Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesiyle oluşan bu gökyüzü olayı, Türkiye saatiyle 28 Ağustos sabaha karşı 04.12'de Ay'ın yarı gölge (penumbra) alanına girmesiyle resmen başlıyor. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) verilerine göre, Ay'ın Dünya'nın karanlık gölge konisine (umbra) girerek çıplak gözle net bir şekilde karardığının görüleceği parçalı tutulma evresi saat 06.12'de start alacak. Yaklaşık 5 saat sürecek olan bu doğa olayının en belirgin ve yoğun anında, Ay yüzeyinin yüzde 93'lük bölümü gölgede kalarak kızıl ve bakır tonlarında bir renk yelpazesi sunacak.
NASA AY TUTULMASI SAATLERİNİ AÇIKLADI
Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesiyle oluşan bu gökyüzü olayı, Türkiye saatiyle 28 Ağustos sabaha karşı 04.12'de Ay'ın yarı gölge (penumbra) alanına girmesiyle resmen başlıyor. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) verilerine göre, Ay'ın Dünya'nın karanlık gölge konisine (umbra) girerek çıplak gözle net bir şekilde karardığının görüleceği parçalı tutulma evresi saat 06.12'de start alacak. Yaklaşık 5 saat sürecek olan bu doğa olayının en belirgin ve yoğun anında, Ay yüzeyinin yüzde 93'lük bölümü gölgede kalarak kızıl ve bakır tonlarında bir renk yelpazesi sunacak.
TÜRKİYE'DEN AY TUTULMASI İZLENEBİLECEK Mİ?
Gökyüzü meraklılarının Türkiye'den tutulmayı hangi netlikte izleyebileceği konusu, gün doğumu saatleriyle doğrudan ilgili. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Ulusal Gözlemevi hesaplamalarına göre, tutulmanın maksimum seviyeye (yüzde 93 kararma) ulaşacağı an Türkiye saatiyle 07.14 olarak ölçüldü. Ancak 28 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye genelinde Güneş ortalama 06.13'te doğacağı için, Ay tam gölge konisinin en derinlerine indiğinde hava aydınlanmış olacak. Bu nedenle Türkiye'deki gözlemciler tutulmanın sadece sabaha karşı 04.12 ile 06.10 arasındaki ilk evrelerini karanlık gökyüzünde izleme fırsatı bulacak.
TÜRKİYE'DE HANGİ İLLER AY TUTULMASINI İZLEYEBİLİR?
Türkiye'nin doğusu ile batısı arasındaki yerel saat farkı (yaklaşık 76 dakikalık gün doğumu farkı), bu tutulmada Ege ve Marmara bölgelerini avantajlı konuma geçirmektedir. Iğdır, Van veya Erzurum'da Güneş sabah 05.30 civarında ufuktan yükselmeye başlayıp Ay'ın görünürlüğünü erkenden silerken; İzmir, Çanakkale ve Edirne gibi batı illerinde gün doğumu 06.30'ları bulmaktadır. Bu astronomik gecikme, batı illerindeki vatandaşlara parçalı tutulmanın karanlık evresini (06.12'de başlayan umbra evresi) doğudaki illere kıyasla en az 40 dakika daha uzun ve net izleme şansı sunmaktadır.
AY TUTULMASINI İZLEMEK GÖZE ZARAR VERİR Mİ?
Güneş tutulmalarında kornea ve retinada kalıcı hasar (fotik retinopati) bırakan şiddetli ultraviyole ışınlar varken, Ay tutulmasında izlenen şey sadece Ay yüzeyinden yansıyan zararsız gün ışığıdır. Uzman astronomlar ve göz doktorları, Ay tutulmasını izlemek için özel filtreli güneş gözlüklerine, isli camlara veya röntgen filmlerine kesinlikle ihtiyaç duyulmadığını, olayın çıplak gözle, dürbünle veya standart teleskoplarla tamamen güvenli bir şekilde izlenebileceğini belirtmektedir.
AKILLI TELEFONLARDA AY TUTULMASI FOTOĞRAF ÇEKİLİR Mİ?
Karanlık gökyüzünde parlak bir cismi fotoğraflamaya çalışan telefon kameraları, ortamı aydınlatmak için otomatik olarak ISO (ışık hassasiyeti) değerini yükseltir ve Ay'ın sadece beyaz, patlamış bir lamba gibi görünmesine neden olur. Ay yüzeyindeki o bakır rengi tutulma gölgesini akıllı telefonlarla net çekebilmek için kameranın 'Pro' veya 'Manuel' moduna geçilmeli, ISO değeri 100 veya 200 gibi düşük seviyelere çekilmeli ve Perde Hızı (Shutter Speed) 1/500 gibi yüksek bir değere ayarlanmalıdır. Ayrıca en ufak bir el titremesi fotoğrafı bulanıklaştıracağından, cihazın mutlaka sabit bir tripoda veya yüzeye dayanması, çekimin ise "zamanlayıcı (timer)" kullanılarak yapılması gerekmektedir.
