Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları imzasıyla yayımlanan açıklamada, Türkiye’de insan hakları savunucuları ve avukatlara yöneltilen suçlamalara ilişkin kaygılar ayrıntılı biçimde paylaşıldı. Açıklamada, özellikle terörle mücadele yasalarının kullanım biçiminin, ifade özgürlüğü, örgütlenme hakkı ve savunma faaliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu yönünde endişe dile getirildi.
İHD ÜYELERİNE YÖNELİK ÖRNEKLER SIRALANDI
Açıklamada, Türkiye’den çeşitli örnekler verilerek İnsan Hakları Derneği üyelerine yöneltilen suçlamaların kapsamı aktarıldı. Buna göre İHD üyesi Hatice Onaran’ın, cezaevindeki tutuklulara kurum kuralları çerçevesinde maddi destek sağladığı gerekçesiyle “terörizmin finansmanı” suçlamasından 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldığı, 14 Şubat tarihinde ise sağlık gerekçesiyle tahliye edildiği belirtildi.
İHD avukatları Osman Süzen ve Suna Bilgin hakkında da “silahlı terör örgütü üyeliği” suçlaması yöneltildiği kaydedilen açıklamada, Suna Bilgin’in savunma faaliyetleri kapsamında 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkum edildiği, Osman Süzen’in ise beraat ettiği bilgisine yer verildi.
“AVUKATLIK FAALİYETLERİYLE BAĞLANTILI MAHKUMİYET” VURGUSU
BM uzmanları, Suna Bilgin hakkındaki mahkumiyet kararının avukatlık faaliyetleriyle bağlantılı olmasından endişe duyduklarını belirtti.
Açıklamada ayrıca geçen ay İHD üyeleri Tuğba Kahraman ve Mehmet Acettin hakkında da benzer suçlamaların yöneltildiği, İHD üyesi İsmail Boyraz’ın ise Mayıs 2024’te Ankara’da katıldığı bir protesto nedeniyle “kanuna aykırı toplantıya katılmak” suçlamasıyla soruşturma altında bulunduğu aktarıldı.
DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ: GÜVENLİK VE MİSİLLEMEYE KARŞI KORUMA
BM uzmanları, bu konudaki endişelerin yetkililerle paylaşıldığını belirterek, avukatların güvenliğinin sağlanmasının devletin temel yükümlülüklerinden biri olduğuna işaret etti.
Açıklamada şu vurgu yapıldı:
"Avukatların güvenliğinin sağlanması, yıldırma ile misillemeye karşı korunmaları devletin yükümlülüğü"
Bu çerçevede savunma faaliyetleri yürüten hukukçuların baskı, tehdit ve cezai yaptırım riskinden korunması gerektiği ifade edildi.
TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATINDA ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
BM uzmanları açıklamasında Türkiye’ye, terörle mücadele mevzuatının uluslararası insan hakları hukukuyla uyumlu hale getirilmesi çağrısı yapıldı.
Açıklamada, söz konusu mevzuatın yasallık, gereklilik, orantılılık ve ayrımcılık yapmama ilkeleriyle uyumlu, açık ve dar kapsamlı bir terör tanımı içermesi gerektiği belirtildi. Ayrıca bu tür düzenlemelerin ifade özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, barışçıl toplanma ve örgütlenme haklarını keyfi biçimde sınırlandırmak ya da keyfi gözaltı ve tutuklamaları meşrulaştırmak amacıyla kullanılmaması gerektiği vurgulandı.
Açıklamanın sonunda, Türkiye hükümetine insan hakları savunucularının kriminalize edilmesine son verme çağrısı yinelendi.
BM uzmanları, terörle mücadele yasalarının kullanımına ilişkin kaygıların daha önce de BM Özel Usuller mekanizması tarafından 2023 ve 2020 yıllarında Türkiye’ye iletilen yazışmalarda gündeme getirildiğini hatırlattı.
Uzmanlar, konuya ilişkin Türk hükümetiyle temasların halen sürdüğünü bildirdi.
