Trafik güvenliğini artırmak ve sahteciliğin önüne geçmek amacıyla yürürlüğe giren yeni plaka yönetmeliği, araç sahipleri için hem kolaylıkları hem de çok ağır yaptırımları beraberinde getirmekte. Yıllardır trafikte büyük bir karmaşaya neden olan APP (Avrupa Press Plaka) kullanımında kurallar sil baştan yazıldı.
İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelikle, araç plakalarında karekodlu (QR kod) ve standart ölçü dönemi resmen başladı. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) tarafından basılan ancak "APP plaka" görünümünde olan kusurlu plakalar için araç sahiplerine müjdeli haber geldi: Değişimler tamamen ücretsiz yapılacak. Öte yandan, merdiven altı üretilen yasa dışı sahte APP plaka kullananları 140 bin TL'ye varan devasa idari para cezaları, hapis istemi ve araç bağlama gibi ağır yaptırımlar bekliyor. Peki, APP plaka değişimi ücretsiz mi, yetkili merkezler nerede ve QR kodlu plaka nedir? İşte detaylar...
MÜHÜRLÜ AMA KUSURLU PLAKALARA ÜCRETSİZ YENİLEME
Birçok sürücü, plakasını yasal yollardan Şoförler Odası'ndan almasına rağmen, baskı hatası (harf kalınlığı veya karakter yapısı) nedeniyle trafik denetimlerinde "APP plaka" muamelesi görüp ceza yeme korkusu yaşıyordu. Yeni düzenleme ile bu mağduriyet giderildi ve sorumluluk TŞOF’a yüklendi. Eğer trafik polisleri, plakanızın resmi TŞOF mühürlü olmasına rağmen standart ölçülere uymadığını tespit ederse, sizden hiçbir "plaka basım talep belgesi" istenmeden değişim süreci başlatılacak. İlgili Şoförler Odası, kendi bastığı bu hatalı plakayı hiçbir ücret talep etmeksizin standartlara uygun yenisiyle değiştirmek zorunda olacak.
APP PLAKA YASAĞI 1 OCAK 2027'YE UZATILDI
Karmaşanın önüne geçmek için İçişleri Bakanlığı bir geçiş takvimi belirledi. Üzerinde resmi mühür ve damga bulunan, yasal yollarla alınmış tüm plakalar (harf kalınlığı ölçülere uymasa bile) 1 Ocak 2027 tarihine kadar geçerli sayılacak. Ancak bu tarihten sonra trafikteki tüm araçların tek tip, karekodlu ve standart ölçülerdeki plakalara geçmesi zorunlu hale gelecek.
SAHTE APP PLAKA CEZALARI
Yönetmelik, yasal mühürlü plakaları koruma altına alırken, internetten veya merdiven altı yerlerden alınan sahte APP plakalar için tarihin en ağır cezalarını getirdi. Okunmayı zorlaştıran veya tamamen sahte olan APP plakaları kullanan sürücülere anında 140 bin TL idari para cezası kesilecek. Ayrıca sürücüler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgede sahtecilik" suçundan 2 yıldan 5 yıla kadar hapis istemiyle dava açılabilecek.
APP PLAKA DEĞİŞİMİ ÜCRETSİZ Mİ OLACAK?
Plakanızın ücretsiz değiştirilebilmesi için plakanın mutlaka yasal yollardan alınmış olması ve üzerinde TŞOF mührü bulunması gerekiyor. Mühürlü olduğu halde baskı hatası (kalın harf vb.) nedeniyle APP gibi duran plakalar Şoförler Odası tarafından ücretsiz yenileniyor. Dışarıdan yasa dışı yaptırılan plakalar bu kapsama girmiyor.
APP PLAKASI ÜCRETSİZ NASIL DEĞİŞTİRİLİR?
Bu işlem trafik ekiplerinin tespitiyle başlıyor. Bir çevirmede trafik polisi, mühürlü plakanızın hatalı basıldığını (yönetmeliğe aykırı ölçüde olduğunu) tutanak altına alırsa, normalde zorunlu olan "plaka basım talep belgesi"ne ihtiyaç duymadan, plakanızı aldığınız yetkili Şoförler Odası'na giderek bedelsiz şekilde değişimi gerçekleştirebilirsiniz.
APP YETKİLİ PLAKA DEĞİŞİM MERKEZLERİ NEREDE?
Yasal plaka basım ve değişim işlemleri, yalnızca Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu'na (TŞOF) bağlı olan, bulunduğunuz il veya ilçedeki "Şoförler ve Otomobilciler Odası" merkezlerinde yapılmaktadır. Noterden veya Emniyet'ten alınan belgelerle basım işlemleri sadece bu odaların atölyelerinde gerçekleştirilir.
ARACA YASA DIŞI PLAKA NEDENİYLE EL KONULUR MU?
İlk tespitte aracınız 30 gün süreyle trafikten men edilerek otoparka çekilir (bağlanır). İhlalin aynı yıl içinde ikinci kez yapılması durumunda ise trafikten men süresi 60 güne çıkmaktadır.
QR KODLU PLAKA NEDİR?
QR kodlu (karekodlu) plaka, sahteciliği tamamen bitirmek için geliştirilen yeni nesil standart plakadır. Plaka üzerinde yer alan karekod ve özel seri numarası, trafik polisleri tarafından okutulduğunda aracın şasi numarası, plakanın nerede ve ne zaman basıldığı gibi tüm şeceresini dijital ortamda gösterir. Üzerinde TŞOF mührü ve güvenlik işaretleri barındırır.
