Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), taşınmaz alım-satım işlemlerinde vergi kaybını engellemek amacıyla Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı denetimlerinden birini başlattı. 2026 yılının ilk ayıyla birlikte, son 5 yıl içerisinde ev, arsa veya iş yeri alıp satan ve tapuda beyan ettiği tutarı piyasa gerçeklerinin altında gösteren on binlerce vatandaşa resmi tebligatlar ulaştırıldı.
DENETİMLER MERCEK ALTINDA: SON 5 YIL TARANIYOR
Geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde 81 ilde toplam 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleşti. Bu devasa işlem hacminde, her tapu devri sırasında satış bedelinin %4’ü oranında ödenmesi gereken tapu harcı, devletin önemli gelir kalemlerinden birini oluşturuyor. Ancak bazı alıcı ve satıcıların, harç miktarını düşürmek amacıyla satış bedelini düşük gösterme yoluna gitmesi üzerine GİB, geriye dönük 5 yıllık tüm kayıtları yapay zeka ve banka transfer verileriyle çapraz kontrole aldı.
VERGİ ZİYAI CEZASINDA %300 ARTIŞ
Tapuda usulsüz beyanda bulunanları bekleyen yaptırımlar, kısa süre önce Meclis’te kabul edilen yeni yasal düzenleme ile ağırlaştırıldı. Daha önce eksik ödenen harç üzerinden %25 olarak uygulanan vergi ziyaı cezası, radikal bir kararla %100’e çıkarıldı.
Bu durum, usulsüzlüğü tespit edilen bir vatandaşın, hem aradaki eksik harcı hem de bu harç miktarı kadar (iki katına denk gelen) ağır bir cezayı ödemesi anlamına geliyor.
5 GÜNLÜK KRİTİK SÜRE: "İZAHA DAVET" DÖNEMİ
GİB tarafından adreslere gönderilen çağrı yazılarında, işlemlerinde şüphe bulunan tarafların 5 gün içinde ilgili birimlere başvurarak ifade vermeleri talep edildi. Bu kısa süre, mükelleflerin "izaha davet" mekanizmasından yararlanarak ağır cezalardan kurtulabilmeleri için son çıkış yolu olarak görülüyor.
"PİŞMANLIK" FORMÜLÜ İLE CEZASIZ KURTULUŞ
Ağır vergi yüküyle karşılaşmak istemeyen taşınmaz sahipleri için "pişmanlık" başvurusu altın değerinde bir fırsat sunuyor. Tebligatı alan ve belirlenen süre içinde hatasını kabul eden kişiler, yalnızca eksik ödedikleri harcı ve bu tutarın güncel faizini ödeyerek dosyayı kapatabilecek.
GİB yetkilileri, denetimlerin sadece konutlarla sınırlı kalmayacağını, tüm ticari ve bireysel taşınmaz hareketlerinin piyasa rayiç bedelleriyle uyumunun titizlikle takip edileceğini vurguluyor.
