Başınız çatlıyorsa suçlu siz değilsiniz; suçlu lodos!

Başınız çatlıyorsa suçlu siz değilsiniz; suçlu lodos!

İstanbul'da etkisini gösteren ve hayatı zorlaştıran güneybatı rüzgarı, tarihi lodosçuluk mesleğinden günümüzdeki uçak rötarlarına kadar pek çok alanda belirleyici oluyor. Uzmanlar; baca zehirlenmeleri, eklem ağrıları ve migren ataklarına karşı uyarıyor. İşte detaylar...

İstanbul hava durumu tahminlerine göre etkisini gösteren şiddetli rüzgar, vatandaşların MGM son dakika uyarılarını yakından takip etmesine neden olurken uzmanlar lodos çarpması ve ulaşım aksamalarına karşı tedbirli olunmasını öneriyor.

Güneybatıdan esen ve sıcak hava taşıyan lodos, sadece denizi değil insan biyolojisini de derinden sarsıyor.

LODOSÇULAR KİMDİR VE NE İŞ YAPAR?

BBC Türkçe'de yer alan habere göre, Osmanlı döneminde lodos estiği zaman İstanbul kıyılarında bambaşka bir hareketlilik yaşanıyordu.

Dalgaların kıyıya sürüklediği atıkların arasında değerli eşya arayan kişilere 'lodosçu' adı veriliyordu.

Bu mesleğin köklerinin Bizans dönemine kadar uzandığı rivayet ediliyor.

Deniz tarihçisi Ali Rıza İşipek, o dönemde insanların bellerine kadar suya girerek ellerindeki eleklerle kıyıya vuran nesneleri taradığını anlattı.

LODOSÇULUK MESLEĞİ HÂLÂ VAR MI?

İstanbul genelinde geçmişte 200 ila 300 kişilik gruplar halinde çalışan lodosçular, kendi bölgelerini parsellemiş durumdaydı.

Ali Rıza İşipek, kimsenin başkasının mıntıkasına girmediğini, hatta bu işin babadan oğula geçen bir meslek haline geldiğini söyledi.

Günümüzde lodosçular tarih sahnesinden silinse de lodosun İstanbul üzerindeki etkisi varlığını koruyor.

İSTANBUL'DA LODOS UYARISI VAR MI?

İstanbul'da önümüzdeki günlerde lodosun etkisini artırması bekleniyor.

Meteoroloji mühendisi Hüseyin Öztel, rüzgarın şu an lodos yönünden estiğini, kuvvetleneceğini ancak afet boyutunda bir fırtınaya dönüşmesini beklemediklerini ifade etti.

Marmara Denizi'ndeki vapur ve feribot seferlerinde iptaller yaşanabileceği konusunda vatandaşları uyarıyor.

LODOS RÜZGARI NEREDEN ESİYOR?

Güneybatıdan esen lodos, Orta Akdeniz üzerinden aldığı alçak basınçla birlikte Türkiye'ye sıcak hava taşıyor.

Özellikle Batı kıyılarımız bu durumdan yoğun şekilde etkileniyor.

Hüseyin Öztel, rüzgarın Malta, İtalya ve Yunanistan'ın güneyinden başlayıp Cezayir ve Libya üzerinden geçtiğini, ilk olarak Türkiye'nin Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarına çarptığını belirtti.

LODOSUN GÖZÜ NEDEN YAŞLIDIR?

Halk arasında sıkça kullanılan, "Lodosun gözü yaşlıdır" deyimi, rüzgarın karakterini özetliyor.

Meteoroloji mühendisi Bünyamin Sürmeli, lodosun denizden nem taşıyarak havayı ısıttığını, ardından gelen kuzeyli rüzgarların havayı soğutmasıyla bu nemin yağmura dönüştüğünü açıkladı.

Lodosun arkasından yağış gelmesi kaçınılmaz bir doğa olayı olarak görülüyor.

LODOS DENİZ ULAŞIMINI NASIL ETKİLER?

Deniz yüzeyindeki sürtünme etkisi karaya oranla daha az olduğu için rüzgar kıyılara çok daha sert vuruyor.

Bünyamin Sürmeli, rüzgarın etkisini sadece hızının değil, geldiği yönün de belirlediğini vurguladı.

Meteoroloji mühendisi Adil Tek ise saatte 62 kilometreyi aşan rüzgarların fırtına olarak nitelendirildiğini, artan dalga yüksekliğinin gemilerin dengesini bozarak risk oluşturduğunu belirtti.

LODOSTA UÇAK SEFERLERİ İPTAL OLUR MU?

Şiddetli lodos sadece denizde değil, havayolu ulaşımında da rötarlara neden oluyor.

Bünyamin Sürmeli, özellikle tek pistli havalimanlarında rüzgarın uçağa yandan vurduğu durumlarda kalkış ve inişlerin imkansız hale geldiğini söyledi.

Bu nedenle yeni yapılan pistlerin sayıları artırılıyor ve yönleri farklı açılarda tasarlanıyor.

SOBA VE DOĞALGAZ ZEHİRLENMESİ NEDEN OLUR?

Lodoslu havalarda en büyük tehlikelerden biri baca gazı zehirlenmeleri.

Hüseyin Öztel, lodosun sıcak bir rüzgar olması nedeniyle bacaların çekiş gücünü azalttığını ifade etti.

Dumanın yükselip dağılması gerekirken, sıcak hava katmanı nedeniyle dağılamaması sonucu karbonmonoksit gazı içeri sızabiliyor.

Bu durum hayati risk taşıyor.

LODOSLU HAVADA GÖKYÜZÜ NEDEN SARI OLUR?

Afrika üzerinden gelen kum fırtınaları lodosla birleştiğinde gökyüzü sarı veya turuncu bir renge bürünüyor.

Uzmanlar, bu toz taşınımının astım ve alerji hastaları için tehlikeli olduğunu belirtiyor.

Bünyamin Sürmeli, bu tozların yağmurla birleşerek 'çamur yağmuru' şeklinde yere indiğini, bunun aslında havayı temizleyen faydalı bir süreç olduğunu ancak solumanın sağlıksız olduğunu ekledi.

LODOSTA BAŞ AĞRISI NEDEN OLUR?

Lodos denilince akla gelen ilk sağlık sorunu şiddetli baş ağrısı.

Nöroloji uzmanı Prof. Dr. Nebil Yıldız, bu durumu 'meteoropati' ve 'meteorosensitivite' kavramlarıyla açıkladı.

Hava değişimleri, vücuttaki basınç dengesini bozarak migren ataklarını tetikliyor.

Basık havalar ayrıca kişilerin ruhsal olarak yorgun ve isteksiz hissetmesine neden oluyor.

HAVA DEĞİŞİMİ VÜCUDU NASIL ETKİLER?

Vücut iç basıncı ile atmosfer basıncı arasındaki denge, ani hava değişimlerinde bozuluyor.

Bünyamin Sürmeli, basınç düştüğünde damarların ve eklemlerin genişleyerek dışarıya tepki verdiğini, bunun da ağrıya yol açtığını belirtti.

Prof. Dr. Nebil Yıldız ise rüzgarın getirdiği elektromanyetik dalgaların ve düşük basıncın beyindeki hipotalamus bölgesini etkilediğini vurguladı.

LODOS BAŞ AĞRISINA NE İYİ GELİR?

Prof. Dr. Nebil Yıldız, endorfin seviyesinin düşmesiyle ağrı eşiğinin de düştüğünü belirtti.

Kendisi de bir migren hastası olan Prof. Dr. Nebil Yıldız, düzenli spor yapmanın ağrıları azalttığını söyledi.

Uzmanlar, lodoslu günlerde bol sıvı tüketilmesini, düzenli uyunmasını ve kapalı havaların yarattığı ruhsal baskıyı kırmak için keyif veren aktivitelere yönelinmesini tavsiye ediyor.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN