Türkiye'de her 6-7 kişiden birinin kronik böbrek hastalığı riski taşıdığına dikkat çeken uzmanlar, kavurucu sıcakların vücudun hassas dengesini altüst edebileceğini belirtiyor. Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, aşırı sıcakların ve susuzluğun böbrekler üzerindeki yükü ciddi oranda artırdığını vurgulayarak, risk grubundaki hastaların yaz aylarında çok daha dikkatli olması gerektiğinin altını çiziyor.
AŞIRI TERLEME BÖBREĞİ NASIL VURUYOR?
Sıcak havalarda vücudun sıvı ve elektrolit dengesini koruma kapasitesinin zorlandığını belirten TBV Danışma Meclisi Üyesi ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay, sürecin nasıl işlediğini şu sözlerle açıklıyor:
"Sıcak havalarda terleme yoluyla sadece su değil; sodyum ve potasyum gibi hayati elektrolitler de kaybedilir. Yeterli sıvı alınmadığında damar içindeki kan hacmi azalır ve böbreklere giden kan akımı düşer. Böbrekler ise vücuttaki sıvıyı korumak için süzme hızını azaltıp idrarı yoğunlaştırır. Sıcak havalarda idrarın koyu renkli olması, vücudun tehlikeli boyutta sıvı kaybettiğinin en net işaretlerinden biridir."
"KREATİNİN YÜKSEKLİĞİ KALICI HASARA DÖNÜŞEBİLİR"
Doç. Dr. Alpay, sıvı kaybına bağlı olarak böbreklere giden kanın azalmasının, kanda 'kreatinin' düzeyini yükselttiğine dikkat çekiyor. Bu yükselişin her zaman kalıcı bir hasar anlamına gelmediğini, bazen sadece akut sıvı eksikliğinden kaynaklandığını belirten uzman isim, uyardı:
"Sıvı kaybı zamanında fark edilip yerine konmazsa, kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişebilir veya mevcut hastalık hızla ilerleyebilir."
Ayrıca potasyum dengesindeki bozulmaların kalp ritmini doğrudan etkileyebileceğini hatırlatan Alpay, hastaların gelişigüzel su ve mineral tüketmek yerine mutlaka hekimlerinin önerdiği beslenme ve sıvı planına uyması gerektiğini ifade etti.
HAMAM VE SAUNAYA DİKKAT!
Kronik böbrek hastaları için yaz aylarında uzun süre güneş altında kalmak kadar, hamam ve sauna gibi yoğun ısıya maruz kalınan ortamlar da büyük risk taşıyor. Böbrek fonksiyonları zaten sınırlı olan hastalarda, bu ortamlardaki ani ve yoğun terleme sıvı-elektrolit dengesini hızla bozarak böbrek fonksiyonlarında ani kötüleşmelere zemin hazırlayabiliyor.
DİYALİZ HASTALARI TATİLE ÇIKABİLİR Mİ?
Sıcak havalarla birlikte en çok merak edilen konulardan biri de diyaliz hastalarının tatil yapıp yapamayacağı. TBV Diyaliz Merkezi Başhemşiresi Figen Gül, hastaların sosyal hayattan kopmamalarının psikolojik yenilenme açısından şart olduğunu belirterek, doğru planlamayla tatilin mümkün olduğunu söylüyor.
Gül'ün diyaliz hastalarına yönelik güvenli tatil rehberinde şu maddeler öne çıkıyor:
Önceden Rezervasyon: Gidilecek bölgede uygun bir diyaliz merkezi bulunmalı ve tatil tarihleri için mutlaka önceden randevu oluşturulmalı.
Belgeleri Unutmayın: Seyahate çıkmadan önce hastanın kendi diyaliz merkezinden epikriz raporunu, varsa diyaliz raporlarını ve özellikle seroloji (kan testi) sonuçlarını yanına alması şart.
İlaç ve Diyet Düzeni: İlaçlar eksiksiz olarak seyahat çantasına eklenmeli ve tatil rehavetiyle diyet programından kesinlikle taviz verilmemeli.
