Hatay'ın Altınözü ilçesinde toprakla buluşan tescilli yöresel lezzet zahter bitkisinin bahar hasadı tüm hızıyla sürerken, gastronomi kentinin kültürel zenginliğini koruma altına alan 6 yeni ürünün daha coğrafi işaret almasıyla Hatay'daki toplam tescilli lezzet sayısı 70'e ulaştı.
Antakya Gastronomi Çarşısı'nda düzenlenen özel bir tanıtım programıyla duyurulan gelişme, deprem sonrası kentin yeniden ihya sürecinde mutfak mirasının ne denli büyük bir rol oynadığını ortaya koydu.
Altınözü ilçesine bağlı Kozkalesi mahallesindeki 8 dönümlük tarlada özenle yetiştirilen zahter, üreticilerin yüzünü güldürüyor.
Zorlu hasat dönemi, bölge ekonomisine büyük canlılık katıyor.
Şifa deposu olarak bilinen ve Hatay mutfağının vazgeçilmez parçası olan bu bitkiden bu yıl yaklaşık 10 ton rekolte bekliyorlar.
Tarlada üreticiden doğrudan kilogramı 300 TL'den çıkan şifalı bitki, Türkiye'nin farklı illerine gönderilirken 350 TL ile 400 TL arasındaki fiyatlardan alıcı buluyor.
Toplanan taze zahterler başta Adana, Mersin, Gaziantep, Bursa, Ankara, İstanbul ve İzmir olmak üzere birçok büyük şehre ve yurt dışına sevk ediliyor.
Üretim sürecini ve pazar ağını anlatan üretici Halil Akdemir, tarlada sabahın ilk ışıklarıyla işe başladıklarını belirtiyor. Akdemir, süreci şu sözlerle aktardı:
"Kozkalesi mahallesinde zahter hasadındayız.
Bahçemiz büyük ve verimimiz iyi.
Burası 8 dönümlük tarlanın komple zahter ekiliydi.
Türkiye'nin dört bir yanına zahter gönderiyoruz."
"Adana, Mersin, Gaziantep, Bursa, Ankara, İstanbul, İzmir gibi şehirlere ve yurt dışına gönderiyoruz.
Hasat Mart ayının 15'inde başlar ve Haziran ayının sonuna yakın biter.
Zahter, Hatay’da yemeklerde olmazsa olmazımız.
Zahterimiz bizim şifa depomuzdur."
"Biz çok olduğu için makasla topluyoruz, daha temiz oluyor ve arkasında çöpü olmuyor.
Daha güzel ve temiz sofralarımıza layık bir şekilde bunu gönderiyoruz.
Sabah saat 5'te başlıyoruz ve akşam saat 5'e kadar devam ediyoruz."
"Tarladan zahter kilosu 300 TL'den çıkarken 350 ila 400 TL bandında dış şehirlere gönderiliyor.
Bu sene çok şükür suyumuz da var, her şeyimiz var.
Buradan ortalama 10 ton verim bekliyoruz."
Geleneksel yöntemlerin aksine ürünü korumak için elle toplama yerine makas kullanan üreticiler, bu sayede zahterin çok daha temiz kalmasını sağlıyor.
Gün boyu tarlada çalışan işçiler, zahterin kullanım alanlarının zenginliğine dikkat çekiyor.
Hasat işçilerinden Gani Elmas, mesai saatlerini ve zahterin kullanım alanlarını şu şekilde özetledi:
"Burada zahter hasadı yapıyoruz. Hasat güzel başladı ve güzel biter.
Sabah 07.30'da başlıyoruz, akşam 15.30'da bırakıyoruz.
Zahterleri makasla topluyoruz, makasla zor olmuyor. Elle zor oluyor."
"Eskiden elle toplardık ve çok zor olurdu.
Zahteri ette, tavukta, börekte ve salatada kullanabilirsin.
Kaynatıp çay yerine içersin."
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yaralarını hızla saran Hatay, kültürel mirasını geleceğe taşımak adına dev adımlar atıyor.
Hatay Valisi Mustafa Masatlı liderliğinde yürütülen ihya çalışmaları kapsamında kentin zengin gastronomi kültürü de unutulmadı.
Hatay Valiliği İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü Mustafa Örgüt öncülüğünde yürütülen tescil seferberliği sonucunda; Hatay Arap kebabı, müşebbek tatlısı, Antakya kerebici, zahterli kahkesi, adesiye yemeği ve keşşir dolması Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenerek coğrafi işaret aldı.
Yapılan bu son hamleyle birlikte, deprem öncesinde 25 olan tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı büyük bir başarıyla 70'e yükseldi.
Gastronomi Çarşısı'ndaki tanıtım toplantısında önemli açıklamalarda bulunan Vali Mustafa Masatlı, Hatay mutfağının derinliğini ve zenginliğini dünyaya kanıtlamayı amaçladıklarını ifade etti.
Kentin şu an coğrafi işaretli ürün listesinde Türkiye genelinde üçüncü sırada yer aldığını belirten Vali Masatlı, tescil sürecine dair şu bilgileri paylaştı:
"Kültürümüzün de bu manada yeniden ihya edilmesi ve kendi değerlerimizin de kayıt altına alınması gerekiyordu.
Bu manada 6 Şubat 2023 tarihinde bizim 25 tescilli coğrafi işarete sahip ürünümüz vardı ve biz Türkiye'de 25.'ydik.
Burada arkadaşlarımızla beraber bir ekip kurarak buradaki değerlerimizi, lezzetlerimizi ve ürünlerimizi tekrar ortaya çıkarıp bunların tescillenmesi yönünde çalışmalarımıza başladık."
"Bugün 6 yeni coğrafi işaretle birlikte coğrafi işaretli ürün sayımızı 70'e çıkartmış durumdayız ve şu an Türkiye üçüncüsüyüz.
Hatay'ın mutfağı güçlüdür. Hatay'ın mutfağı derindir ve zengindir.
Biz Hatay mutfağının Türkiye birincisi hatta dünyanın en güzel mutfağı olduğunu biliyoruz."
"O manada 50 yeni coğrafi işaretli ürün başvurumuz patent kurumunda sürüyor.
İnşallah ürünlerimiz orada kayıt altına alındıktan sonra tescil olduktan sonra da 120 coğrafi işaretli ürün sayımızla beraber bizler Türkiye birincisi olacağız.
Bugün 6 coğrafi işaretli ürünümüzün başta Hatayımıza olmak üzere ülkemize ve dünya gastronomisine hayırlı olmasını diliyorum."
Antakya Belediye Başkanı İbrahim Naci Yapar ise kentin sadece gastronomi alanında değil, bütüncül bir yaklaşımla küllerinden doğduğunu belirtti.
Kazanılan her tescilin Hatay lezzetlerini küresel bir marka haline getirmede büyük rol oynadığını vurgulayan İbrahim Naci Yapar, tüm lezzet düşkünlerini bu eşsiz tatları yerinde denemeye çağırdı.
İbrahim Naci Yapar, duygularını şu sözlerle aktardı:
"Hatayımızın, Antakya'mızın aslında sayısı çok daha fazla ürünü var.
Bugün bunlardan 6 tanesini daha tescillemiş oluyoruz.
Bir dünya markası haline getiriyoruz.
Zannedersem bugün itibarıyla 70 sayısına ulaştık."
"Bu lezzetleri, bu güzelim tadı biz istiyoruz ki sadece Antakyalıyız, Hataylımız değil, bunu bütün Türkiye'ye hatta damak tadına güvendiğini bütün dünya insanlarımızı da davet ediyoruz.
Bu eşsiz bir lezzet ve güzellikti.
Aslında bu gastronomi ürünleri çok çeşitli bir kültürün ürünü ve buradaki kültürün çeşitliliğin neticesinde ortaya çıkan ürünlerdi."
"O yüzden herkesin her damak tadına hitap edilecek güzellikte gastronomiyi tescil ettirdiğimiz ürünlerimiz var.
O yüzden aslında çok şey anlatmaya gerek yok.
Çok şey söylemeye gerek yok ve gelip görmek gerekir."
"Burada bir masayı beraber paylaşıp bu ürünlerin lezzetini tatmamız gerekiyor.
Biz bu vesileyle herkesi ama herkesi Antakya'mıza, Hatayımıza bekliyoruz.
Onlarla beraber bu mutluluğu beraber yaşamak istiyoruz."
"Antakya sadece gastronomide değil, yeniden inşa ve yeniden ihya oluyor.
Antakya'mızın yeniden bu şehirleşmesine de aslında hep beraber bu vesileyle şahitlik etmiş olacağız."
