İspanyolların kamusal alanda fiziksel yakınlık kurma konusundaki rahatlığı araştırmalara da yansıyor. Warwick Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmada İspanya, yeni tanışılan kişilerle iletişim kurarken daha az kişisel mesafeye ihtiyaç duyulan ülkeler arasında gösterildi. Bu eğilim, özellikle insanların sokaklarda, kafelerde ve meydanlarda vakit geçirdiği şehir yaşamında belirginleşiyor.
YAKINLIK YALNIZCA KÜLTÜREL BİR TERCİH Mİ?
Madrid Complutense Üniversitesi sosyoloji profesörü Amparo Lasén, İspanyolların fiziksel yakınlıklarını Kuzey Avrupa ülkelerine kıyasla daha rahat ifade ettiğini belirtiyor. Lasén'e göre burada önemli olan, İspanyolların diğer toplumlara göre daha fazla sevgi duyması değil, bunu toplum içinde göstermekte daha az çekingen davranması.
Ülkedeki konut koşulları da bu alışkanlıkta etkili olabilir. İspanya nüfusunun yaklaşık yüzde 65'i apartman dairelerinde yaşıyor. Yükselen konut fiyatları nedeniyle gençlerin ailelerinden ayrılarak bağımsız bir yaşam kurması da zorlaşıyor. Lasén, evlerde mahremiyetin sınırlı olmasının insanların arkadaşlarıyla ve partnerleriyle daha çok dışarıda buluşmasına yol açabildiğini ifade ediyor.
BBC'nin ele aldığı konuya göre, İspanya'da farklı ülkelerde yaşamış gençlerin deneyimleri de bu yakınlık kültürüne işaret ediyor. Japonya, Fransa, Almanya ve Tunus'ta bulunan Isabel Nieto Tous, İspanya'da insanların tanıştıktan kısa süre sonra daha sıcak ve fiziksel temasın daha yoğun olduğu ilişkiler kurabildiğini anlatıyor.
FRANCO DÖNEMİNDE ÖPÜŞMEK BİLE DENETLENİYORDU
Bugün doğal karşılanan kamusal sevgi gösterileri, İspanya'nın yakın tarihinde her zaman özgürce sergilenemiyordu. Francisco Franco'nun 1939-1975 yılları arasındaki diktatörlüğü döneminde muhafazakar Katolik değerler ve kısıtlayıcı yasalar toplumsal yaşamı şekillendiriyordu. Eşcinsellik suç sayılıyor, insanların toplum içinde yakınlık göstermesi denetlenebiliyordu. Kamusal alanda öpüşen çiftlere para cezası verilebildiği de belirtiliyor.
Franco'nun 1975'teki ölümünün ardından ülkede önemli bir kültürel dönüşüm başladı. Madrid'de ortaya çıkan La Movida Madrileña hareketi, özgürlük ve bireysel ifade arayışını öne çıkardı. Sinemacı Pedro Almodóvar gibi isimler de eserleriyle geçmişin muhafazakar toplumsal değerlerine meydan okudu.
SOKAKTA ÖPÜŞMEK PROTESTOYA DÖNÜŞTÜ
İspanya'da kamusal alanda sevgi gösterilerinin özgürleşmesi, toplumsal mücadeleyle de şekillendi. 1986'da Madrid'deki Puerta del Sol meydanında öpüştükleri için gözaltına alınan iki kadının yaşadıkları, LGBTİ+ aktivistlerinin tepkisine neden oldu.
23 Şubat 1987'de aynı meydanda toplu öpüşme eylemi düzenlendi. Bu protesto, kamusal alanda öpüşmeyi bir özgürlük ve eşitlik talebinin simgesine dönüştürdü. Kamuya açık alanda “skandal davranış” suçunu düzenleyen yasa ise 1988'de kaldırıldı. Sonraki yıllarda Madrid'deki Onur Yürüyüşleri de Puerta del Sol'da öpüşme eylemleriyle sona ermeye başladı.
ÖZGÜRLÜK HERKES İÇİN AYNI ÖLÇÜDE DEĞİL
İspanya'da toplum içinde sevgi gösterileri bugün yaygın olsa da herkes bu konuda aynı rahatlığı yaşayamıyor. Sosyolog Amparo Lasén, eşcinsel çiftlerin kamusal alanda daha fazla dikkat çekebildiğini, dolayısıyla ilişkilerini görünür kılma konusunda herkesin eşit derecede özgür hissetmediğini belirtiyor.
Valencia'da daha önce düğün fotoğrafçılığı yapan Paula Furió ise öpüşmeyi ülkedeki özgürlük anlayışının görünen yüzlerinden biri olarak değerlendiriyor. Ona göre İspanya'da toplumsal açıdan önemli ilerleme kaydedilmiş olsa da aşılması gereken engeller hâlâ bulunuyor.
İspanya'nın “öpüşme ülkesi” olarak anılmasının ardında böylece hem gündelik yaşamın fiziksel yakınlığa açık yapısı hem de geçmişteki baskılara karşı verilen özgürlük mücadelesi yer alıyor.
