatlarda bireysel yatırımcıya doğrudan bir milyon ve üzeri mevduatlarda bir aylık oranların yüzde 37 ve altında olduğunu beyan eder oldu. Merkez Bankası’nın haftalık repo ihalelerine yeniden başlamasıyla bankacılık sisteminin fonlama maliyetinin gecelik yüzde 40 seviyelerinden yüzde 37 seviyesine gerilemesi, piyasada yaklaşık 3 puanlık bir rahatlama olarak değerlendirildi.
Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı’nın da (TLREF) yüzde 36,94 seviyesine kadar çekilmesinin ardından iş dünyası temsilcileri bankalara çağrıda bulunarak bu düşüşün ticari kredi faizlerine yansıtılmasını istedi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, artan maliyetlerin yanı sıra finansmana erişimde yaşanan sıkıntıların şirketlerin üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti. Merkez Bankası’nın attığı adımı sanayici ve tüccarın üzerindeki faiz yükünü hafifletmek açısından olumlu bir başlangıç olarak değerlendiren Hisarcıklıoğlu, bankacılık sektörüne ticari kredi faizlerinde de aynı yönde hareket etme çağrısında bulundu. Politika faizi ile ticari kredi faizleri arasındaki farkın yaklaşık 20 puana ulaştığına işaret eden Hisarcıklıoğlu, mevcut faiz yükünün reel sektör açısından taşınabilir olmaktan çıktığını vurguladı. İş dünyasının finansmana erişimde karşılaştığı en büyük sorunların daralan kredi limitleri, yüksek faizler ve ağır teminat koşulları olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, KOBİ kredilerinde büyüme sınırlarının gevşetilmesi gerektiğini de ifade etti.
KREDİ FAİZLERİ YÜZDE 45-55 BANDINDA
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Başkanı İbrahim Burkay da, Merkez Bankası’nın fonlama maliyetini aşağı çeken adımının ticari kredilere yansıtılması gerektiğini belirtti. KOBİ ve ticari kredi faizlerinin yüzde 45 ile yüzde 55 bandında sıkıştığına dikkat çeken Burkay, bankaların fonlama maliyetindeki yaklaşık 3 puanlık gerilemeyi kredi kullanan işletmelere hızla aktarmasının üretim ve istihdamın devamlılığı açısından önemli olduğunu söyledi. Piyasadaki nakit sıkışıklığının sürdüğünü vurgulayan Burkay, BDDK’nın da KOBİ’lere yönelik kredi koşullarında esneklik sağlayacak düzenlemeleri hayata geçirmesi gerektiğini ifade etti. Benzer açıklama ATO Başkanı Gürsel Baran’dan da geldi. Baran, yüksek finansman maliyetlerinin KOBİ’lerin işletme sermayesini erittiğine dikkat çekerek, “Düşük maliyetli işletme sermayesi kredileri devreye alınmalı. Özellikle üretim, ihracat ve istihdamını koruyan işletmeler için uygun maliyetli, uzun vadeli ve belirli bir süre geri ödemesiz finansman modelleri oluşturulmalı” dedi. İş dünyasının talebi yalnızca kredi faizlerinin aşağı çekilmesiyle sınırlı değil. Reel sektör temsilcileri, yüksek enflasyonla mücadeleyi sekteye uğratmayacak şekilde üretime dönük finansman desteklerinin genişletilmesini istiyor. Özellikle KOBİ’lerin işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması, ihracatçıların finansmana erişiminin kolaylaştırılması, reeskont kredi imkanlarının artırılması ve teminat yetersizliği yaşayan firmalar için Kredi Garanti Fonu desteklerinin genişletilmesi talepler arasında öne çıkıyor. Yüksek faiz ortamının uzun süredir işletmelerin nakit akışını zorladığını belirten iş dünyası temsilcileri, kredi maliyetlerinde başlayacak kalıcı bir düşüşün şirketlerin finansman yükünü azaltarak yeni yatırım ve istihdam kararlarına da olumlu yansıyabileceğine dikkat çekiyor.
NEFES KREDİSİNDE 100 MİLYAR TL TALEBİ
KOBİ’lerin uygun maliyetli finansmana ulaşmasında öne çıkan araçlardan biri de TOBB, Kredi Garanti Fonu ve bankaların iş birliğiyle yürütülen Nefes Kredisi oldu. İş dünyası, uygun faizli ve uzun vadeli finansman imkanlarının genişletilmesini isterken Nefes Kredisi hacminin 100 milyar liraya ulaşmasını talep ediyor. Teminat yetersizliği nedeniyle bankacılık sisteminden yeterli kredi kullanamayan şirketlerin bu tür desteklerle finansmana erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor. Hisarcıklıoğlu, finansmanın reel ekonomi açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekerken, yeni kaynakların üretim ve istihdamın korunmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.
GÖZLER ŞİMDİ ÖZEL BANKALARDA
Merkez Bankası’nın fonlama tarafında attığı adımın ardından iş dünyasından yükselen sese kayıtsız kalmayan kamu bankaları kredi faizlerini indirme kararı aldı. İlk indirimlerin pazartesi günü başlayacağı duyuruldu. Kamu bankalarının kararı dikkatleri özel bankalara çekti. Önümüzdeki dönemde bankaların ticari kredi faizlerinde nasıl bir fiyatlama yapacağı yakından izlenecek. İş dünyasının temel beklentisi, özel bankaların da fonlama maliyetindeki düşüşü kredi faizlerine gecikmeden yansıtması. Faizlerde kalıcı bir gerilemenin başlaması halinde şirketlerin borçlanma maliyetlerinin azalması, işletme sermayesine erişimin kolaylaşması ve yatırımların yeniden hız kazanması bekleniyor. İş dünyasının ortak mesajı Merkez Bankası’nda başlayan faiz düşüşünün ticari kredi faizlerine de özel bankalarda bir an önce yansıtılması.
