Ceneviz ve Venedik gibi İtalyan şehir devletlerinden gelen tüccarların asırlar boyunca Galata merkezli kurduğu ticari ağlar, İstanbul'un günlük konuşma dilinde derin izler bıraktı.
Deniz ticaretinden sofra kültürüne, ev yaşamından pazar alışverişine kadar bugün Türkçede sıkça kullanılan pek çok kelime, bu tarihsel temasın sonucu olarak söz dağarcığımıza girdi.
Tarihsel veriler, günlük yaşamda farkında olmadan kullandığımız birçok terimin İtalyanca köklerini gözler önüne seriyor.
GALATA'DA BAŞLAYAN TİCARİ TEMAS DİLİ ŞEKİLLENDİ
Tarih boyunca Akdeniz havzasındaki deniz ticaretini elinde tutan Venedikliler, bugün ticaretin kalbini ifade eden 'piyasa' kelimesini kente miras bıraktı.
Venedikçede özgün anlamıyla 'meydan' ve 'pazar yeri' anlamına gelen 'piasa', zamanla Osmanlı İstanbul'unun çarşılarında dönüşerek ekonomik hayatın bütününü tanımlayan genel bir kavrama evrildi.
Benzer şekilde İtalyancada aslen 'konaklama ve yemek yeri' manasını taşıyan 'locanda' sözcüğü, şehir yaşamındaki sosyal dönüşümle birlikte 'lokanta' haline gelerek dışarıda yemek yenilen işletmelerin ortak adı oldu.
Yıllardır doğru sandığımız her şey yanlış çıktı: TDK, yaygın yazım yanlışlarını düzeltti
MUTFAK VE EV YAŞAMINDAKİ İTALYANCA İZLER
İtalyan kültürünün kentin gündelik yaşamına kazandırdığı pratik eşyalar da isimleriyle birlikte dile yerleşti.
İtalyancada 'büyük cam şişe' anlamında kullanılan 'damigiana' sözcüğü, halk arasında ses değişimine uğrayarak 'damacana' formuna büründü ve günümüzde su taşımada kullanılan hacimli kapların vazgeçilmez adı sayılıyor.
Evlerin yıkanma mekanları için kullanılan 'banyo' kelimesi ise doğrudan İtalyancadaki 'bagno' sözcüğünden Türkçeye geçti.
AKDENİZ DENİZCİLİĞİNDEN TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER
İstanbul Boğazı ve Akdeniz'deki denizcilik faaliyetleri, deniz terimlerinin de doğrudan İtalyancadan geçişini sağladı.
Denizcilerin seyir halindeyken takip ettiği yönü belirten ve İtalyancada 'izlenen yol' manasına gelen 'rotta' kelimesi, gemiciler vasıtasıyla 'rota' olarak dilimize yerleşti.
Denizlerde hüküm süren mücadeleleri anlatan ve aslen 'denizde akın yapan' anlamını taşıyan 'corsaro' sözcüğü ise zaman içinde 'korsan' kelimesine dönüştü.
Kelime günümüzde denizde yağma ve saldırı gerçekleştiren kişileri ifade ediyor.
Türkçenin 70 harfli rekortmen kelimesi, duyanları hayrete düşürüyor
