Sırbistan'da hafta sonu düzenlenen erken parlamento seçimlerinde iki yıldır hükümet karşıtı protestoların öncülüğünü yapan ve lideri olmayan öğrenci hareketinin desteklediği Öğrenci Listesi sandıktan birinci çıktı. Ülkeyi 14 yıldır yöneten Aleksandar Vucic, ilk sonuçların açıklanmasının hemen ardından yenilgiyi kabul ederek seçimleri kaybettiklerini duyurdu. Belgrad'daki parti merkezinde destekçilerine seslenen Vucic, ilk verilere göre Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli parlamentoda çoğunluğu elde edeceğini belirtti.
GÖSTERİLER SONRASI ERKEN SEÇİM KARARI
Katılım rekoru kırılan seçim sonrası yine sokaklara dönen öğrenciler zaferi başkent Belgrad başta olmak üzere birçok kentte kutladı. Öğrenci Listesi adına konuşan akademisyen Radomir Saicic, geleceği inşa etmeye başlayacaklarını belirtti. Sırbistan'da yaklaşık iki yıldır devam eden protestolar, Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı. Bir süre sonra hükümet karşıtı harekete dönüşen gösteriler sonrası Vucic, cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek erken seçim kararı almıştı.
LULA’DAN MUHTEŞEM DÖNÜŞ
Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ilk turunda rakibi Bolsonaro’dan daha az oy alan 80 yaşındaki Devlet Başkanı Lula, eşine az rastlanır bir geri dönüş yaptı, seçimi yüzde 51.8 oyla kazandı. Lula dördüncü kez devlet başkanı seçilirken, Trump’ın desteklediği Bolsonaro ise seçim sonuçlarını tanımadığını ilan etti.
DEMOKRASİ BAYRAMI
Brezilya ve Sırbistan’da pazar günkü seçimler, otoriter siyasete aynı gece iki ağır yenilgi yaşattı. Sırbistan’da öğrenci hareketi, Rusya yanlısı Aleksandar Vučić’in 14 yıllık iktidarına son verdi. Brezilya’da ilk turu ikinci bitiren Lula, darbe girişiminden hüküm giyen Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio’yu yenerek dördüncü kez devlet başkanı seçildi.
Belgrad’ın Slavija Meydanı’ndan Sao Paulo sokaklarına kadar yüz binlerce kişi pazar gecesini sabaha bağladı. Sırbistan’da sandıkların yüzde 96’sı açıldığında Öğrenci Listesi yüzde 52,65’e ulaşırken Vucic’in Sırp İlerleme Partisi yüzde 39,2’de kaldı. Liste, 250 sandalyeli parlamentoda 140 civarında sandalye kazandı. Yenilgiyi kabul eden Vucic ise rakiplerini “Amerikan derin devleti”nin desteklediğini öne sürdü.
ÇÖKEN SUNDURMA, ÇÖKEN DÜZEN
Her şey 1 Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin ölmesiyle başladı. Yolsuzluğun simgesine dönüşen facianın ardından üniversiteleri işgal eden gençler; çiftçileri, öğretmenleri ve hâkimleri de yanlarına aldı. Lidersiz hareketin listesinde tek bir öğrenci yoktu; ilk sıradaki kardiyolog Ilija Srdanovi, “Burası özgür bir devlet olacak” dedi. Kalabalık, Vucic yanlılarının parlamento önündeki çadır kampını söküp attı.
KREMLİN’DEN ‘TANGO’ GÖNDERMESİ
Ukrayna’yı işgal eden Rusya’ya yaptırım uygulamayı reddeden Vucic’in gidişine Moskova’dan imalı bir tepki geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, iş birliğinin Sırbistan’ın çıkarına olduğunu hatırlatıp “Tango iki kişiyle yapılır” dedi. Nisanda Orban dönemini bitiren Macaristan Başbakanı Péter Magyar sonucu sevinçle karşıladı; AB Komiseri Marta Kos da “AB’nin kapısı açık” mesajı verdi.
ÜÇ HAFTADA TERSİNE DÖNEN YARIŞ
Brezilya’da 4 Ekim’deki ilk turda yüzde 45’te kalan Luiz Inácio Lula da Silva, ikinci turda yüzde 51,79’a çıktı. Flávio Bolsonaro yüzde 48,21’de kalırken fark 4,4 milyon oyu buldu. Lula, 1988’de demokrasiye dönüşten bu yana ilk turu kaybedip seçimi kazanan ilk aday oldu. Takipçisi 50 binden 11 milyona yaklaşan “Lula’nın Ordusu” adlı WhatsApp kanalı zaferde büyük rol oynadı.
WASHİNGTON’A ‘ARKA BAHÇE’ CEVABI:
Bugün 81 yaşına giren Lula, Sao Paulo’da destekçilerine Brezilya’nın “kimsenin arka bahçesi olmayı kabul etmeyeceğini” söyledi. Washington’ın açıkça desteklediği Bolsonaro’nun yenilgisine Trump’tan ses çıkmadı. Bolsonaro ise oylamanın iki saat uzatılmasını gerekçe gösterip seçimin iptalini istedi; uzmanlar bu ihtimali uzak görüyor.
DÜNYADAN LULA’YA VE ÖĞRENCİLERE TEBRİK
Brezilya’da Lula da Silva’nın ve Sırbistan’da Öğrenci Listesi’nin seçim zaferlerine dünyadan tebrik yağdı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen “Demokrasi ve çok taraflılık kazandı. Arkadaşım Lula’yı tebrik ediyorum” derken Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Lula’yla görüşüp kutladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Fransa ve Brezilya’nın birlikte inşa edecek çok şeyi var” dedi. 29 Kasım’daki erken seçim öncesinde anketlerde muhafazakârların gerisinde kalan İspanya Başbakanı Pedro Sánchez “Brezilya’da olanlar İspanya’da da olacak” diye yazdı. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum “Yaşasın demokrasi, Brezilya halkı kazandı” mesajını paylaşırken Çin ve Rusya da Lula’yı kutladı. Von der Leyen ve Costa, ayrıca Sırbistan’da Öğrenci Listesi’ni de kutlayarak ülkenin AB üyeliği yolunda desteğe hazır olduklarını bildirdi. AB Genişleme Komiseri Marta Kos da “AB’nin kapısı açık” dedi. -KARAR
