Uygur Hareketi, 18 Şubat 2026 tarihinde yayımladığı yazılı açıklama ile Çin'deki Uygur topluluğuna yönelik yabancı dilli yayınların mevcut durumu hakkında değerlendirmelerde bulundu. Örgüt, RFA'nın Uygurca, Mandarin ve Tibetçe dillerindeki yayınlarının kısmen yeniden başlamasını olumlu karşıladığını belirtirken, Uygur dili yayın hizmetinin kesintisiz ve eski gücüyle faaliyete geçmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Açıklamada, RFA'nın üstlendiği bağımsız haber sağlama misyonunun, katı sansür koşulları altındaki topluluklar için hayati bir iletişim kanalı olduğu ifade edildi.
RFA'nın Uygurca yayınları, 1998 yılından bu yana uygulanan medya sansürüne rağmen bölgedeki en temel bağımsız haber kaynaklarından biri olarak kabul ediliyordu. Hizmetin Mayıs 2025'te askıya alınması, Uygur diasporası ve uluslararası hak savunucuları nezdinde bilgi eksikliğine yol açtığı gerekçesiyle tartışmalara neden olmuştu. Uygur Hareketi, oluşan bu enformasyon boşluğunun Çin hükümetine bölgedeki insan hakları ihlallerini manipüle etme ve iddia edilen uygulamaları gizleme imkanı sunduğunu kaydetti. Örgüt, ihlallerin uluslararası boyutta duyurulabilmesi için yayın hizmetinin geniş kapsamlı ve sürdürülebilir şekilde işler hale getirilmesinin şart olduğunu bildirdi.
TOPLAMA KAMPI AĞINI ORTAYA ÇIKARMIŞTI
Açıklamada, RFA Uygur dili yayın hizmetinin geçmişte bölgedeki toplama kampı ağı, dijital gözetim sistemleri ve zorla çalıştırma iddialarını konu alan öncü araştırmalar yürüttüğü hatırlatıldı. Bu araştırmaların, Amerika Birleşik Devletleri'nin 2021 yılında Uygurlara yönelik ihlalleri "soykırım" olarak tanıması ve ilgili yasal düzenlemelerin yürürlüğe girmesi süreçlerine doğrudan zemin hazırladığı belirtildi. Ayrıca, eski bir RFA Uygur servisi muhabirinin sahadan aktardığı verilere atıfta bulunularak; ebeveynleri hapsedilen yaklaşık yüz çocuğun eğitimlerini yarıda bırakarak ailelerini geçindirmek amacıyla çalışmak zorunda kaldığı yönündeki haberlere yer verildi ve sürdürülebilir haberciliğin altı çizildi.
ABBAS: YAYINLAR GÜÇLENDİRİLMELİ
Uygur Hareketi İcra Direktörü ve eski RFA Uygur servisi muhabiri Ruşen Abbas'ın, kurumun yayın kapasitesinin artırılmasına yönelik yürüttüğü faaliyetler de metinde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Abbas'ın, 2019 yılından itibaren ABD Kongresi ile temaslarda bulunduğu ve Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin Doğu Asya, Pasifik ve Uluslararası Siber Güvenlik Politikası Alt Komitesi'nde resmi beyanda bulunarak yayınların güçlendirilmesini savunduğu aktarıldı. Abbas, komiteye sunduğu önerilerde, RFA muhabirlerinin sahada yaşananlara dair en net bilgileri sağladığını ve bu faaliyetleri sebebiyle ailelerinin gözaltına alınması gibi misillemelerle karşılaştıklarını vurgulayarak, yayın süresinin iki katına çıkarılması için resmi çağrıda bulundu.
