Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), Ocak-Şubat 2026 döneminde İstanbul genelinde yürüttüğü kapsamlı araştırmayla Ne Eğitimde Ne İstihdamda (NEET) kavramının gençlerin gerçek durumunu yansıtmakta yetersiz kaldığını ortaya çıkardı.
Dr. Luis Pinedo Caro imzası taşıyan çalışmada, 18-29 yaş grubundaki en az meslek lisesi mezunu 3 bin genç hane halkı nezdinde incelendi.
Mevcut NEET ölçütlerinin sadece örgün eğitimde ya da ücretli işte yer alanları üretken kabul etmesi, haftalarca sınavlara hazırlanan, evde bakım üstlenen ve gönüllülük yapan kitleyi haksız biçimde 'evde oturan' veya 'boşta' sınıfına sokuyor.
Gençler gece yatağa yattıklarında sadece para düşünüyor
İSTANBUL'DA NEET ORANI YÜZDE 19,4 SEVİYESİNE GERİLEDİ
Araştırma sonuçları, piyasa dışındaki üretken faaliyetlerin hesaba katılmasıyla tablonun tamamen değiştiğini gösteriyor.
İstanbul kentinde eğitimli gençler arasında resmi verilerle yüzde 35,5 şeklinde hesaplanan NEET oranı, yeni kriterler eklendiğinde yüzde 19,4 seviyesine kadar düşüş kaydediyor.
Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) gibi zorlu sınavlara çalışan gençlerin bireysel eğitim çabaları denkleme girdiğinde oran ilk etapta yüzde 27,4 düzeyine geriliyor.
Yakın dönemde örgün eğitime başlama planı bulunan kitle eklendiğinde veri yüzde 21,2 rakamına iniyor.
Haftada en az 10 saatini çocuk ya da yaşlı bakımına ayıranlar ile sivil toplum kuruluşu (STK) çatısında çalışanlar da dahil edildiğinde toplam gerileme 16 puanı buluyor.
KADINLARDA NEET ORANINDA 20 PUANLIK DÜŞÜŞ MEYDANA GELDİ
Yeniden yapılan sınıflandırma adımları, genç kadınlar cephesindeki tablonun seyir hatlarını daha belirgin hale getiriyor.
Araştırma verilerine göre kadınların NEET oranında yaklaşık 20 puanlık gerileme yaşandı.
Ortaya çıkan bulgular, genç kadınların iş gücü dışında kalmasının ana sebebinin evdeki bakım yükünden ziyade eğitime devam etme arzusu olduğunu belgeliyor.
Buna karşın çocuk sahibi olan kadınlar, çocuk bakımına erkeklerin yaklaşık iki katı kadar zaman ayırıyor.
Araştırmacılar, kadınların iş gücü piyasasına katılımı önündeki asıl engelin çocuk sahibi olma eğilimleriyle birlikte 30'lu yaşlarda belirdiğini ifade ediyor.
Türkiye'de milyonlarca genç, kıyafet bile alamayacak durumda
GÖNÜLLÜ GENÇLERİN ÜÇTE İKİSİ ZATEN BİR İŞTE ÇALIŞIYOR
Çalışmada ele alınan piyasa dışı bir diğer ana başlığı sivil toplum alanındaki gönüllülük faaliyetleri oluşturuyor.
İstanbul genelindeki genç nüfusun yüzde 5,6 kadar bir kesimi STK bünyesinde düzenli gönüllü çalışmalara katılım sağlıyor.
Ancak incelemede öne çıkan en kritik ayrıntı, gönüllülük yapan gençlerin üçte ikisinin zaten bir işte istihdam edilen kişilerden oluşması oldu.
İNGİLTERE MENŞELİ NEET MODELİ TÜRKİYE'YE UYMUYOR
Raporun sonuç bölümünde, Birleşik Krallık merkezli kurumsal yapıya göre şekillenen NEET kavramının Türkiye sosyolojisiyle örtüşmediği bildirildi.
Türkiye'deki geniş aile yapısı, yoğun sınava hazırlık kültürü ve yaygın gayri resmi eğitim süreçleri mevcut kalıpları zorluyor.
Araştırmacı Dr. Luis Pinedo Caro, çalışma çıktılarında şu tespitlere yer veriyor:
"Geleneksel NEET tanımı gençlerin ücret karşılığı olmayan ancak toplumsal ve bireysel açıdan büyük değer üreten çabalarını yok sayıyor.
Daha sağlıklı ve nitelikli sosyal politikalar üretebilmek adına gençlerin sınav hazırlıklarını, ev içi bakım emeklerini ve gönüllülük faaliyetlerini de ölçüm sistemlerine dahil etmemiz gerekiyor."
