İsviçre'nin Zürih kentinde gerçekleştirilen kapsamlı bir restorasyon projesiyle, binalardaki geleneksel ısıtma sistemleri yüksek elektrik tüketen klimaların yerini alacak hibrit bir soğutma mekanizmasına çevrildi. İsviçre televizyonu SRF'nin aktardığı verilere göre, radyatörlerin özel alüminyum lamelli konvektörlerle değiştirilmesi ve 20 derecelik su sirkülasyonunun sağlanması, binanın merkezi enerji tüketimini yüzde 66 oranında azalttı.
ESKİ RADYATÖRLERİN YERİNİ ALACAK
Yaz aylarında duvarları ısı depolayan ve soğutulması zor olan eski binalar (altbau) için geliştirilen mühendislik çözümü, dış cepheye asılan geleneksel motorlu klimaları devre dışı bırakıyor. İsviçre televizyonu SRF'nin incelediği Zürih'teki tarihi binada, eski döküm radyatörler sökülerek pencere altlarına özel tasarımlı alüminyum lamelli konvektörler entegre edildi. Sistem, yaz modunda borulardan 20 derece sıcaklığında su akıtarak çalışıyor. Konvektörlerin içine yerleştirilen küçük boyutlu vantilatörler, odadaki sıcak havayı alüminyum panellerin üzerinden geçirerek soğutuyor ve mekana geri üflüyor.
20 DERECELİK SU SİRKİLASYONU SAĞLANDI
Yeni nesil soğutma sisteminde tesisatta dolaşan suyun tam olarak 20 derecede sabitlenmesi, mimari dokunun korunması açısından kritik bir mühendislik hesaplamasına dayanıyor. Suyun daha soğuk olması durumunda metal yüzeylerde oluşacak yoğuşma (nem) suyu, binanın duvarlarına ve ahşap zeminine zarar verme potansiyeli taşıyor. 20 derecelik sınır, çiğ noktası (dew point) riskini sıfırlayarak su damlacıklarının oluşumunu engelliyor. Aynı tesisat ağı, kış modunda (ısıtma) devreye girdiğinde alüminyum konvektörlerden 26 derece sıcaklığında su geçirerek iç mekanı yüksek enerji verimliliğiyle ısıtıyor.
GELECEĞİN ŞEHİR PLANLAMASINDA SOĞUTMA AĞI KURULABİLİR
Uygulanan mimari revizyon, binanın bölgesel ısıtma (Fernwärme) ağından çektiği enerji miktarını üçte iki oranında (%66) düşürerek elektrik faturalarında devasa bir tasarruf sağladı. İsviçre araştırma enstitüsü Empa'da görevli uzman Matthias Sulzer, Zürih'te uygulanan bu sistemle birlikte artık yıl genelinde ısıtmadan daha çok soğutma işlemi yapıldığını belirtiyor. Küresel iklim değişikliğiyle birlikte dengelerin tamamen yer değiştirdiğini vurgulayan Sulzer, gelecekteki modern şehir planlamalarında bölgesel ısıtma hatlarının yerini yavaş yavaş "bölgesel soğutma ağlarının" alacağını ifade ederek süreci, "Çünkü artık soğutmak, yeni ısıtma konseptidir" deklarasyonuyla özetliyor.
STANDART KALORİFER PETEKLERİNDEN SOĞUK SU GEÇİRMEK TEHLİKELİ Mİ?
Standart döküm veya çelik panel radyatörler, soğutma işlemi için tasarlanmamıştır. Bu peteklerden kontrolsüz bir şekilde soğuk su geçirildiğinde, odadaki sıcak havanın petek yüzeyine çarpmasıyla anında yoğuşma (terleme) başlar. Hızla biriken sular parkeleri şişirir, duvarlarda derin küf ve mantar oluşumuna zemin hazırlar. Zürih'teki sistemin başarısı, suyun sıcaklığının yoğuşma noktasının üzerinde (20 derece) tutulmasında ve alüminyum lameller ile entegre fanların havayı cebri olarak sirküle etmesinde yatmaktadır.
EVE MANTOLAMA ŞART KOŞULDU
Bina teknolojisi uzmanlarının üzerine basarak vurguladığı en önemli pratik detay, bu soğutma tesisatının zayıf yalıtımlı evlerde tek başına bir 'mucize' yaratmayacağıdır. Klasik split klimalar havaya anında şok soğuk (4-8 derece) üfleyerek yalıtımsız odaları bile zorla soğutabilirken; 20 derecelik suyla çalışan hibrit konvektörler pasif soğutma prensibine dayanır. Zürih'teki tarihi binada sağlanan yüzde 66'lık enerji tasarrufu, eski pencerelerin modern yalıtımlı camlarla değiştirilmesi ve dış cephenin mükemmel şekilde izole edilmesiyle mümkün olmuştur. Kötü yalıtımlı bir binada güneş ısısı sürekli içeri gireceği için, bu tür yumuşak soğutma sistemleri mekanın ısısını düşürmekte yetersiz kalacaktır.
