2026 bütçesinin ilk yedi aylık gerçekleşmeleri, akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi ile trafik para cezaları arasındaki dikkat çekici farkı ortaya koydu. Eşel mobil sistem nedeniyle akaryakıttaki ÖTV'den feragat eden ekonomi yönetiminin açığı farklı kalemlerden gidermeye çalıştığı ileri sürüldü. Siyasal iktisatçı İnan Güney, genel bütçe gelirlerinin ocak-temmuz dönemine ilişkin tahakkuk ve tahsilat tablosunu sosyal medya hesabından paylaşarak, özellikle petrol ve doğalgaz ürünlerinden alınan ÖTV ile trafik cezalarındaki tahsilat oranlarına dikkat çekti.
Akaryakıta gece yarısı zammı! Benzin ve motorinin litre fiyatı değişti
AKARYAKIT ÖTV’SİNDE 656,5 MİLYARLIK HEDEFİN YÜZDE 27,3’Ü TOPLANDI
Paylaşılan bütçe tablosuna göre, petrol ve doğalgaz ürünlerinden 2026 yılının ilk yedi ayında; 200 milyar 396 milyon TL vergi tahakkuk etti, 179 milyar 190 milyon TL tahsilat yapıldı, 2026 yılı bütçe hedefi 656 milyar 504 milyon TL olarak belirlendi.
Buna göre yılın ilk yedi ayında yıllık bütçe hedefinin yalnızca yüzde 27,3’ü tahsil edilmiş oldu.
Tahakkuk eden verginin tahsil edilme oranı ise yüzde 89,4 olarak gerçekleşti.
Güney, bu tabloyu benzin ve motorinde uygulanan vergi düzenlemeleriyle ilişkilendirerek, “Benzin ve mazotta eşel mobil indirimlerinin faturası netleşiyor. İlk 7 ayda petrol ve doğalgaz ürünlerinden 179 milyar lira ÖTV geliri elde edildi. Yıl sonu hedefi 656 milyar liraydı. İlk 7 ayda hedefin sadece yüzde 27,3’ü toplandı.” ifadelerini kullandı.
“ŞİMŞEK BUNUN ACISINI BAŞKA VERGİLERLE TELAFİ ETMEYE ÇALIŞACAKTIR”
Güney, akaryakıt ÖTV gelirinin yıllık hedefin gerisinde kalmasının bütçenin diğer gelir kalemleri üzerinde baskı oluşturabileceğini savundu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bu kaybı başka vergi kalemleriyle karşılamaya çalışacağını öne süren Güney, “Şimşek bunun acısını başka vergilerle telafi etmeye çalışacaktır. O zaman kim zenginleştiyse git ondan al demek lazım.” dedi.
TRAFİK CEZALARINDA 52,6 MİLYAR TL TAHSİLAT
Bütçe tablosunda dikkat çeken bir diğer kalem ise trafik para cezaları oldu.
2026 yılının ocak-temmuz döneminde trafik cezalarında; 121 milyar 263 milyon TL tahakkuk, 52 milyar 621 milyon TL tahsilat gerçekleşti.
Yılın tamamı için bütçeye konulan trafik para cezası geliri hedefi ise 73 milyar 345 milyon TL.
Buna göre yıl sonu için öngörülen trafik cezası gelirinin yüzde 71,7’si daha ilk yedi ayda tahsil edildi.
KESİLMİŞ ANCAK HENÜZ TAHSİL EDİLMEMİŞ CEZA 68,6 MİLYAR TL
Tahakkuk ile tahsilat arasındaki fark da dikkat çekici büyüklüğe ulaştı. Tablodaki verilere göre trafik cezalarında yaklaşık 68,6 milyar TL’lik tahakkuk henüz tahsilata dönüşmedi.
Başka bir ifadeyle devletin trafik cezaları nedeniyle tahakkuk ettirdiği toplam tutar 121,3 milyar lirayı aşarken bunun 52,6 milyar lirası kasaya girdi.
Güney bu durumu, “Halihazırda kesilmiş ama tahsil edilmemiş ceza tutarı 68 milyar lira.” sözleriyle değerlendirdi.
“KİM DEMİŞ İKTİDARIN HEDEFLERİ TUTMUYOR DİYE”
İnan Güney, akaryakıt ÖTV’sindeki düşük gerçekleşme ile trafik cezalarındaki yüksek gerçekleşme oranını karşılaştırarak ironik bir değerlendirmede bulundu.
Güney, “Mazot ve benzinde ÖTV kaybının bir kısmı trafik cezaları ile telafi ediliyor. İlk 7 ayda vatandaş trafik cezalarına 52,6 milyar lira ödedi. Yıl sonu gelir hedefinin yüzde 71,7’si tahsil edildi. Yıl sonu gelir hedefi 73,4 milyar lira. Halihazırda kesilmiş ama tahsil edilmemiş ceza tutarı 68 milyar lira. Kim demiş iktidarın hedefleri tutmuyor diye...” ifadelerini kullandı.
Temmuzda bütçe giderleri yüzde 59,8 sıçradı: Açık 378 milyar lira
İKİ KALEM ARASINDA ÇARPICI FARK
Veriler, yılın ilk yedi ayında iki bütçe kaleminin yıllık hedefe ulaşma hızında belirgin bir ayrışma olduğunu ortaya koyuyor.
Petrol ve doğalgaz ürünleri ÖTV’si:
- Yıllık hedef: 656,5 milyar TL
- Tahsilat: 179,2 milyar TL
- Hedefe ulaşma oranı: %27,3
Trafik para cezaları:
- Yıllık hedef: 73,3 milyar TL
- Tahsilat: 52,6 milyar TL
- Hedefe ulaşma oranı: %71,7
