Türkiye'nin demiryolu sektöründe uzun yıllardır yurt dışına bağımlı şekilde yürütülen araç tip testleri ve tasarım süreçleri, yerli mühendislik altyapısı sayesinde artık yarı maliyetine Türkiye'de gerçekleşiyor.
İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Teknokenti Entertech bünyesinde çalışmalarını sürdüren girişimci Suat Sayım, geliştirilen yerli sistemin sadece maliyetleri düşürmekle kalmadığını, aynı zamanda Avrupa ülkelerine mühendislik hizmeti ihraç edildiğini belirtti.
MİLLİ MÜHENDİSLİKLE DEMİRYOLUNDA DIŞA BAĞIMLILIK SONA ERDİ
Sektöre 2011 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) için imalat yapan özel bir firmada tasarımcı olarak adım atan Suat Sayım, 2018 yılında kendi şirketini kurarak yük vagonlarına yönelik yerli tasarım, analiz ve test hizmetlerinin önünü açtı.
Daha önce tamamıyla yurt dışından ithal edilen disk frenli bojilerin tasarımını kendi imkanlarıyla gerçekleştirdiklerini ifade etti.
Bu yerli ürünlerin uluslararası taşımacılık için zorunlu olan ve Avrupa standartlarına uygunluğu garanti eden Teknik Karşılıklı İşletilebilirlik Şartnamesi (TSİ) belgesini aldığını, iki yıldır Türkiye pazarında üretilen bu sistemlerin yurt dışına da satıldığını kaydetti.
AVUSTURYA VE ALMANYA'NIN TEST HEGEMONYASI TÜRKİYE'DE KIRILDI
Geçmiş yıllarda demiryolu testlerinin yalnızca Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde yapılabildiğini hatırlatan Suat Sayım, Türkiye'nin bu alandaki ihtiyacını görerek süreci hızlandırmak ve stratejik fikirlerin yurt içinde kalmasını sağlamak amacıyla harekete geçtiklerini söyledi.
Yerli girişim sayesinde hem zaman kaybının önüne geçildiğini hem de maliyetlerin önemli ölçüde azaltıldığını belirten Suat Sayım, "Sektöre ilk girdiğim yıllarda bu imkan Türkiye'de yoktu. Yerli olmamızın verdiği özveriyle bunu başardık" dedi.
GAZİRAY PROJESİNDE YÜZDE 50 MALİYET TASARRUFU ELDE EDİLDİ
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve TCDD iş birliğiyle hayata geçirilen Gaziray Milli Banliyö Treni Projesi'nin tip testlerini kendi çatıları altında gerçekleştirdiklerini dile getiren Suat Sayım, mart ayında başladıkları süreci ağustos ayında tamamladıklarını ifade etti.
Normal şartlarda çok daha uzun sürecek bu kritik projeyi mühendislik becerileri sayesinde sürenin üçte birinde bitirdiklerini vurguladı.
Bu hızın devlet için büyük bir avantaj olduğunu, test maliyetlerini yüzde 50 oranında, yani yarı yarıya düşürdüklerini açıkladı.
Karadeniz ulaşımına çağ atlatacak 513 kilometrelik rüya proje yolda
AVRUPA RAYLARINDA TÜRK İMZASI İÇİN TSİ ONAYI ŞART
Türkiye'de üretilen herhangi bir vagonun Avrupa'da çalışabilmesi için yerli imalâtçıların ilgili standartların tip testlerini başarıyla geçmesi gerekiyor.
Bu testlerin Avrupa Birliği (AB) tarafından görevlendirilen Onaylanmış Kuruluşlar (Notified Bodies - NoBo) denetiminden geçtiğini söyleyen Suat Sayım; yük vagonu, yolcu vagonu ve lokomotif tipine göre yaklaşık 10 farklı testin artık tamamen yerli imkanlarla yapıldığını belirtti.
LABORATUVAR DEĞİL DOĞRUDAN DEMİRYOLU SAHASINDA TEST KOLAYLIĞI
Testlerin neredeyse tamamının sahada yapıldığına dikkat çeken Suat Sayım, araçların statik dayanım testlerini doğrudan üreticinin fabrikasında gerçekleştirdiklerini anlattı.
Vagonu yurt dışındaki bir merkeze göndermek yerine test ekibinin fabrikaya gittiğini; sürüş dinamiği, konfor, fren, gürültü, enerji iletimi ve pantograf katener etkileşimi gibi tüm testlerin demiryolu çalışma alanlarında canlı olarak yürütüldüğünü ifade etti.
YERLİ ÜRETİCİNİN İHRACAT GÜCÜ YÜZDE 400 ARTIŞ GÖSTERDİ
Yerli test kontrol sisteminin firmaların rekabet gücünü artırdığını belirten Suat Sayım, yurt dışındaki merkezlerin on aya varan bekleme süreleri ve yüksek maliyetleri nedeniyle yerli üreticinin zorlandığını söyledi.
Kendi sistemleri sayesinde süreci kısalttıklarını ve birim maliyetleri düşürdüklerini, bu sayede yerli bir özel yük vagonu üreticisinin satışlarının son 4 yılda yüzde 400 arttığını kaydetti.
TÜRK MÜHENDİSLİĞİ AVRUPA PAZARINDA FİYAT BELİRLEYİCİ KONUMDA
2016 yılından önce Türkiye'nin vagon ihracatı neredeyse sıfırken, son 10 yılda yurt dışına vagon satışında 1000 rakamının aşıldığını belirten Suat Sayım; Almanya, Fransa ve Hollanda gibi ülkelere de hizmet verdiklerini söyledi.
Avrupa'nın Türk mühendisliğine bakışının 180 derece değiştiğini vurgulayan girişimci, "Ar-ge hizmeti verdiğimiz yerli vagon üreticileri artık Avrupa'da fiyat belirler hale geldi" dedi.
Çukurova Havalimanı bağlantılı Mersin-Gaziantep hızlı tren hattında hedef 2028
YENİ ROTA İNGİLTERE VE TEKNOKENT MERKEZLİ AR-GE HAMLESİ
Şirketin yeni hedef pazarı olarak standartları ve kabul kriterleri farklı olan İngiltere belirlendi.
2018 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Teknokenti Entertech bünyesinde çalışmalarını sürdüklerini belirten Suat Sayım, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) üzerinden üç kez destek aldıklarını hatırlattı.
Şu anda 12 Türk mühendisle çalışan şirket, üniversite öğrencilerine de staj ve eğitim desteği sağlamaya devam ediyor.
2026 DEVLET POLİTİKASIYLA YERLİ TEST MERKEZLERİNE TAM DESTEK
Türkiye genelinde lojistik merkezlerinin sayısının artması ve demiryolu yatırımlarının hızlanması sektörün geleceğini şekillendiriyor.
Suat Sayım, 2026 yılı devlet politikasına bakıldığında; yerli test merkezleri, yerli tasarımcılar ve üreticilerin desteklenmesi için özel genelgelerin çıkarıldığını belirtti.
Devletin 20 yıl öncesine göre çok daha büyük teşvikler sunduğunu, yerli üreticilerin alt tedarikçileriyle aynı merkezlerde buluşmasının lojistik maliyetlerinin azaltılmasını destekleyeceğini sözlerine ekledi.
Bu süreçte kazanılan her kuruşun yerli bir kâr olarak teknolojiye geri döndüğünü hatırlattı.
