Son günlerde uluslararası sularda seyreden bir yolcu gemisinde yaşanan can kayıpları ve dünyaca ünlü isimlerin ailelerinde görülen vakalar, küresel sağlık otoritelerinin dikkatini yeniden kemirgen kaynaklı hastalıklara çevirdi.
Covid-19 ve grip gibi hastalıkları taklit eden sinsi yapısıyla bilinen hantavirüs, kurumuş fare dışkılarının havaya karışıp solunmasıyla insan vücuduna sızan ve hızlı seyreden akut solunum yetmezliği tablosu yaratan tehlikeli bir patojen olarak öne çıkmakta iken ülkemizde Hantavirüs vakası yaşanıp yaşanmadığı da merak ediliyor.
HANTAVİRÜS NEDİR? İNSANA NASIL BULAŞIR?
Hantavirüs, temel olarak fare ve sıçan gibi kemirgenlerin doğal konakçısı olduğu bir virüs ailesidir. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre bu virüs insandan insana bulaşmadığı belirtilriekn, enfeksiyonun temel kaynağı, kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü olarak bilinmekte.
Özellikle kapalı alanlarda kurumuş haldeki fare dışkılarının süpürülme veya rüzgar gibi etkenlerle tozlanarak havaya karışması ve bu mikro parçacıkların insanlar tarafından solunması bulaşın en yaygın yoludur. Nadir vakalarda enfekte bir kemirgenin insanı ısırması veya tırmalaması ile de virüs geçişi yaşanabiliyor.
HANTAVİRÜS İLK NASIL ANLAŞILIR?
Virüs insan vücuduna girdikten sonra iki farklı ciddi sendroma yol açabiliyor. İlki, ölüm oranının yüzde otuz sekizlere ulaştığı Hantavirüs Pulmoner Sendromu olarak bilinen akciğer odaklı hastalıktır. Bu evrede hastalar şiddetli yorgunluk, yüksek ateş ve kas ağrıları yaşarken, ilerleyen günlerde nefes darlığı ve karın sorunları baş gösteriyor.
İkinci tür hastalık ise Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateş tablosudur. Bu durum çok daha şiddetli iç kanamalara, ani tansiyon düşüklüklerine ve doğrudan böbreklerin iflas etmesine neden olarak hastayı hızla yoğun bakım sürecine sürüklediği açıklanmış bulunuyor.
HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VAR MI?
Tıp dünyasında şu an için hantavirüs enfeksiyonunu doğrudan ortadan kaldıracak spesifik bir ilaç veya aşı bulunmuyor. Hastaneye yatırılan kişilere antiviral ilaçların yanı sıra organ fonksiyonlarını korumaya yönelik destekleyici bakım uygulanmakta.
Solunum sıkıntısı çeken hastalar mekanik ventilasyon cihazlarına bağlanarak entübe edilebilirken, böbrek tutulumu olan hastalarda acil diyaliz desteği hayati önem taşıyor. Uzmanlar, bodrum, çatı katı veya depo gibi kemirgenlerin yuvalanabileceği alanlara girerken mutlaka koruyucu ekipman ve maske takılmasını, ortamın havalandırılmasını şiddetle tavsiye ediyor.
HANTA VİRÜS GEÇ FARKEDİLİYOR
Hantavirüsün dünya genelinde asıl tehlike yaratan boyutu, kuluçka süresinin ardından ortaya çıkan ilk belirtilerin sıradan bir mevsimsel grip veya Covid-19 ile birebir aynı olmasıdır. Şubat 2025'te ünlü aktör Gene Hackman'ın eşi Betsy Arakawa'nın ölümünde de tam olarak bu trajik senaryo yaşandığı kayıtlarda yer almakta.
Polis kayıtları, Arakawa'nın vefatından önceki günlerde internette grip belirtileri arattığını ortaya çıkartmıştı. Çoğu hasta, bahçesinde veya evinin müştemilatında yaptığı ufak bir temizlik sırasında bu virüsü kaptığını fark edemiyor ve hastaneye başvurmakta gecikiyor.
HANTAVİRÜS SALGINI OLUR MU?
Küresel ısınma ve kırsal alanlardaki düzensiz yapılaşma, kemirgenlerin insan yaşam alanlarına daha fazla girmesine neden oldukça, kahverengi sıçanların taşıdığı Seul virüsü gibi hantavirüs türevlerinin önümüzdeki yıllarda Avrupa ve Asya'da daha sık görüleceği öngörülüyor. Ancak hastalık insandan insana bulaşmıyor. Bu sebeple sadece kemirgenlerin olabileceği ortamlarda önlem almak yeterli olabiliyor.
