Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Eylül ayına ait Ödemeler Dengesi İstatistikleri'ni kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye'nin cari işlemler hesabı eylül ayında 2 milyar 720 milyon dolar fazla verirken, altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası 7 milyar 342 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 642 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Eylül itibarıyla son 12 aylık yıllıklandırılmış verilere bakıldığında ise cari işlemler açığı yaklaşık 39,2 milyar dolar, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 76,8 milyar dolar seviyesinde kaydedildi. 12 aylık dönemde hizmetler dengesi 66,1 milyar dolar fazla verirken; birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 2,1 milyar dolar açık verdi.
HİZMETLER DENGESİNDE SEYAHAT VE TAŞIMACILIK GELİRLERİ ÖNE ÇIKTI
Eylül ayında hizmetler dengesinden elde edilen net gelir 9 milyar 14 milyon dolar oldu. Bu kalemin alt detaylarında öne çıkan veriler şu şekilde sıralandı:
Seyahat gelirleri: 6 milyar 573 milyon dolar
Taşımacılık hizmetleri: 3 milyar 88 milyon dolar net gelir
KRİPTO VARLIK İŞLEMLERİ İLK KEZ İSTATİSTİKLERE DAHİL EDİLDİ
TCMB, Merkezi Kayıt Kuruluşu'ndan (MKK) temin edilen veriler kapsamında kripto varlık işlemlerini ilk kez ödemeler dengesi istatistiklerine yansıttı. Bu doğrultuda, eylül ayında Türkiye'de yerleşik kişiler net 21 milyon dolar tutarında karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı yaparken, 49 milyon dolar değerinde stablecoin (değeri belirli bir varlığa sabitlenmiş kripto para) alımı gerçekleştirdi.
DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE GAYRİMENKUL HAREKETLERİ
Eylül ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net sermaye girişi 859 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar artış gösterirken, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki yatırımları 649 milyon dolar yükseldi.
Gayrimenkul işlemlerinde ise yabancı yatırımcıların Türkiye'deki net alımları 290 milyon dolara ulaşırken, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından gerçekleştirdiği gayrimenkul alımları 183 milyon dolar oldu.
PORTFÖY YATIRIMLARINDA 7,7 MİLYAR DOLARI AŞAN NET ÇIKIŞ
Portföy yatırımları kaleminde eylül ayında 7 milyar 733 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Yurt dışı yerleşik yatırımcıların piyasalardaki işlemleri şu şekilde gerçekleşti:
SATIŞLAR: Hisse senedi ve yatırım fonu piyasalarında 5 milyar 859 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) ise 495 milyon dolarlık net satış yapıldı.
YURT DIŞI TAHVİL İHRAÇ ALIMLARI: Yabancı yatırımcılar, yurt dışında ihraç edilen tahvillerde bankaların ihraçlarından 780 milyon dolar, Genel Hükümetin ihraçlarından 662 milyon dolar ve diğer sektörlerin ihraçlarından 32 milyon dolarlık net alım gerçekleştirdi.
YURT DIŞI KREDİLER VE MEVDUAT DEĞİŞİMLERİ
Yurt dışından sağlanan kredilere ilişkin kullanımlarda eylül ayında sektörler arasında farklılaşma görüldü. Bankalar yurt dışından kullandıkları kredilerde 820 milyon dolarlık net geri ödeme yaparken, Genel Hükümet 4 milyon dolar ve diğer sektörler 1 milyar 861 milyon dolarlık net kredi kullanımına imza attı.
Yurt dışındaki bankaların Türkiye'deki mevduatlarında ise toplamda 1 milyar 490 milyon dolarlık net azalış kaydedildi. Bu dönemde Türk lirası cinsinden mevduatlar 782 milyon dolar artarken, yabancı para cinsinden mevduatlar 2 milyar 272 milyon dolar geriledi.
RESMİ REZERVLER VE YILLIKLANDIRILMIŞ FİNANSMAN GÖRÜNÜMÜ
TCMB verilerine göre eylül ayında resmi rezervlerde 10 milyar 13 milyon dolarlık net azalış meydana geldi. Son 12 aylık yıllıklandırılmış cari açığın finansman kaynakları incelendiğinde ise kalemlerin katkıları şu şekilde oluştu:
POZİTİF KATKI SAĞLAYANLAR: Krediler 52,7 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 200 milyon dolar.
NEGATİF ETKİ OLUŞTURANLAR: Net efektif ve mevduat hareketleri 14,6 milyar dolar, finansal türevler 4,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 4,6 milyar dolar ve ticari krediler 1,9 milyar dolar.
Aynı yıllıklandırılmış dönemde Merkez Bankası'nın döviz cinsinden net rezervlerindeki azalış 31,4 milyar dolar olarak hesaplandı.
