Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili ve AR-GE Başkanı Prof. Dr. Doğan Aydal, balıkçılık sektörünün karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin yazılı açıklama yaptı. Türkiye denizlerinde, özellikle de Karadeniz’de avlanan su ürünleri miktarındaki artışın olumlu olduğunu belirten Aydal, sektörün yüksek maliyetler nedeniyle ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Aydal, “Ülkemiz denizlerinde ve özellikle Karadeniz’de avlanan su ürünlerinin miktarının artmış olması sevindiricidir. Ancak esas soru şudur: Balıkçılarımız bunca zahmetlerine rağmen geçinebiliyorlar mı? Karşılaştıkları sorunlarda arkalarında hükümet desteğini bulabiliyorlar mı?” ifadelerini kullandı.
“40 METRELİK TEKNE GÜNDE YAKLAŞIK 4 TON MAZOT TÜKETİYOR”
Balıkçıların en büyük gider kalemlerinden birinin akaryakıt olduğunu söyleyen Aydal, mazot fiyatlarındaki artışın yalnızca denizdeki avcılık maliyetini değil, balığın iç pazara ulaştırılmasını da pahalılaştırdığını belirtti.
Aydal, sektör temsilcilerinden aldığı bilgilere dayanarak 40 metrelik bir gırgır teknesinin günlük yakıt tüketiminin yaklaşık 4 ton, 25-30 metrelik teknelerde ise 2-2,5 ton seviyesinde olduğunu aktardı.
“Mazot fiyatlarının son bir yıl içerisinde yüzde 100’e yakın artmış olması balıkçılarımızın en büyük problemlerinden biridir” diyen Aydal, yakıt maliyetindeki artışın balıkçılığın sürdürülebilirliğini zorlaştırdığını savundu.
BİR GÜNLÜK İŞLETME GİDERİ 350 BİN TL’YE KADAR ÇIKABİLİYOR
Aydal, balıkçıların yalnızca akaryakıt giderleriyle karşı karşıya olmadığını, ağ, donanım, mantar ve işçilik maliyetlerinin de yükseldiğini söyledi.
Sektörden aktarılan rakamlara göre ağ ve donatım yatırımları hariç günlük işletme giderinin 350 bin TL’ye kadar çıkabildiğini belirten Aydal, 1.500 metre uzunluğunda ve 120 metre derinliğindeki bir gırgır ağının yaklaşık 40 ton ağırlığında olduğunu ifade etti.
Kilogram başına 500 TL fiyat üzerinden yalnızca ağın maliyetinin 20 milyon TL’ye, 15 işçinin 90 günlük çalışma maliyetinin ise yaklaşık 5,4 milyon TL’ye ulaştığını söyledi.
Aydal, ağda kullanılan yaklaşık 4 bin mantarın toplam maliyetinin de 40 bin ila 60 bin dolar arasında değiştiğini belirterek kurşun, halat ve diğer donanım giderlerinin bu rakamlara dahil olmadığını kaydetti.
KARADENİZ-İSTANBUL NAKLİYESİ 120 BİN TL
Balığın tutulduktan sonra pazara ulaştırılmasının da önemli bir maliyet kalemi olduğunu belirten Aydal, sektör temsilcilerinden aktarılan verilere göre Karadeniz-İstanbul arasında ortalama nakliye bedelinin 120 bin TL, Karadeniz-Ankara arasında ise 100 bin TL olduğunu söyledi.
Aydal, petrol fiyatlarının yükselmesinin balık kasaları ve ağ malzemeleri gibi petrol türevi ürünlerin maliyetlerini de artırdığını belirtti.
“Balıkçı hem denizde kullandığı yakıt nedeniyle hem de balığı tüketiciye ulaştırırken ödemek zorunda kaldığı nakliye ve malzeme giderleri nedeniyle ağır bir maliyet baskısı altında kalmaktadır.”
HAMSİ İÇİN KIYIDAŞ ÜLKELERE ORTAK KURAL ÇAĞRISI
Karadeniz’de hamsi avcılığına ilişkin uygulamalara da değinen Aydal, Türkiye’de 9 santimetrenin altındaki hamsinin pazara sunulmamasına yönelik düzenlemeyi doğru bulduğunu söyledi.
Bazı komşu ülkelerde daha küçük boydaki hamsilerin avlandığı yönündeki sektör temsilcilerinin iddialarını aktaran Aydal, Karadeniz’deki ortak stokların korunması için kıyıdaş ülkeler arasında ortak kurallar ve denetim mekanizmaları oluşturulması gerektiğini ifade etti.
“TÜRKİYE’DE KİŞİ BAŞINA BALIK TÜKETİMİ DÜŞÜK”
Balık tüketiminin artırılması gerektiğini de belirten Aydal, erişilebilir fiyat, soğuk zincir ve dağıtım politikalarının birlikte ele alınması çağrısında bulundu.
Sektörden aktarılan rakamlara göre Japonya’da kişi başına yıllık balık tüketiminin 55 kilogram, Türkiye’de ise ortalama 7,5 kilogram olduğunu söyleyen Aydal, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da bu rakamın 1,5 kilograma kadar gerilediğini ifade etti.
Aydal, talebin düşük olmasının balık fiyatlarını ve sektörün gelirlerini de etkilediğini savundu.
“10 YIL SONRA ELEMAN KALMAYACAK” ENDİŞESİ
Balıkçılık sektöründeki iş gücü sorununa da değinen Aydal, gençlerin mesleğe ilgisinin giderek azaldığını ve deneyimli tayfa bulmanın zorlaştığını söyledi.
Sektörde dile getirilen “10 yıl sonra eleman kalmayacak” endişesini aktaran Aydal, mesleki eğitim, güvenli çalışma koşulları, sosyal güvence ve ustadan çırağa bilgi aktarımının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
AYDAL’DAN YENİ BAKANLIK ÖNERİSİ
Av miktarındaki yıllık büyük dalgalanmaların fiyat istikrarını ve sektörün uzun vadeli plan yapabilmesini zorlaştırdığını söyleyen Aydal, bazı yıllarda av miktarındaki değişimin 120 bin tonu aştığını ifade etti.
Aydal, balıkçılık sektöründeki görev ve yetkilerin daha koordineli yürütülmesi amacıyla “Denizcilik, Balıkçılık ve Su Ürünleri Bakanlığı” kurulmasının gelecekte tartışılması gereken başlıklardan biri olduğunu belirtti.
